SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ

Burcu Karaşar; Selahiddin Öğülmüş

doi:10.12984/eed.38607

SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ

Abstract

Özet

Bu araştırmada “Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği” geliştirilmiştir. Geliştirilen Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği’nin psikometrik özelliklerini belirlemek için 2013-2014 öğretim yılı Bahar Dönemi’nde Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören 100 üniversite öğrencisine ön uygulama yapılmış ve daha sonra da 360 üniversite öğrencisinden elde edilen verilere açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. 265 üniversite öğrencisinden elde edilen verilere de doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucu ölçekle ilgili olarak üç alt boyuttan oluşan bir yapı bulunmuştur. Ölçeğin üç boyutunun toplam varyansın %45’ini açıkladığı görülmüştür. Bu üç boyuttan ilki, başkalarının yargılarına duyarlılık, ikinci alt boyutu sosyal geri çekilme, üçüncü alt boyutu olumlu izlenim bırakma olarak adlandırılmıştır. Ölçekten alınan puanların yüksekliği sosyal onay ihtiyacının yükseldiğini göstermektedir. Ölçeğe uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin üç alt boyutlu yapısını doğrulamıştır (x²/sd= 2.11, RMSEA= .06, NNFI= .94, CFI= .95, RMR= .06, NFI= .90, IFI= .95). Ölçeği oluşturan üç alt boyutun iç tutarlılık katsayısı başkalarının yargılarına duyarlılık için .83, sosyal geri çekilme için .80, olumlu izlenim bırakma için .80 bulunmuştur. Ölçeğin genelinin iç tutarlılık katsayısı .90’dır. Test-tekrar test yöntemi, 2 hafta arayla gerçekleştirilmiş ve iki uygulama arasında .90 düzeyinde yüksek bir korelasyon bulunmuştur. Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği’yle Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği arasında .79 düzeyinde yüksek bir korelasyon bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Sosyal onay ihtiyacı, üniversite öğrencileri, geçerlik ve güvenilirlik.

Keywords

Sosyal onay ihtiyacı, üniversite öğrencileri, geçerlik ve güvenilirlik

References

Kaynakça
Bebek, H. (2012). Onay bağımlılığı ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. NPAKADEMİ, 1(2), 30-35.
Bernstein, D. A. (2011). Essentials of psychology. Wadsworth: Cengage Learning.
Boyce, P. And Parker, G. (1989). Development of a scale to measure interpersonal sensitivity. Australian And New Zealand Journal Of Psychiatry. 23, 341-351.
Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegema Yayıncılık.
Conn, L. K. (1964). The effects of the approval motive, generalized expectancy, and threat to self esteem upon the identification of emotional communications. Doctoral Dissertion, Ohio State University. Retrieved From Https://Etd.Ohiolink.Edu/Rws_Etd/Document/Get/Osu1262793924/İnline
Crowne, D. P., Marlowe, D. (1960). A new scale of social desirability independent of psychopathology. Journal Of Consulting Psychology, 24(4) 349-354.
Crowne, D. P. And Marlowe, D. (1964). The approval motive. New York: John Wiley & Sons.

Çetin, B., Doğan, T., Ve Sapmaz, F. (2010). Olumsuz değerlendirilme korkusu ölçeği kısa formu’nun Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Ve Bilim, 35, 156, 206-216.
Doğan, T. (2010). Sosyal görünüş kaygısı ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 151-159.
Erözkan, A. (2003). Üniversite öğrencilerinin kişilerarası duyarlılık ve depresyon düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. VII. Ulusal Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Kongresi, İnönü Üniversitesi. Malatya.
İmamoğlu, S. E. Ve Aydın, B. (2009). Kişilerarası ilişki boyutları ölçeği’nin geliştirilmesi. Psikoloji Çalışmaları Dergisi, 29, 29.
Johnson,T.P. And Van De Vijver, F.J.R. (2003). Social desirability in cross-cultural research. J.A. Harkness., F.J.R. Van De Vijver., P.Ph. Mohler (Eds). Cross Cultural Survey Methods.(P.195-204). Hoboken,NJ: John Wiley &Sons.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Günümüzde insan ve insanlar. Sosyal psikolojiye giriş. İstanbul: Evrim Yayınevi.
Kell, H. J. (2009). Approval motivation and situational judgment tests: the role of personality and ımplicit trait policies. Master’s Thesis. Rice University. Retrieved From http://scholarship.rice.edu/handle/1911/61901.
Larsen, K. S., Martin, H. J., Ettinger, R. H., And Nelson, J. (1976). Approval seeking, social cost and aggression: a scale and some dynamics. Journal Of Psychology, 94, 3-11.
Leary, M. R. (1983). A brief version of the fear of negative evaluation scale. Personality And Social Psychology Bulletin, 9, 371-376.
Leite, W. L. And Beretvas, S. N. (2005). Validation of scores on the marlowe-crowne social desirability scale and the balanced ınventory of desirable responding. Educational And Psychological Measurement. 65, 140-154.
Martin, H, J. (1984). A revised measure-of approval motivation. Journal Of Personality Assessment, 48, 508-519.
Mccollum, D. L. (2009). What are the social values of college students?:A social goals approach. Journal Of College And Character, 6, 6.1-21.
Moulton, P., Moulton, M., And Roach, S. (1998). Eating disorders: a means for seeking approval? Eating disorders. The Journal Of Treatment & Prevention, 6, 319-327.
Özeren, A. (1996). The effect of anxiety on visual attention. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
Pestonjee, D. M. (2003). Second handbook of psychological and social ınstruments. S.P. Agrawal (Ed). New Delphi: Ashok Kumar Mittal Concept Publishing Company.
Şahin, N., Ulusoy, N., And Şahin, N. (1993). Exploring the sociotropy-autonomy dimensions ın a sample of turkish psychiatric ınpatients. Journal Of Clinical Psychology, 59 (10), 751-763.
Şahin, N. H., Ve Şahin, N. (1991). Bir kültürde fonksiyonel olan tutumlar bir başka kültürde de öyle midir? Psikoloji Dergisi, 7, 30-40.
Tanhan, F. Ve Mukba, G. (2014). Spann-fischer ilişki bağımlılığı ölceği’nin Türkçe’ye uyarlama calışmasına ilişkin psikometrik bir analiz. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36 (Temmuz 2014/II), 179-189.
Türküm, A. S. (2003). Akılcı olmayan inanç ölçeğinin geliştirilmesi ve kısaltma çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Dergisi, II, 19, 41-47.
West, H. (2013). Fear is not a mental disorder: or what is really wrong with the DSM..Web: packleaderpsychology.Com Adresinden 10 Mart 2014 Tarihinde Alınmıştır.
Yurtal Dinç, F. (1999). Üniversite öğrencilerinin akılcı olmayan inançlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Burcu Karaşar

Selahiddin Öğülmüş This is me

Publication Date

July 9, 2016

Submission Date

April 12, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2016 Volume: 17 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.12984/eed.38607

IZ

https://izlik.org/JA74GX33XG

Cite

RIS / Bibtex

APA

Karaşar, B., & Öğülmüş, S. (2016). SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 84-104. https://doi.org/10.12984/eed.38607

AMA

1.Karaşar B, Öğülmüş S. SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ. Ege Eğitim Dergisi. 2016;17(1):84-104. doi:10.12984/eed.38607

Chicago

Karaşar, Burcu, and Selahiddin Öğülmüş. 2016. “SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ”. Ege Eğitim Dergisi 17 (1): 84-104. https://doi.org/10.12984/eed.38607.

EndNote

Karaşar B, Öğülmüş S (July 1, 2016) SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ. Ege Eğitim Dergisi 17 1 84–104.

IEEE

[1]B. Karaşar and S. Öğülmüş, “SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ”, Ege Eğitim Dergisi, vol. 17, no. 1, pp. 84–104, July 2016, doi: 10.12984/eed.38607.

ISNAD

Karaşar, Burcu - Öğülmüş, Selahiddin. “SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ”. Ege Eğitim Dergisi 17/1 (July 1, 2016): 84-104. https://doi.org/10.12984/eed.38607.

JAMA

1.Karaşar B, Öğülmüş S. SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ. Ege Eğitim Dergisi. 2016;17:84–104.

MLA

Karaşar, Burcu, and Selahiddin Öğülmüş. “SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ”. Ege Eğitim Dergisi, vol. 17, no. 1, July 2016, pp. 84-104, doi:10.12984/eed.38607.

Vancouver

1.Burcu Karaşar, Selahiddin Öğülmüş. SOSYAL ONAY İHTİYACI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ANALİZİ. Ege Eğitim Dergisi. 2016 Jul. 1;17(1):84-104. doi:10.12984/eed.38607