Research Article

Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması

Volume: 14 Number: 28 December 31, 2023
TR EN

Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması

Abstract

Bu araştırmada, Türkiye’de öğretmen liderliğinin önündeki engelleri araştıran çalışmaların meta-sentez yöntemiyle incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalara “Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Tarama Merkezi” ile “ULAKBİM Sosyal Bilimler Veri Tabanı” kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırma amacına ve önceden belirlenen kriterlere uygun 20 çalışma belirlenmiştir. Araştırma Walsh ve Downe (2005) tarafından geliştirilen meta-sentez aşamalarına uyularak gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan verilerin derinlemesine analizi ve yeniden yorumlanması sonucu Türkiye’de öğretmen liderliğinin önündeki engeller ana teması altında 7 alt temaya ulaşılmıştır. Bu alt temalar yönetici tutum ve davranışları, örgütsel nedenler, öğretmenlerden kaynaklı durumlar, bürokratik etkenler, eğitim sisteminden kaynaklanan sorunlar, öğretmen yetiştirmeden kaynaklanan sorunlar ve okulla ilgili sorunlardan oluşmaktadır. Öğretmen liderliğinin önündeki olumsuz yönetici tutum ve davranışlarından kaynaklanan engeller; öğretmeni desteklememe, yetkiyi paylaşmama, hiyerarşi anlayışı, kararlara katmama, örnek liderlik davranışı göstermeme, riskten kaçma, yeniliğe açık olmama, öğretmen gelişimine engel olma, çalışmaları görmezden gelme, başarıyı takdir etmeme, öğretmeni sınırlama ve öğretmene özerklik tanımamadır. Örgütsel nedenlerden kaynaklı engeller; olumsuz okul kültürü ve iklimi, demokratik olmayan ortam, yetersiz ücret, iş yükü, güvensiz ortam, teşvik edici unsurların olmaması, zaman yetersizliği, katılım imkânı sunulmaması ve akademik başarı odaklı kültürdür. Öğretmenlerden kaynaklı engellerle ilgili olarak ise liderlik becerisi eksikliği, sorumluluk almama, kişisel sorunlar, yetersiz meslektaş desteği, olumsuz liderlik algısı, gelişime kapalı olma, öğretmenler arası iletişim ve işbirliği eksikliği öne çıkmaktadır.

Keywords

References

  1. Au, W. (2007). High-stakestesting and curricular control: A qualitative meta-synthesis. Educational Researcher, (36), 258-267. https://doi.org/10.3102/0013189X07306523
  2. Beachum, F., & Dentith, A. M. (2004). Teacher leader creating cultures of school renewal and transformation. The Educational Forum, 68(3), 276-286. https://doi.org/10.1080/00131720408984639
  3. Beycioğlu, K., & Aslan, B. (2012). Öğretmen ve yöneticilerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşleri: Bir karma yöntem çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 191-223. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/108175
  4. Bond, N., & Sterett, W. (2014). Developing teacher leaders through honorary professional organizations in education: Focus on the college student officers. Education, 135(1), 25-38. https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&u=googlescholar&id=GALE|A386917889&v=2.1&it=r&sid=AONE&asid=e1638a76
  5. Bondas, T., & Hall, O.C. (2007). A decade of meta synthesis research in health sciences: A meta-method study. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being, (2), 101-113. https://doi.org/10.1080/17482620701251684
  6. Buckner, K. G. & McDowelle, J.O. (2000). Developing teacher leaders: Providing encouragement, opportunities and support. Nassp Bulletin, 84(616), 35-41. https://doi.org/10.1177/019263650008461607
  7. Burgess, J., & Bates, D. (2010). Other duties as assigned: Tips, tools and techniques for expert teacher leadership, ASCD.
  8. Cranston, J., & Kusanovich, K. (2016). Ethnotheatre and creative methods for teacher leadership. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-319-39844-0

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 21, 2023

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

August 22, 2023

Acceptance Date

September 29, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 14 Number: 28

APA
Özdoğru, M. (2023). Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 14(28), 297-326. https://doi.org/10.58689/eibd.1347780
AMA
1.Özdoğru M. Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2023;14(28):297-326. doi:10.58689/eibd.1347780
Chicago
Özdoğru, Mehmet. 2023. “Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 14 (28): 297-326. https://doi.org/10.58689/eibd.1347780.
EndNote
Özdoğru M (December 1, 2023) Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 14 28 297–326.
IEEE
[1]M. Özdoğru, “Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması”, Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, vol. 14, no. 28, pp. 297–326, Dec. 2023, doi: 10.58689/eibd.1347780.
ISNAD
Özdoğru, Mehmet. “Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 14/28 (December 1, 2023): 297-326. https://doi.org/10.58689/eibd.1347780.
JAMA
1.Özdoğru M. Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2023;14:297–326.
MLA
Özdoğru, Mehmet. “Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, vol. 14, no. 28, Dec. 2023, pp. 297-26, doi:10.58689/eibd.1347780.
Vancouver
1.Mehmet Özdoğru. Türkiye’de Öğretmen Liderliğinin Önündeki Engeller: Bir Meta-Sentez Çalışması. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama. 2023 Dec. 1;14(28):297-326. doi:10.58689/eibd.1347780

Cited By