Review

Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme

Volume: 12 Number: 23 April 30, 2023

Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme

Abstract

Okul, öğrencilerin günlük yaşamlarında zamanlarının büyük bölümlerini geçirdikleri ortamlardan biridir. Bu nedenle öğrencilerin okula aidiyet duyguları, okulda temel psikolojik ihtiyaç doyumları ve okul doyumları önem atfedilen psikolojik özelliklerdir. Okul doyumu, öğrencilerin okuldan memnun olma durumlarına yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal değerlendirmelerini içermektedir. Bu yönüyle okul doyumu, mutluluğun bir diğer ifadesi olan yaşam doyumunun da önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Pozitif Psikoloji yaklaşımı 2000’li yılların başından bu yana insanların yaşam doyumu, okul doyumu, mutluluk, iyimserlik ve umut gibi olumlu özelliklerine daha fazla ağırlık verilmesine öncülük etmiştir. Bu nedenle okul doyumu geçmişe oranla günümüzde daha fazla dikkate alınan durumlardan biri olmuştur. Çünkü öğrencinin okulda yüksek düzeyde doyum elde etmesi akademik başarısını, uyumunu ve genel iyilik halini olumlu yönde etkilemektedir. Bu bilgilere dayalı olarak bu araştırmada öğrenciler açısından eğitim ortamında önemli bir psikolojik yapı olan okul doyumu farklı boyutlarıyla ele alınarak incelenmiştir. Araştırmada öncelikle okul doyumunu açıklayan Ekolojik Kuram, Öz-Belirleme Kuramı ve Pozitif Psikoloji gibi temel kuramlara ilişkin bilgiler sıralanmıştır. Ardından okul doyumunu etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu faktörler ekolojik bakış açısını yanıstacak şekilde; okulun bağlamı ile ilgili faktörler, içsel/kişisel özellikler ve daha geniş düzlemde bağlamsal etkiler olarak gruplandırılmıştır. Buna ek olarak okul doyumuna yönelik alanyazında mevcut olan ölçme araçlarının psikometrik özelliklerine yer verilerek bu ölçme araçları tanıtılmıştır. Son olarak Türkiye’de okul doyumunun eğitim sistemi ve kültürel boyutlarıyla önemi ele alınarak konuya ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

Keywords

References

  1. Ainley, J., Foreman, J., ve Sheret, M. (1991). High school factors that influence students to remain in school. The Journal of Educational Research, 85(2). 69–80. https://doi.org/10.1080/00220671.1991.10702816
  2. Alsaç, D. (2019). İlkokul öğrencilerinde okulda pozitif yaşantıların ve okul yaşam kalitesinin okul doyumu üzerindeki etkisinin araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Baker, J. A. (1999). Teacher-student interaction in urban “at-risk” classrooms: Differential behavior, relationship quality, and student satisfaction with school. Journal of Elementary Education, 100, 57–70.
  4. Baker, J. A., Dilly, L. J., Aupperlee, J. L., ve Patil, S. A. (2003). The developmental context of school satisfaction: Schools as psychologically healthy environments. School Psychology Quarterly, 18(2), 206–221. https://doi.org/10.1521/scpq.18.2.206.21861
  5. Baker, J. A., ve Maupin, A. N. (2009). School satisfaction and children's positive school adjustment. R. Gilman, E. S. Huebner, ve M. J. Furlong (Ed.), Handbook of positive psychology in schools içinde (pp. 189–196). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203884089
  6. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
  7. Bıkmaz, F. (2004). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretiminde öz yeterlilik inancı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim. Erişim: http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/161/bikmaz.htm
  8. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Cambridge: Harvard University Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Review

Publication Date

April 30, 2023

Submission Date

March 28, 2023

Acceptance Date

April 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 12 Number: 23

APA
Altunkum, S., Toğrul, T., & Çam, Z. (2023). Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(23), 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045
AMA
1.Altunkum S, Toğrul T, Çam Z. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2023;12(23):64-83. doi:10.55605/ejedus.1272045
Chicago
Altunkum, Sultan, Tugay Toğrul, and Zekeriya Çam. 2023. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12 (23): 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045.
EndNote
Altunkum S, Toğrul T, Çam Z (April 1, 2023) Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12 23 64–83.
IEEE
[1]S. Altunkum, T. Toğrul, and Z. Çam, “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”, Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 23, pp. 64–83, Apr. 2023, doi: 10.55605/ejedus.1272045.
ISNAD
Altunkum, Sultan - Toğrul, Tugay - Çam, Zekeriya. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12/23 (April 1, 2023): 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045.
JAMA
1.Altunkum S, Toğrul T, Çam Z. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2023;12:64–83.
MLA
Altunkum, Sultan, et al. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 23, Apr. 2023, pp. 64-83, doi:10.55605/ejedus.1272045.
Vancouver
1.Sultan Altunkum, Tugay Toğrul, Zekeriya Çam. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi. 2023 Apr. 1;12(23):64-83. doi:10.55605/ejedus.1272045

Cited By