Derleme

Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme

Cilt: 12 Sayı: 23 30 Nisan 2023
PDF İndir

Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme

Öz

Okul, öğrencilerin günlük yaşamlarında zamanlarının büyük bölümlerini geçirdikleri ortamlardan biridir. Bu nedenle öğrencilerin okula aidiyet duyguları, okulda temel psikolojik ihtiyaç doyumları ve okul doyumları önem atfedilen psikolojik özelliklerdir. Okul doyumu, öğrencilerin okuldan memnun olma durumlarına yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal değerlendirmelerini içermektedir. Bu yönüyle okul doyumu, mutluluğun bir diğer ifadesi olan yaşam doyumunun da önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Pozitif Psikoloji yaklaşımı 2000’li yılların başından bu yana insanların yaşam doyumu, okul doyumu, mutluluk, iyimserlik ve umut gibi olumlu özelliklerine daha fazla ağırlık verilmesine öncülük etmiştir. Bu nedenle okul doyumu geçmişe oranla günümüzde daha fazla dikkate alınan durumlardan biri olmuştur. Çünkü öğrencinin okulda yüksek düzeyde doyum elde etmesi akademik başarısını, uyumunu ve genel iyilik halini olumlu yönde etkilemektedir. Bu bilgilere dayalı olarak bu araştırmada öğrenciler açısından eğitim ortamında önemli bir psikolojik yapı olan okul doyumu farklı boyutlarıyla ele alınarak incelenmiştir. Araştırmada öncelikle okul doyumunu açıklayan Ekolojik Kuram, Öz-Belirleme Kuramı ve Pozitif Psikoloji gibi temel kuramlara ilişkin bilgiler sıralanmıştır. Ardından okul doyumunu etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu faktörler ekolojik bakış açısını yanıstacak şekilde; okulun bağlamı ile ilgili faktörler, içsel/kişisel özellikler ve daha geniş düzlemde bağlamsal etkiler olarak gruplandırılmıştır. Buna ek olarak okul doyumuna yönelik alanyazında mevcut olan ölçme araçlarının psikometrik özelliklerine yer verilerek bu ölçme araçları tanıtılmıştır. Son olarak Türkiye’de okul doyumunun eğitim sistemi ve kültürel boyutlarıyla önemi ele alınarak konuya ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ainley, J., Foreman, J., ve Sheret, M. (1991). High school factors that influence students to remain in school. The Journal of Educational Research, 85(2). 69–80. https://doi.org/10.1080/00220671.1991.10702816
  2. Alsaç, D. (2019). İlkokul öğrencilerinde okulda pozitif yaşantıların ve okul yaşam kalitesinin okul doyumu üzerindeki etkisinin araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Baker, J. A. (1999). Teacher-student interaction in urban “at-risk” classrooms: Differential behavior, relationship quality, and student satisfaction with school. Journal of Elementary Education, 100, 57–70.
  4. Baker, J. A., Dilly, L. J., Aupperlee, J. L., ve Patil, S. A. (2003). The developmental context of school satisfaction: Schools as psychologically healthy environments. School Psychology Quarterly, 18(2), 206–221. https://doi.org/10.1521/scpq.18.2.206.21861
  5. Baker, J. A., ve Maupin, A. N. (2009). School satisfaction and children's positive school adjustment. R. Gilman, E. S. Huebner, ve M. J. Furlong (Ed.), Handbook of positive psychology in schools içinde (pp. 189–196). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203884089
  6. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
  7. Bıkmaz, F. (2004). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretiminde öz yeterlilik inancı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim. Erişim: http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/161/bikmaz.htm
  8. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Cambridge: Harvard University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2023

Kabul Tarihi

20 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Altunkum, S., Toğrul, T., & Çam, Z. (2023). Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(23), 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045
AMA
1.Altunkum S, Toğrul T, Çam Z. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. EJEDUS. 2023;12(23):64-83. doi:10.55605/ejedus.1272045
Chicago
Altunkum, Sultan, Tugay Toğrul, ve Zekeriya Çam. 2023. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12 (23): 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045.
EndNote
Altunkum S, Toğrul T, Çam Z (01 Nisan 2023) Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12 23 64–83.
IEEE
[1]S. Altunkum, T. Toğrul, ve Z. Çam, “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”, EJEDUS, c. 12, sy 23, ss. 64–83, Nis. 2023, doi: 10.55605/ejedus.1272045.
ISNAD
Altunkum, Sultan - Toğrul, Tugay - Çam, Zekeriya. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi 12/23 (01 Nisan 2023): 64-83. https://doi.org/10.55605/ejedus.1272045.
JAMA
1.Altunkum S, Toğrul T, Çam Z. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. EJEDUS. 2023;12:64–83.
MLA
Altunkum, Sultan, vd. “Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme”. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 23, Nisan 2023, ss. 64-83, doi:10.55605/ejedus.1272045.
Vancouver
1.Sultan Altunkum, Tugay Toğrul, Zekeriya Çam. Okul Doyumu: Kuramsal Bir Çözümleme. EJEDUS. 01 Nisan 2023;12(23):64-83. doi:10.55605/ejedus.1272045

Cited By