TR
EN
Sütçü Manda Irklarının Performans ve Verimliliğini Etkileyen Faktörler ve Türkiye’deki Geleceği
Öz
Manda başta Asya ülkeleri olmak üzere Dünya’da yetiştiriciliği yapılan önemli çiftlik hayvanlarından birisidir ve inekten sonra süt üretimine olan katkısı ikinci sırada yer almaktadır. Mandalar bataklık ve nehir mandası olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Nehir mandaları iri yapılı ve süt üretimi amacıyla yetiştirilirken bataklık mandaları daha küçük yapılı ve yük taşıma amacıyla kullanılmaktadır. Dünya’da 72 çeşit manda ırkı vardır ve bunların 57’si Asya’da bulunmakta ve bunlar içerisinde süt üretimi için yetiştiriciliği yapılan 22 manda ırkı vardır. Manda ırkları arasında en yüksek süt verimi ile ilk sırada Akdeniz mandaları (900-4000 kg/laktasyon) ve bu ırkı Mehsana ve Jafarabadi ırkları (1800-2700 kg/laktasyon) takip etmektedir. Türkiye’de yetiştirilen Anadolu mandaları süt verim özellikleri (1000 kg/yıl) bakımından diğer manda ırklarına göre gerilerde yer almaktadır. Mandaların diğer ruminant hayvanlara göre düşük kaliteli meralardan ve kötü kaliteli kaba yemlerden yararlanma kabiliyetleri sığırlardan ve koyunlardan daha iyidir. Türkiye’de mandalardan elde edilen gelirin ana unsuru manda sütü ve süt ürünleridir. Manda kaymağı ve yoğurduna olan talebin fazla oluşu nedeniyle manda sütü sığır sütüne göre daha yüksek bir fiyatla satılmaktadır. Dünya’da manda yetiştiriciliği daha çok ekstansif şartlarda yapılmakta ve modern olmayan barınaklarda barındırılmaktadır. Bakım ve besleme şartlarındaki olumsuzluklar nedeniyle süt ve döl verimleri ineklere göre düşüktür. Ancak, İtalya’da olduğu gibi ıslah ve iyi bakım ve besleme şartlarında verimlerinin yükseldiği ve elde edilen kar arttığını gösteren kayıtlar mevcuttur. Aynı zamanda, manda malakları da olumsuz şartlarda bakım ve beslemeye maruz kaldığından büyüme oranları düşük ve ölüm oranları yüksek olmaktadır. Bu çalışmada, bazı sütçü mandalar ile Anadolu mandalarının performans ve verim özellikleri incelenmiş ve Türkiye Manda üretiminin geliştirilmesinde katkı sağlayabilecek bazı tavsiyelerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Abbas, W., Bhatti, S. A., Khan, M. S., Saeed, N., Warriach, H. M., Wynn, P., & McGill, D. (2017). Effect of weaning age and milk feeding volume on growth performance of Nili-Ravi buffalo calves. Italian Journal of Animal Science, 16(3). https://doi.org/10.1080/1828051X.2017.1291282
- Ahmad, S., Gaucher, I., Rousseau, F., Beaucher, E., Piot, M., Grongnet, J. F., & Gaucheron, F. (2008). Effects of acidification on physico-chemical characteristics of buffalo milk: A comparison with cow’s milk. Food Chemistry, 106(1). https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2007.04.021
- Aksoy, A., Haşimoğlu, S., & Çakır, A. (1981). Besin Maddeleri ve Hayvan Besleme. In Atatürk Universitesi Ziraat Fakültesi Basımevi.
- Ambardekar, D. V. (2000). Studies on body measurement and qualitative traits in Pandharpuri buffaloes. M. Sc. (Agri.) Thesis, Mahatma Phule Agricultural University, Rahuri, M.S., India.
- Andersen, J. B., Sehested, J., & Ingvartsen, K. L. (1999). Effect of dry cow feeding strategy on rumen pH, Concentration of volatile fatty acids and rumen epithelium development. Acta Agriculturae Scandinavica A: Animal Sciences, 49(3). https://doi.org/10.1080/090647099424051
- Aref, N. E. M., El-Sebaie, A., & Hammad, H. Z. (2016). New insights on ill-thriftiness in early-weaned buffalo calves. Veterinary World, 9(6). https://doi.org/10.14202/vetworld.2016.579-586
- Barbosa, S. B. P., Modesto, E. C., Lopes, F. de A., da Silva, E. C., & Abad, A. C. A. (2020). Relationship between milk production system and milk traits and somatic cell counts in brazilian murrah buffaloes: A multivariate analysis. Acta Scientiarum - Animal Sciences, 42(1). https://doi.org/10.4025/actascianimsci.v42i1.46522
- Bharadwaj, A., Dixit, V. B., Sethi, R. K., & Khanna, S. (2007). Association of breed characteristics with milk production in Murrah buffaloes. Indian Journal of Animal Sciences, 77(10).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Publication Date
August 31, 2021
Submission Date
March 13, 2021
Acceptance Date
June 4, 2021
Published in Issue
Year 2021 Number: 25
APA
Yılmaz Adkinson, A., & Konca, Y. (2021). Sütçü Manda Irklarının Performans ve Verimliliğini Etkileyen Faktörler ve Türkiye’deki Geleceği. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 25, 498-508. https://doi.org/10.31590/ejosat.896113
Cited By
Manda Eti Üretimi ve Kalite Özellikleri
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1003259