Research Article

Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Volume: 21 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Abstract

Vergiler, kamu harcamalarının finansmanını sağlamanın ötesinde, gelir dağılımında adaletin tesis edilmesi, yoksulluğun azaltılması ve sosyal refahın artırılmasında temel bir politika aracı niteliği taşımaktadır. Devletlerin belirtilen amaçlara ulaşabilmesi ancak iyi planlanmış vergi politikları ile mümkün olabilmektedir. Vergi politikalarının etkinliği ise mükelleflerin vergi kanunlarına ve vergi ile ilgili diğer düzenlemelere uyum göstermesine bağlıdır. Sahip olduğu bu önem nedeniyle, vergi uyumu maliye literatüründe önemli inceleme alanlarından bir tanesini oluşturmaktadır. Araştırmacılar, mükelleflerin vergi uyum davranışını ne belirler sorusunu yanıtlandırmaya çalışmaktadır. Araştırmacıların bu konuda üzerinde durduğu faktörlerden birisi de mutluluktur. Literatürde yapılan çalışmaların büyük bir kısmı, gelişmiş olan ülkelerde mutluluğun vergi uyumu üzerine etkisine odaklanmıştır. Doğrudan gelişmekte olan ülkeleri inceleyen çalışmalarda ise örneklem bir ya da birkaç ülkeyle sınırlı tutulmuştur. Bu doğrultuda makalenin amacı, gelişmekte olan ülkelerde mutluluğun mükelleflerin vergiyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesinde etkili bir faktör olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma gelişmekte olan 56 ülkeyi ve 2007-2020 dönem aralığını kapsamaktadır. Değişkenler arasındaki ilişki, Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz bulguları, mutluluğun vergi uyumunu artırdığını göstermektedir. Bu sonuç, analize dahil olan ülkelerde mutluluğun vergi uyumunun önemli bir belirleyicisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu noktadan hareketle, gelişmekte olan ülkelerde vergi uyumunu artırmayı amaçlayan hükümetlerin, toplumların mutluluğunu artırıcı politikalara önem vermesi gerektiği ifade edilebilir.

Keywords

References

  1. Acemoglu, D. & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Business.
  2. Adini, R., Subroto, B. & Baridwan, Z. (2021). Tax compliance: slippery slope framework and theory of reasoned action approach. The International Journal of Accounting and Business Society, 29 (2), 19 – 33.
  3. Alabede, J.O., Ariffin, Z.B.Z. & Idris, K.M. (2011). Public governance quality and tax compliance behavior in Nigeria: the moderating role of financial condition and risk preference. Issues in Social and Environmental Accounting, 5(1) s. 3-24.
  4. Allingham, M.G. & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: a theoretical analysis. Journal of Public Economics 1. 323-338.
  5. Alm, J. (2019). What motivates tax compliance?. Journal of Economic Surveys, 33(2), 353-388.
  6. Alm, J. & Martinez-Vazquez, J., (2007). Tax morale and tax evasion in Latin America. International Center for Public Policy Working Paper Series, No. 0704, Andrew Young School of Policy Studies, Georgia State University.
  7. Alm, J. (1999). Tax compliance and administration. in W. B. Hildreth and J. A. Richardson (eds.), Handbook on Taxation (s. 741–768), Marcel Dekker, Inc., New York, NY.
  8. Alm, J. & Kasper, M. (2023). Using behavioural economics to understand tax compliance. Economic and Political Studies, 11(3), 279-294.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Economics - Taxation and Revenue

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

June 28, 2025

Acceptance Date

November 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 21 Number: 2

APA
Taşdemir, Y. (2025). Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(2), 508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH
AMA
1.Taşdemir Y. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD. 2025;21(2):508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH
Chicago
Taşdemir, Yakup. 2025. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 (2): 508-29. https://izlik.org/JA64MM39RH.
EndNote
Taşdemir Y (December 1, 2025) Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 2 508–529.
IEEE
[1]Y. Taşdemir, “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”, ESAD, vol. 21, no. 2, pp. 508–529, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA64MM39RH
ISNAD
Taşdemir, Yakup. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21/2 (December 1, 2025): 508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH.
JAMA
1.Taşdemir Y. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD. 2025;21:508–529.
MLA
Taşdemir, Yakup. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 21, no. 2, Dec. 2025, pp. 508-29, https://izlik.org/JA64MM39RH.
Vancouver
1.Yakup Taşdemir. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD [Internet]. 2025 Dec. 1;21(2):508-29. Available from: https://izlik.org/JA64MM39RH

Adress: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Fax: 0 374 253 45 21 E-mail: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Publish) : 1306-2174 ISSN (Electronic) : 1306-3553