Araştırma Makalesi

Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Cilt: 21 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi

Öz

Vergiler, kamu harcamalarının finansmanını sağlamanın ötesinde, gelir dağılımında adaletin tesis edilmesi, yoksulluğun azaltılması ve sosyal refahın artırılmasında temel bir politika aracı niteliği taşımaktadır. Devletlerin belirtilen amaçlara ulaşabilmesi ancak iyi planlanmış vergi politikları ile mümkün olabilmektedir. Vergi politikalarının etkinliği ise mükelleflerin vergi kanunlarına ve vergi ile ilgili diğer düzenlemelere uyum göstermesine bağlıdır. Sahip olduğu bu önem nedeniyle, vergi uyumu maliye literatüründe önemli inceleme alanlarından bir tanesini oluşturmaktadır. Araştırmacılar, mükelleflerin vergi uyum davranışını ne belirler sorusunu yanıtlandırmaya çalışmaktadır. Araştırmacıların bu konuda üzerinde durduğu faktörlerden birisi de mutluluktur. Literatürde yapılan çalışmaların büyük bir kısmı, gelişmiş olan ülkelerde mutluluğun vergi uyumu üzerine etkisine odaklanmıştır. Doğrudan gelişmekte olan ülkeleri inceleyen çalışmalarda ise örneklem bir ya da birkaç ülkeyle sınırlı tutulmuştur. Bu doğrultuda makalenin amacı, gelişmekte olan ülkelerde mutluluğun mükelleflerin vergiyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesinde etkili bir faktör olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma gelişmekte olan 56 ülkeyi ve 2007-2020 dönem aralığını kapsamaktadır. Değişkenler arasındaki ilişki, Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz bulguları, mutluluğun vergi uyumunu artırdığını göstermektedir. Bu sonuç, analize dahil olan ülkelerde mutluluğun vergi uyumunun önemli bir belirleyicisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu noktadan hareketle, gelişmekte olan ülkelerde vergi uyumunu artırmayı amaçlayan hükümetlerin, toplumların mutluluğunu artırıcı politikalara önem vermesi gerektiği ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acemoglu, D. & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Business.
  2. Adini, R., Subroto, B. & Baridwan, Z. (2021). Tax compliance: slippery slope framework and theory of reasoned action approach. The International Journal of Accounting and Business Society, 29 (2), 19 – 33.
  3. Alabede, J.O., Ariffin, Z.B.Z. & Idris, K.M. (2011). Public governance quality and tax compliance behavior in Nigeria: the moderating role of financial condition and risk preference. Issues in Social and Environmental Accounting, 5(1) s. 3-24.
  4. Allingham, M.G. & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: a theoretical analysis. Journal of Public Economics 1. 323-338.
  5. Alm, J. (2019). What motivates tax compliance?. Journal of Economic Surveys, 33(2), 353-388.
  6. Alm, J. & Martinez-Vazquez, J., (2007). Tax morale and tax evasion in Latin America. International Center for Public Policy Working Paper Series, No. 0704, Andrew Young School of Policy Studies, Georgia State University.
  7. Alm, J. (1999). Tax compliance and administration. in W. B. Hildreth and J. A. Richardson (eds.), Handbook on Taxation (s. 741–768), Marcel Dekker, Inc., New York, NY.
  8. Alm, J. & Kasper, M. (2023). Using behavioural economics to understand tax compliance. Economic and Political Studies, 11(3), 279-294.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Ekonomisi - Vergilendirme ve Gelir

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

28 Haziran 2025

Kabul Tarihi

21 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Taşdemir, Y. (2025). Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(2), 508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH
AMA
1.Taşdemir Y. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD. 2025;21(2):508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH
Chicago
Taşdemir, Yakup. 2025. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 (2): 508-29. https://izlik.org/JA64MM39RH.
EndNote
Taşdemir Y (01 Aralık 2025) Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 2 508–529.
IEEE
[1]Y. Taşdemir, “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”, ESAD, c. 21, sy 2, ss. 508–529, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64MM39RH
ISNAD
Taşdemir, Yakup. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21/2 (01 Aralık 2025): 508-529. https://izlik.org/JA64MM39RH.
JAMA
1.Taşdemir Y. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD. 2025;21:508–529.
MLA
Taşdemir, Yakup. “Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 21, sy 2, Aralık 2025, ss. 508-29, https://izlik.org/JA64MM39RH.
Vancouver
1.Yakup Taşdemir. Mutlu Vatandaş, Daha Uyumlu Vergi Mükellefi Olabilir Mi? Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. ESAD [Internet]. 01 Aralık 2025;21(2):508-29. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64MM39RH

İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174 ISSN (Elektronik) : 1306-3553