Research Article

Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Volume: 13 Number: 2 August 4, 2026
TR EN

Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin uzamsal yeteneklerini cinsiyet, sınıf düzeyi, okul öncesi eğitim alma, anne-baba eğitim durumu, akıl ve zekâ oyunu oynama değişkenleri açısından incelemektir. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ankara'nın Çubuk ilçesindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 466 ortaokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Newton ve Bristoll (2011) tarafından geliştirilen Demirkan (2018) tarafından Türkçe 'ye çevrilen "Uzamsal Yetenek Testi" kullanılmıştır. Veriler SPSS 27.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, bağımsız örnekler t testi ve Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin uzamsal yeteneklerinin sınıf düzeyi, okul öncesi eğitim alma süresi, anne-baba eğitim durumu, akıl-zekâ oyunu oynama değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, cinsiyet, okul öncesi eğitim alma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmanın etik izni Gazi Üniversitesi Etik Kurulunun 15.02.2024 tarihli ve E.878868 sayılı kararı ile alınmıştır.

Thanks

Bu araştırmanın veri toplama sürecinde destek sağlayan Çubuk Ortaokulu yöneticilerine, öğretmenlerine ve öğrencilerine teşekkür ederiz. Araştırmanın istatistik analizine destek sağlayan İstatistiksel Danışmanlık, Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezine teşekkürlerimizi sunarız.

References

  1. AlWhaibi, R.M.; Aldhowayan, A.M.; Alshahrani, S.M.; Almadi, B.S.; Alamer, R.A.; Albaqami, F.M.; Mortada, E.M. (2024). Exploring the influence of video games on self-reported spatial abilities among university students. Brain Sciences, 14(12), 1269. https://doi.org/10.3390/brainsci14121269
  2. Baenninger, M., & Newcombe, N. (1989). The role of experience in spatial test performance: A meta-analysis. Sex Roles: A Journal of Research, 20(5-6), 327–344. https://doi.org/10.1007/BF00287729
  3. Berkant, H. G., & Çadırlı, G. (2019). Ortaokul öğrencilerinin geometri öz-yeterlik inançlarının ve geometrik düşünme becerilerinin incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 29-52. https://doi.org/10.33907/turkjes.602382
  4. Bornstein, M. H., Bradley, R. H., & Maczura, K. A. (2003). The influence of parenting on the development of children. In Handbook of child psychology (pp. 721-763). John Wiley & Sons Inc.
  5. Casey, M. B., Nuttall, R., & Pezaris, E. (2000). The development of spatial skills in girls and boys. In Spatial cognition II (pp. 267-286). Berlin, Heidelberg: Springer.
  6. Cassady, J. C., & Johnson, R. E. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27(2), 270-295. https://doi.org/10.1006/ceps.2001.1094.
  7. Cheng, Y.-L., & Mix, K. S. (2014). Spatial training improves children's mathematics ability. Journal of Cognition and Development, 15(1), 2–11. https://doi.org/10.1080/15248372.2012.725186
  8. Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294–304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 4, 2026

Submission Date

February 9, 2026

Acceptance Date

May 1, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Arda, Y., & İnce Aka, E. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(2), 17-39. https://doi.org/10.51725/etad.1884974
AMA
1.Arda Y, İnce Aka E. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. JRES. 2026;13(2):17-39. doi:10.51725/etad.1884974
Chicago
Arda, Yaşar, and Elvan İnce Aka. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi 13 (2): 17-39. https://doi.org/10.51725/etad.1884974.
EndNote
Arda Y, İnce Aka E (August 1, 2026) Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 13 2 17–39.
IEEE
[1]Y. Arda and E. İnce Aka, “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”, JRES, vol. 13, no. 2, pp. 17–39, Aug. 2026, doi: 10.51725/etad.1884974.
ISNAD
Arda, Yaşar - İnce Aka, Elvan. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 13/2 (August 1, 2026): 17-39. https://doi.org/10.51725/etad.1884974.
JAMA
1.Arda Y, İnce Aka E. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. JRES. 2026;13:17–39.
MLA
Arda, Yaşar, and Elvan İnce Aka. “Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Eğitim Ve Toplum Araştırmaları Dergisi, vol. 13, no. 2, Aug. 2026, pp. 17-39, doi:10.51725/etad.1884974.
Vancouver
1.Yaşar Arda, Elvan İnce Aka. Ortaokul Öğrencilerinin Uzamsal Yeteneklerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. JRES. 2026 Aug. 1;13(2):17-39. doi:10.51725/etad.1884974