İKTİSATTA ONTOLOJİ SORUNU VE ELEŞTİREL REALİZM: METODOLOJİK BİR İNCELEME
Abstract
İktisat teorilerinin açıklayıcı gücüne yönelik artan sorgulamalar, bu teorilerin dayandığı ontolojik kabullerin yeniden düşünülmesini metodolojik tartışmaların merkezine taşımıştır. İktisat ve ontoloji arasındaki ilişki, iktisadi düşüncenin yapısal ve kavramsal derinliğini kavramak açısından kritik öneme sahiptir. Anaakım iktisadın pozitivist temelli insan ve piyasa anlayışının, ekonomik olguların çok boyutlu ve evrimsel karakterini kavramakta yetersiz kaldığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Son yıllarda iktisat metodolojisi literatürünü önemli ölçüde etkileyen yaklaşımların başında gelen eleştirel realizme göre modern iktisat disiplini, ontoloji ile doğrudan bağlantılı köklü bir yönelim değişikliğine ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmanın amacı, anaakım iktisadın metodolojik çerçevesini, iktisat ve ontoloji ilişkisi ekseninde tartışmaya açarak değerlendirmektir. Bu bağlamda, anaakım iktisadın eleştirisinden hareketle ona alternatif bir metodoloji geliştirmeyi hedefleyen eleştirel realizmin, iktisadi olguların ontolojik temellerine dair sunduğu kavramsal çerçevenin incelenmesi ve bu yaklaşımın iktisat metodolojisine sağlayabileceği teorik katkıların tartışılması hedeflenmektedir.
Keywords
References
- Acar, Gökmen Tarık. “Neoklasik İktisat Teorisine Metodolojik Açıdan Eleştirel Bir Yaklaşım.” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2005.
- Arrow, Kenneth J. “Methodological Individualism and Social Knowledge.” The American Economic Review 84, no 2 (1994): 1-9.
- Bhaskar, Roy. A Realist Theory of Science. 3. Baskı. London & New York: Verso, 1997.
- Bhaskar, Roy. The Possibility of Naturalism: A philosophical critique of the contemporary human sciences. 1.Baskı. London: Routledge, 1999.
- Blaug, Mark. The Methodology of Economics: Or How Economists Explain. 2. Baskı. New York: Cambridge University Press, 1992.
- Blaug, Mark. “The Formalist Revolution of the 1950s.” İçinde A Companion to the History of Economic Thought, editörler Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle ve John B. Davis, 395-410. Oxford: Blackwell Publishing, 2003.
- Boland, Lawrence A. The Foundations of Economic Method: A Popperian Perspective. 2. Baskı. London: Routledge, 2003.
- Cavalcante, Carolina Miranda ve Emmanoel de Oliveira Boff. “John Maynard Keynes Between Old and New Institutionalism.” Brazilian Keynesian Review 7, no 1 (2021): 14-39.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Philosophy of Economics
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
May 11, 2026
Submission Date
November 2, 2025
Acceptance Date
April 29, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 43