İKTİSATTA ONTOLOJİ SORUNU VE ELEŞTİREL REALİZM: METODOLOJİK BİR İNCELEME
Öz
İktisat teorilerinin açıklayıcı gücüne yönelik artan sorgulamalar, bu teorilerin dayandığı ontolojik kabullerin yeniden düşünülmesini metodolojik tartışmaların merkezine taşımıştır. İktisat ve ontoloji arasındaki ilişki, iktisadi düşüncenin yapısal ve kavramsal derinliğini kavramak açısından kritik öneme sahiptir. Anaakım iktisadın pozitivist temelli insan ve piyasa anlayışının, ekonomik olguların çok boyutlu ve evrimsel karakterini kavramakta yetersiz kaldığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Son yıllarda iktisat metodolojisi literatürünü önemli ölçüde etkileyen yaklaşımların başında gelen eleştirel realizme göre modern iktisat disiplini, ontoloji ile doğrudan bağlantılı köklü bir yönelim değişikliğine ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmanın amacı, anaakım iktisadın metodolojik çerçevesini, iktisat ve ontoloji ilişkisi ekseninde tartışmaya açarak değerlendirmektir. Bu bağlamda, anaakım iktisadın eleştirisinden hareketle ona alternatif bir metodoloji geliştirmeyi hedefleyen eleştirel realizmin, iktisadi olguların ontolojik temellerine dair sunduğu kavramsal çerçevenin incelenmesi ve bu yaklaşımın iktisat metodolojisine sağlayabileceği teorik katkıların tartışılması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, Gökmen Tarık. “Neoklasik İktisat Teorisine Metodolojik Açıdan Eleştirel Bir Yaklaşım.” Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2005.
- Arrow, Kenneth J. “Methodological Individualism and Social Knowledge.” The American Economic Review 84, no 2 (1994): 1-9.
- Bhaskar, Roy. A Realist Theory of Science. 3. Baskı. London & New York: Verso, 1997.
- Bhaskar, Roy. The Possibility of Naturalism: A philosophical critique of the contemporary human sciences. 1.Baskı. London: Routledge, 1999.
- Blaug, Mark. The Methodology of Economics: Or How Economists Explain. 2. Baskı. New York: Cambridge University Press, 1992.
- Blaug, Mark. “The Formalist Revolution of the 1950s.” İçinde A Companion to the History of Economic Thought, editörler Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle ve John B. Davis, 395-410. Oxford: Blackwell Publishing, 2003.
- Boland, Lawrence A. The Foundations of Economic Method: A Popperian Perspective. 2. Baskı. London: Routledge, 2003.
- Cavalcante, Carolina Miranda ve Emmanoel de Oliveira Boff. “John Maynard Keynes Between Old and New Institutionalism.” Brazilian Keynesian Review 7, no 1 (2021): 14-39.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İktisat Felsefesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
11 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
2 Kasım 2025
Kabul Tarihi
29 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 43