Research Article

Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi

Volume: 10 Number: 2 April 28, 2026
EN TR

Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi

Abstract

Son yıllarda tüketim olgusunun sadece mal ve hizmet satın alma boyutunda değil, duygusal ve psikolojik tatmin unsurları ekseninde de hızla değiştiği gözlemlenmektedir. Özellikle hedonik tüketim davranışları, bireylerin alışverişten aldıkları keyif ve mutluluk düzeyiyle ilişkilidir. Duygusal zekâ ise, insanların kendi duygusal hallerini anlamaları, düzenlemeleri ve başkalarının duygularını anlamada gösterdikleri beceridir. Hedonik satın alma davranışları, bireyin alışveriş sürecindeki duygusal ihtiyaçlarını nasıl karşıladığına dair önemli bir bilgiyi içerirken; duygusal zekâ, bireyin bu süreci yönetme becerisi ile yakından ilişkilidir. Bu noktada duygusal zekâ, bireyin alışveriş sürecinden gerçek bir tatmin elde etmesini ya da pişmanlık yaşamasını doğrudan etkileyebilir. Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin duygusal zekâlarının hedonik satın alma davranışlarını nasıl yönlendirdiğini incelemektir. Araştırmada Wong & Law (2002) tarafından geliştirilen “Duygusal Zekâ Ölçeği” ile Babin vd. (1994) tarafından geliştirilen “Hedonik Satın Alma Ölçeği” kullanılarak Mersin ilinde ikâmet eden tüketicilere uygulanan anket neticesinde elde edilen verilerin Yapısal Eşitlik Modeli uygulanması ile duygusal zekâ ile hedonik satın alma davranışları arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Buna göre, duygusal zekânın bireylerin hedonik motivasyonlarını anlamada ve yönlendirmede etkili ve önemli bir rol oynadığı görülmüştür. SEM sonuçlarına göre duygusal zekânın Başkalarının Duygularını Değerlendirme (β=0,370, p=0,007) boyutu HSAD’yi anlamlı ve olumlu yönde yordarken, Kendi Duygularını Değerlendirme (β=-0,006, p=0,0959), Duyguları Kullanma (β=0,037, p=0,751) ve Duyguları Düzenleme (β=0,176, p=0,148) boyutları anlamlı bulunmamıştır.

Keywords

Supporting Institution

Mersin Üniversitesi

Project Number

389

Ethical Statement

The approval of the Mersin University Ethical Committee no 12/389 dated 27.12.2024 was obtained for this study.

References

  1. Annas, J. (1987). Epicurus on pleasure and happiness. Philosophical Topics, 15(2), Ancient Greek Philosophy (FALL 1987), pp. 5-21.
  2. Arnold, M. J., & Reynolds, K. E. (2003). Hedonic shopping motivations. Journal of Retailing, 79(2), 77-95.
  3. Babin, B. J., Darden, W. R., & Griffin, M. (1994). Work and/or fun: Measuring hedonic and utilitarian shopping value. Journal of Consumer Research, 20(4), 644-656.
  4. Bakker, A.B., Demerouti, E., & Verbeke, W. (2004), Using the job demands-resources model to predict burnout and performance. Hum. Resour. Manage., 43, 83-104. https://doi.org/10.1002/hrm.20004
  5. Bar-On, R. (1997). The emotional quotient inventory (EQ-i): A test of emotional intelligence. Toronto: Multi-Health Systems.
  6. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246.
  7. Byrne, B. M. (1998). Structural equation modeling with LISREL, PRELIS and SIMPLIS: Basic concepts, applications and programming. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
  8. Coşkun, T., & Marangoz, M. (2019). Hedonik ve faydacı tüketim davranışları ölçeğinin geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Business and Economics Research Journal, 10(2), 517-539.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2026

Submission Date

July 8, 2025

Acceptance Date

March 8, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 2

APA
Köprülü, O., Turhan, M., & Helvacı, İ. (2026). Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. Fiscaoeconomia, 10(2), 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372
AMA
1.Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 2026;10(2):1-16. doi:10.25295/fsecon.1737372
Chicago
Köprülü, Onur, Mithat Turhan, and İlter Helvacı. 2026. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia 10 (2): 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372.
EndNote
Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ (April 1, 2026) Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. Fiscaoeconomia 10 2 1–16.
IEEE
[1]O. Köprülü, M. Turhan, and İ. Helvacı, “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”, FSECON, vol. 10, no. 2, pp. 1–16, Apr. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1737372.
ISNAD
Köprülü, Onur - Turhan, Mithat - Helvacı, İlter. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia 10/2 (April 1, 2026): 1-16. https://doi.org/10.25295/fsecon.1737372.
JAMA
1.Köprülü O, Turhan M, Helvacı İ. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 2026;10:1–16.
MLA
Köprülü, Onur, et al. “Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi”. Fiscaoeconomia, vol. 10, no. 2, Apr. 2026, pp. 1-16, doi:10.25295/fsecon.1737372.
Vancouver
1.Onur Köprülü, Mithat Turhan, İlter Helvacı. Duygusal Zekânın Tüketicilerin Hedonik Satın Alma Davranışları Üzerindeki Etkisi: Mersin Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi. FSECON. 2026 Apr. 1;10(2):1-16. doi:10.25295/fsecon.1737372
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).