Research Article

ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı

Volume: 10 Number: 1 March 17, 2026
EN TR

ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı

Abstract

Bu çalışmanın amacı, ABD ve Çin ticari geriliminin gelişmekte olan bir ekonomi olarak Türkiye’nin hisse senedi piyasalarındaki sektör endekslerine etkisini belirlemektir. Veri setinde, Türkiye hisse senedi piyasaları ve sektör endekslerini temsilen BIST100, Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endeksleri bağımlı değişkenler olarak seçilmiş. Bağımsız değişken ise ABD-Çin gerilimini temsilen Rogers vd. (2024) tarafından oluşturulan ABD-Çin Gerilim Endeksi’dir (UCT). Çalışmanın zaman aralığı Haziran 2000-Şubat 2024 dönemini kapsamaktadır. Analizde ABD-Çin Gerilim Endeksi’nin BIST100 ve sektör endekslerine etkisi yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier Toda-Yamamoto (2016) Nedensellik Testi ile ölçülmüştür. Nedensellik testi sonuçlarının güvenilirliğini artırmak amacıyla, değişkenlerin durağanlık düzeyleri geleneksel birim kök testi yanında daha güçlü oldukları kabul edilen geliştirilmiş yeni nesil birim kök testleri ile ölçülmüştür. Analizde geleneksel ADF birim kök testi, yapısal kırılmaları dikkate alan FADF birim kök testi ve ayrıca hem yapısal kırılmaları hem de doğrusal dışılığı birlikte dikkate alan Fourier-Sollis (2018) birim kök testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında UCT endeksinin BIST100 ve Hizmet, Mali, Sınai ve Teknoloji endekslerine doğru etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç küresel jeopolitik gerilimin Türkiye hisse senedi piyasasındaki bütünsel duyarlılığın göstergesi olarak kabul edilebilir.

Keywords

References

  1. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636.
  2. Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
  3. Cai, Y., Chang, H. W., & Chang, T. (2023). Evaluating time-varying Granger causality between US-China political relation changes and China stock market. Finance Research Letters, 55, 103918.
  4. Chen, Y., & Pantelous, A. A. (2022). The US-China trade conflict impacts on the Chinese and US stock markets: A network-based approach. Finance Research Letters, 46, 102486.
  5. Chengying, H., Rui, C., & Ying, L. (2022). US-China trade war and China’s stock market: an event-driven analysis. Economic research-Ekonomska istraživanja, 35(1), 3277-3290.
  6. Christopoulos, D. K., & Leon-Ledesma, M. A. (2010). Smooth breaks and non-linear mean reversion: Post-bretton woods real exchange rates. Journal of International Money and Finance, 29, 1076-1093.
  7. De Nicola, F., Kessler, M., & Nguyen, H. (2020). The financial costs of the United States-China trade tensions: Evidence from East Asian stock markets. Review of World Economics, 156(4), 803-833.
  8. Dünya Ekonomik Forumu. https://www.weforum.org/stories/2025/06/us-china-deal-and-other-international-trade-stories-to-know-this-month/ (13.08.2025)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 17, 2026

Submission Date

August 16, 2025

Acceptance Date

December 23, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Mumcu Küçükçaylı, F. (2026). ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. Fiscaoeconomia, 10(1), 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854
AMA
1.Mumcu Küçükçaylı F. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 2026;10(1):1-19. doi:10.25295/fsecon.1766854
Chicago
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. 2026. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia 10 (1): 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854.
EndNote
Mumcu Küçükçaylı F (March 1, 2026) ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. Fiscaoeconomia 10 1 1–19.
IEEE
[1]F. Mumcu Küçükçaylı, “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”, FSECON, vol. 10, no. 1, pp. 1–19, Mar. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1766854.
ISNAD
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia 10/1 (March 1, 2026): 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1766854.
JAMA
1.Mumcu Küçükçaylı F. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 2026;10:1–19.
MLA
Mumcu Küçükçaylı, Fatma. “ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı”. Fiscaoeconomia, vol. 10, no. 1, Mar. 2026, pp. 1-19, doi:10.25295/fsecon.1766854.
Vancouver
1.Fatma Mumcu Küçükçaylı. ABD-Çin Geriliminin Borsa İstanbul Sektör Endeksleri Üzerindeki Etkisi: Fourier Toda–Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı. FSECON. 2026 Mar. 1;10(1):1-19. doi:10.25295/fsecon.1766854
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).