Kaynak Tüketim Muhasebesinin Geleneksel Maliyetleme Sistemleri ile Karşılaştırılması: Bir Lojistik İşletmesinde Uygulama
Abstract
Bu çalışma, kaynakların etkin kullanımı ve doğru maliyet hesaplamaları açısından önem kazanan Kaynak Tüketim Muhasebesi (KTM) yönteminin, geleneksel maliyetleme sistemleriyle karşılaştırmalı analizini ve bir lojistik işletmesinde uygulamasını konu edinmektedir. Geleneksel yöntemlerin, özellikle sabit ve orantısal maliyetleri ayırt etmedeki yetersizliği, yöneticilerin karar alma süreçlerinde hatalı sonuçlara ulaşmasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda KTM, faaliyet tabanlı maliyetleme ile Alman maliyet muhasebesi yaklaşımlarını birleştirerek, daha gerçekçi bir maliyetleme modeli sunmakta ve âtıl kapasiteyi ortaya çıkararak yöneticilere stratejik avantaj sağlamaktadır. Çalışmada, Mersin merkezli bir lojistik firmasında taşıma, depolama, yükleme-boşaltma ve paketleme faaliyetlerine ilişkin maliyetler hem geleneksel tam maliyet yöntemi hem de KTM yöntemiyle hesaplanmıştır. Uygulama sürecinde kaynak havuzları oluşturulmuş, maliyetler sabit ve orantısal olarak ayrıştırılmış, teorik ve pratik kapasiteler belirlenerek âtıl kapasite verileri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, KTM’nin faaliyet bazında daha ayrıntılı maliyet bilgisi sunduğunu ve geleneksel yöntemlere kıyasla daha sağlıklı kararlar alınmasına olanak tanıdığını göstermektedir. Sonuç olarak, özellikle lojistik gibi operasyon yoğun sektörlerde KTM yönteminin uygulanmasının, kaynak kullanım verimliliğini artırarak maliyet kontrolünü güçlendirdiği ve stratejik karar destek sürecine katkı sağladığı ortaya konmuştur.
Keywords
Supporting Institution
Ethical Statement
References
- Büyükmirza, H. K. (2017). Maliyet ve yönetim muhasebesi: Tekdüzene uygun bir sistem yaklaşımı. Gazi Kitabevi.
- Clinton, B. D., & Webber, S. A. (2004, October). RCA at Clopay: Here’s innovation in management accounting with resource consumption accounting. Strategic Finance, 86(4), 21–26. https://go.gale.com/ps/i.do?id
- Demir, V. (2006). Lojistik faaliyetler ve maliyetleri. Mali Çözüm Dergisi, 74, 116–130. https://archive.ismmmo.org.tr/YAYINLAR/MALI_COZUM/MALICOZUM74.pdf
- Drucker, P. (1992). The new society of organizations. Harvard Business Review, 70(5), 95–104. https://hbr.org/1992/09/the-new-society-of-organizations
- Kaplan, R. S., & Anderson, S. R. (2007). The innovation of time-driven activity-based costing. Cost Management, 21(2), 5–15. https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=24208
- Kbelah, S. I., Amusawi, E. G., & Almagtome, A. H. (2019). Using resource consumption accounting for improving the competitive advantage in textile industry. Journal of Engineering and Applied Sciences, 14(2), 575–582.
- Koban, E., & Keser, H. Y. (2010). Dış ticarette lojistik. Ekin Basım Yayın.
- Lawrence, P. G. (2005). Are ABC and RCA accounting systems compatible with lean management?. Management Accounting Quarterly, 7(1), 12–27.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Financial Accounting
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 27, 2026
Submission Date
December 26, 2025
Acceptance Date
March 29, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 10 Number: 2