EN
TR
Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma
Öz
Bu çalışmada, Beş Faktör Kişilik Envanteri’nin (5FKE) klinik olmayan örneklemde
tarama amaçlı olarak kullanılıp kullanılamayacağı incelenmiştir. Çalışmaya 18-54 yaşları
arasında 103 kadın (%62,4), 62 erkek (%37,6) olmak üzere toplam 165 kişi katılmıştır.
Kullanılan ölçeklerin içtutarlılık katsayıları, 5FKE’nin faktörlerinin 0,85-0,94, Belirti Tarama
Listesi’nin (SCL-90-R) alt ölçeklerinin ise 0,69-0,91 arasında gerçekleşmiştir. SCL-
90-R’nin üç genel alt boyutunun 5FKE’nin faktörleri ile Pearson korelasyon katsayıları ise
şu şekildedir. Genel Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,17, Öz-Denetim / Sorumluluk
ile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,35 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,65
düzeyinde; Pozitif Belirti Toplamı’nın Gelişime Açıklık ile -0,10, Öz-Denetim / Sorumluluk
ile -0,20, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,23 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,57
düzeyinde; Pozitif Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,14, Öz-Denetim / Sorumluluk
ile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,33 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,51 düzeyinde
korelasyon katsayıları gösterdiği belirlenmiştir. 5FKE’nin Dışadönüklük faktörü,
hem Genel Belirti Düzeyi, hem Pozitif Belirti Toplamı hem de Pozitif Belirti Düzeyi ile
istatistiksel düzeyde anlamsız ve düşük korelasyon göstermiştir. SCL-90-R’nin üç genel
alt boyut toplam puanını yordamak için regresyon analizi yapılmış ve her üç alt boyut
toplam puanını yordamada da sadece Duygusal Tutarsızlık faktör puanının istatistiksel
düzeyde anlamlı olduğu görülmüştür. Bu çalışma klinik olmayan örneklemde 5FKE’nin
özellikle de “Duygusal Tutarsızlık” faktörünün tarama amaçlı kullanılabileceğine ilişkin
olarak ipucu sağlamıştır. Ancak konunun daha detaylı incelenmesinin gerekli olduğunu
da göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydemir, Ö., - Köroglu, E. , Psikiyatride Kullanılan Klinik Ölçekler, Hekim- ler Yayın Birliği, Ankara, 2000, s. 33-40.
- Buss, A. H., - Finn, S. E., “Classification of personality traits”, Journal of personality and social psychology, 52(2), 1987, s. 432-444.
- Carson, RC., “Personality”, Annual review of psychology, 40(1), 1989, s. 227-248.
- Chaplin, W. F., John, O.P., - Goldberg, L. R., “Conceptions of states and tra- its: dimentional attributes ideals as prototypes” Journal of personality and social psychology, 54(4), 1988, s. 541-557.
- Claridge, G., - Davis, C.,”What’s the use of neuroticism?” Personality And Individual Differences, 31(3), 2001, s. 383-400.
- Costa, P. T., - McCrae, R. R., “Domains and facets: Hierachical personality assessment using the revised NEO personality inventory”, Journal Of Persona- lity Assessment, 64(1), 1995, s. 21-50.
- Costa, P. T., - McCrae, R. R., “From catalog to classification: Murray’s nee- ds and five-factor model”, Journal of personality and social psychology, 55(2), 1988, s. 258-265.
- Costa, P. T., - McCrae, R. R., “Neuroticism, somatic complaints, and disease: Is the bark worse than the bite”, Journal Of Personality, 55(2), 1987, s. 299-316.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2014
Gönderilme Tarihi
29 Aralık 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Sayı: 4
APA
Tatar, A., Bildik, T., Saltukoğlu, G., & Dinçel, M. G. (2014). Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 4, 181-199. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329
AMA
1.Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2014;(4):181-199. doi:10.16947/fsmiad.56329
Chicago
Tatar, Arkun, Tezan Bildik, Gaye Saltukoğlu, ve Münevver Güler Dinçel. 2014. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4: 181-99. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329.
EndNote
Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG (01 Aralık 2014) Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 4 181–199.
IEEE
[1]A. Tatar, T. Bildik, G. Saltukoğlu, ve M. G. Dinçel, “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4, ss. 181–199, Ara. 2014, doi: 10.16947/fsmiad.56329.
ISNAD
Tatar, Arkun - Bildik, Tezan - Saltukoğlu, Gaye - Dinçel, Münevver Güler. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 4 (01 Aralık 2014): 181-199. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329.
JAMA
1.Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2014;:181–199.
MLA
Tatar, Arkun, vd. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4, Aralık 2014, ss. 181-99, doi:10.16947/fsmiad.56329.
Vancouver
1.Arkun Tatar, Tezan Bildik, Gaye Saltukoğlu, Münevver Güler Dinçel. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2014;(4):181-99. doi:10.16947/fsmiad.56329
Cited By
Kişilik Özelliklerinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi: Özel Bir Eğitim Kurumunda Bir Araştırma
Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.51947/yonbil.867734Kişilik Özelliklerinin Finansal Risk Toleransı Üzerindeki Etkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma
Muhasebe ve Finansman Dergisi
https://doi.org/10.25095/mufad.756296KİŞİLİK TİPLERİ İLE BİREYSEL GİRİŞİMCİLİK YÖNELİMİ İLİŞKİSİ ÜZERİNDE GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİNİN ETKİSİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1256977