Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma

Sayı: 4 29 Aralık 2014
PDF İndir
EN TR

Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma

Öz

Bu çalışmada, Beş Faktör Kişilik Envanteri’nin (5FKE) klinik olmayan örneklemde tarama amaçlı olarak kullanılıp kullanılamayacağı incelenmiştir. Çalışmaya 18-54 yaşları arasında 103 kadın (%62,4), 62 erkek (%37,6) olmak üzere toplam 165 kişi katılmıştır. Kullanılan ölçeklerin içtutarlılık katsayıları, 5FKE’nin faktörlerinin 0,85-0,94, Belirti Tarama Listesi’nin (SCL-90-R) alt ölçeklerinin ise 0,69-0,91 arasında gerçekleşmiştir. SCL- 90-R’nin üç genel alt boyutunun 5FKE’nin faktörleri ile Pearson korelasyon katsayıları ise şu şekildedir. Genel Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,17, Öz-Denetim / Sorumluluk ile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,35 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,65 düzeyinde; Pozitif Belirti Toplamı’nın Gelişime Açıklık ile -0,10, Öz-Denetim / Sorumluluk ile -0,20, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,23 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,57 düzeyinde; Pozitif Belirti Düzeyi’nin Gelişime Açıklık ile -0,14, Öz-Denetim / Sorumluluk ile -0,28, Yumuşakbaşlılık / Geçimlilik ile -0,33 ve Duygusal Tutarsızlık ile 0,51 düzeyinde korelasyon katsayıları gösterdiği belirlenmiştir. 5FKE’nin Dışadönüklük faktörü, hem Genel Belirti Düzeyi, hem Pozitif Belirti Toplamı hem de Pozitif Belirti Düzeyi ile istatistiksel düzeyde anlamsız ve düşük korelasyon göstermiştir. SCL-90-R’nin üç genel alt boyut toplam puanını yordamak için regresyon analizi yapılmış ve her üç alt boyut toplam puanını yordamada da sadece Duygusal Tutarsızlık faktör puanının istatistiksel düzeyde anlamlı olduğu görülmüştür. Bu çalışma klinik olmayan örneklemde 5FKE’nin özellikle de “Duygusal Tutarsızlık” faktörünün tarama amaçlı kullanılabileceğine ilişkin olarak ipucu sağlamıştır. Ancak konunun daha detaylı incelenmesinin gerekli olduğunu da göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydemir, Ö., - Köroglu, E. , Psikiyatride Kullanılan Klinik Ölçekler, Hekim- ler Yayın Birliği, Ankara, 2000, s. 33-40.
  2. Buss, A. H., - Finn, S. E., “Classification of personality traits”, Journal of personality and social psychology, 52(2), 1987, s. 432-444.
  3. Carson, RC., “Personality”, Annual review of psychology, 40(1), 1989, s. 227-248.
  4. Chaplin, W. F., John, O.P., - Goldberg, L. R., “Conceptions of states and tra- its: dimentional attributes ideals as prototypes” Journal of personality and social psychology, 54(4), 1988, s. 541-557.
  5. Claridge, G., - Davis, C.,”What’s the use of neuroticism?” Personality And Individual Differences, 31(3), 2001, s. 383-400.
  6. Costa, P. T., - McCrae, R. R., “Domains and facets: Hierachical personality assessment using the revised NEO personality inventory”, Journal Of Persona- lity Assessment, 64(1), 1995, s. 21-50.
  7. Costa, P. T., - McCrae, R. R., “From catalog to classification: Murray’s nee- ds and five-factor model”, Journal of personality and social psychology, 55(2), 1988, s. 258-265.
  8. Costa, P. T., - McCrae, R. R., “Neuroticism, somatic complaints, and disease: Is the bark worse than the bite”, Journal Of Personality, 55(2), 1987, s. 299-316.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2014

Gönderilme Tarihi

29 Aralık 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Tatar, A., Bildik, T., Saltukoğlu, G., & Dinçel, M. G. (2014). Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 4, 181-199. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329
AMA
1.Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2014;(4):181-199. doi:10.16947/fsmiad.56329
Chicago
Tatar, Arkun, Tezan Bildik, Gaye Saltukoğlu, ve Münevver Güler Dinçel. 2014. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4: 181-99. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329.
EndNote
Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG (01 Aralık 2014) Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 4 181–199.
IEEE
[1]A. Tatar, T. Bildik, G. Saltukoğlu, ve M. G. Dinçel, “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”, FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4, ss. 181–199, Ara. 2014, doi: 10.16947/fsmiad.56329.
ISNAD
Tatar, Arkun - Bildik, Tezan - Saltukoğlu, Gaye - Dinçel, Münevver Güler. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 4 (01 Aralık 2014): 181-199. https://doi.org/10.16947/fsmiad.56329.
JAMA
1.Tatar A, Bildik T, Saltukoğlu G, Dinçel MG. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2014;:181–199.
MLA
Tatar, Arkun, vd. “Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, sy 4, Aralık 2014, ss. 181-99, doi:10.16947/fsmiad.56329.
Vancouver
1.Arkun Tatar, Tezan Bildik, Gaye Saltukoğlu, Münevver Güler Dinçel. Klinik Olmayan Örneklemde Beş Faktör Kişilik Envanteri Belirti Tarama Amaçlı Kullanılabilir mi?: Ön Çalışma. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2014;(4):181-99. doi:10.16947/fsmiad.56329

Cited By