Lise Öğrencilerinin Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Sosyal Kabul Düzeyleri
Abstract
Bu çalışmanın amacı, normal gelişim gösteren lise
öğrencilerinin özel gereksinimli bireylere yönelik sosyal mesafelerini veya
kabul düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, psikolojik boyut
üzerine maddeleri yerleştirme yaklaşımlarından olan ve denek tepkilerine
dayanarak maddeleri ölçeklemeyi hedefleyen Guttman tipi bir ölçek
oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubu, Adıyaman ilindeki çeşitli
okullarda okuyan lise öğrencilerinden tabakalı ve amaçlı örnekleme yoluyla
seçilen 492 katılımcıdır. Tarama modelinde olan bu çalışmada, lise
öğrencilerinin özel gereksinimli bireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta,
grupta ve sırada bulunmaya ne düzeyde istekli oldukları belirlenmiştir. Tüm
özel gereksinim grupları için yeniden üretilebilirlik (>0,90) ve
ölçeklenebilirlik (>0,60) katsayılarının önerilen ölçütleri karşıladığı ve
ölçek maddelerinin önsel dizilimlerinin oldukça yerinde olduğu görülmüştür.
Araştırma bulgularına göre, lise öğrencilerinin ortalama kabul düzeyleri
açısından, zihin engelli ve otizmli bireylerle aynı mahallede, okulda ve
sınıfta okumayı tercih ettikleri; aynı grupta çalışmayı veya sıra arkadaşı
olmayı tercih etmedikleri görülmüştür. Öğrenme güçlüğü olan, işitme, görme ve
fiziksel engelli bireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta ve grupta çalışmayı
tercih ettikleri ancak sıra arkadaşı olmayı tercih etmedikleri anlaşılmıştır. Üstün
zekalı/yetenekli bireylerle ise sözü edilen tüm ortamlarla birlikte aynı sırada
oturmayı da tercih ettikleri görülmüştür. Lise öğrencilerinin sınıf düzeyleri
açısından engelli bireylere yaklaşım düzeyleri arasında anlamlı farklılık
bulunamamıştır (p>0.05). Araştırmada bulgular tartışılarak bazı önerilerde
bulunulmuştur.
Keywords
References
- Akarsu, F. (2001). Üstün yetenekli çocuklar aileleri ve sorunları. Ankara: Eduser Yayınları.
- Aktaş, C.ve Küçüker, S. (2002). Bilişsel duyuşsal odaklı bir programın ilköğretim öğrencilerinin fiziksel engelli yaşıtlarına yönelik sosyal kabul düzeylerine etkisinin incelenmesi. Özel Eğitim Dergisi, 3,(2), 15-25.
- Anderson, L.W. (1988). Attitudes and their measurement. In J.P. Keeves, (Ed), Educational research, methodology, and measurement: An intemational handbook. New York: Pergamon Press.
- Batu, S. (2000). Kaynaştırma, destek hizmetler ve kaynaştırmaya hazırlık etkinlikleri. Özel Eğitim Dergisi,2(4), 35-45.
- Baydik, B.ve Bakkaloglu, H. (2009). Predictors of sociometric status for low socioeconomic status elementary mainstreamed students with and without special needs. Educational Sciences: Theory and Practice, 9(2), 435-447.
- Bildiren, A. (2016). Üstün yetenekli çocuklar: aileler ve öğretmenler için bir kılavuz. İstanbul: Doğan Kitap.
- Bildiren, A. (2017). Developmental characteristics of gifted children aged 0–6 years: parental observations. Early Child Development and Care, 1-15.
- Bildiren, A. (2018). Family and volunteer partner opinions on young athletes project. International Education Studies, 11(5), 46-58.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 20, 2019
Submission Date
June 6, 2018
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2019 Volume: 39 Number: 1
Cited By
Üstün Yetenekli Öğrencilerin Eğitiminde Fırsat Eşitliği Bağlamında Öğrenci ve Veli Görüşleri
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.621789The Opinions of Typically Developed Peers in the Preschool Period on Individual Differences and Social Acceptance for the Children with Special Needs
Anadolu Journal Of Educational Sciences International
https://doi.org/10.18039/ajesi.737698Examination of Life Studies Coursebooks in Terms of Inclusive Education
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.899642Sınıf Öğretmenlerinin Özel Gereksinimli Öğrencilere Yönelik Sosyal Kabul ve İş Motivasyonu Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.33206/mjss.1289502Psikolojik Danışmanların Özel Eğitim Öz Yeterlik Algıları ve Özel Gereksinimi Olan Bireylere Yönelik Tutumları
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1322115Examining the opinions of school administrators on inclusive education
Revista de Gestão e Secretariado (Management and Administrative Professional Review)
https://doi.org/10.7769/gesec.v14i11.2823The Making Friends Program: Impact on Social Acceptance in Inclusive Preschool Settings
The Asia-Pacific Education Researcher
https://doi.org/10.1007/s40299-023-00789-z