Türkiye’de Okuduğunu Anlamayı Geliştirmeye Dönük İlkokul Düzeyindeki Çalışmaların Sistematik İncelenmesi
Abstract
Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2000-2018 yılları arasında okuduğunu anlamayı geliştirmek amacıyla gerçekleştirilen çalışmaları belirli ölçütlere göre incelemek ve alandaki genel eğilimi belirlemektir. Çalışma betimsel tarama modeline göre yürütülmüştür. Literatür taraması sonucunda dâhil etme ölçütlerine uyan 51 çalışma incelenmiştir. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalar, araştırmacılar tarafından hazırlanan bilgi formu kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada sistematik inceleme yaklaşımı türlerinden betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okuduğunu anlamayı geliştirmeye dönük çalışmaların çoğunlukla yüksek lisans tezlerinden oluştuğu, örneklem grubunun 4. sınıf düzeyinde yoğunlaştığı, deneysel araştırma modeli ile yürütüldükleri, uygulanan strateji, yöntem ve tekniklerin çeşitlilik gösterdiği ve çoğunlukla okuduğunu anlama becerisinin gelişmesine olumlu etki ettiği görülmüştür. Bunlara ek olarak, katılımcı sayıları ve araştırma sürelerinin kullanılan metodolojiye uygun olduğu, veri analizinde çoğunlukla çıkarımsal analiz yöntemlerine başvurulduğu ve veri toplama araçlarının araştırmacıların kendileri tarafından geliştirilen açık uçlu veya çoktan seçmeli sorulardan oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
Okuduğunu anlama,İlkokul,Betimsel içerik analizi,Araştırma eğilimleri
References
- Akça, G. (2002). Hikâye haritası yönteminin ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama beceri düzeyleri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Aktaş, N. (2015). Okuma öncesi strateji öğretiminin 4. sınıf öğrencilerinin ekrandan okuduğunu anlama düzeyine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Akyol, H. & Ketenoğlu Kayabaşı, Z. E. (2018). Okuma güçlüğü yaşayan bir öğrencinin okuma becerilerinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması. Eğitim ve Bilim, 43(193), 143-158.
- Akyol, M. (2014). Yapılandırılmış akıcı okuma yönteminin üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ile okuduğunu anlama becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
- Aslan, A. (2006). İlköğretim okulu 4. sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metinleri anlama, özetleme ve hatırlama becerileri üzerinde zihin haritalarının etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Ayçin, A. A. (2009). İSOTEG tekniğinin beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarısı ve okumaya yönelik tutumları üzerine etkisi: YİBO örneği. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Baştuğ, M. & Keskin, H. K. (2011). Bilgi verici metin yapıları öğretiminin okuduğunu anlamaya etkisi. E-Journal of New World Sciences Academy, 6(4), 2598-2610.
- Bayat, S. ve Çelenk, S. (2015). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okuma yazma becerileri başarı düzeylerinin belirlenmesi. İlköğretim Online, 14(1), 13-28.
- Bektaş, M., Dündar, H. ve Ceylan, A.(2013). Ulusal sınıf öğretmenliği eğitimi sempozyumu (USOS) bildirilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 201-226.
- Belet, Ş. D. (2005). Öğrenme stratejilerinin okuduğunu anlama ve yazma becerileri ile Türkçe dersine ilişkin tutumlara etkisi. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Borenstein, M., Hedges, L.V., Higgins, J. P. T., & Rothstein, H.R. (2013). Meta-analize giriş. (Çev. S. Dinçer). Ankara: Anı.