Çocukların Medya Okuryazarlık Düzeylerinin ve Kullanım Alışkanlıklarının Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi
Abstract
Bu araştırmada ortaokul düzeyindeki çocukların medya kullanım alışkanlıklarının ve çeşitli değişkenlere göre medya okuryazarlık düzeylerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Nedensel-karşılaştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışmanın örneklemini Türkiye’nin 7 coğrafi bölgesinden seçilen 1500 çocuk oluşturmaktadır. Araştırma verileri 2017 yılında toplanmıştır. Araştırmada her üç çocuktan ikisinin mobil internet kullandığı, günlük 1-2 saat televizyon izlediği ve internet kullandığı belirlenmiştir. Çocuklar arasında televizyon izlemek en popüler etkinlik iken bunu her iki çocuktan birisinin gerçekleştirdiği müzik dinleme, sosyal ağları, cep telefonlarını ve interneti kullanma etkinliklerinin takip ettiği tespit edilmiştir. Çocukların demografik özelliklerine göre, cinsiyet açısından erkekler çocukların kadınlara; coğrafi bölgeler açısından Güneydoğu bölgesinde yaşayanlar çocukların diğer bölgedekilere kıyasla medya okuryazarlık düzeylerinin anlamlı olarak düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların sınıf düzeyleri arttıkça medya okuryazarlık düzeylerinin de genel olarak arttığı belirlenmiştir. Çocukların medya kullanım alışkanlıklarına göre, mobil internet kullanmayan çocukların mobil internet kullananlara, günde 1-2 saat televizyon izleyen çocuklarında 7-8 saat televizyon izleyenlere kıyasla medya okuryazarlık düzeylerinin anlamlı olarak yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.
Keywords
References
- Akşit, F. ve Dönmez, B. (2011). Öğrencilerinin medyayı kullanmaya yönelik tutumlarının belirlenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 2(1), 32–46. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/66304 adresinden erişildi.
- Aktı, S. (2011). İlköğreti̇m seki̇zi̇nci̇ sinif öğrenci̇leri̇ni̇n medya okuryazarliği i̇le sosyal beceri̇ düzeyleri̇ arasindaki̇ i̇li̇şki̇ni̇n beli̇rlenmesi̇. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
- Altun, A. (2009). Eğitim Bilim Açısından Seçmeli Medya Okuryazarlığı Dersi Programına Eleştirel Bir Yaklaşım. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt, 10, 97–109. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/15566 adresinden erişildi.
- Altun, A. (2014). Medya okur yazarlığı eği̇ti̇mi̇ne yöneli̇k Türkçe yayınlar: Bi̇r bi̇bli̇yografya denemesi̇. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD), 4(9), 5–15. http://dergipark.gov.tr/odusobiad/issue/27573/290150 adresinden erişildi.
- Andersen, N. (2002). New media and new media literacy. Thinking Critically About Media: Schools and Families In Partnership. Cable in the Classroom. http://www.medialit.org/sites/default/files/391_CIC_ML_Report.pdf adresinden erişildi.
- Banaz, E. (2017). Ortaöğretim Öğrencilerinin Medya Okuryazarlığı Düzeyleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.Cangin, S. Ş. (2014). İlköğretim öğrencilerinin medya okuryazarlığı dersine bakış açıları (Ankara-Keçiören örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
- CML. (2018). What is media literacy? A definition...and more.
- Domine, V. (2011). The coming of age of media literacy. Journal of Media Literacy Education, 3(1), 8-10.
- Dumlupınar, Z. (2014). Medya okuryazarlığı dersi tercihlerine göre ilköğretimdeki çocukların medya tutumları ve davranışları. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 8(2), 177–191.