Review

SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR

Volume: 51 Number: 5 October 13, 2026
EN TR

SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR

Abstract

Bitkisel yağlar, özellikle biyoaktif bileşikler ve temel bileşenler içermeleri nedeniyle besin, işlevsel ve endüstriyel açıdan büyük değer taşımaktadır. Bu kapsamda uçucu bileşenlerce zengin uçucu yağlar süperkritik CO₂ ekstraksiyon yöntemi kullanılarak elde edilmektedir. Son yıllarda, süperkritik karbondioksit (SC-CO₂) ekstraksiyonu, bu yağların geri kazanımı için gelişmiş ve çevre dostu bir teknik olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek ekstraksiyon verimliliği, çözücü içermeyen ürünler ve ısıya duyarlı bileşiklerin korunması gibi avantajlar sunmaktadır. Süperkritik karbondioksit ekstraksiyon yöntemi, basınç ve sıcaklık gibi çalışma parametrelerinin ayarlanmasıyla uçucu yağların seçici olarak ayrılmasını sağlamaktadır. Bu derleme, ekstraksiyon verimi, yağ bileşimi ve kalite özelliklerine odaklanarak uçucu yağların üretiminde süperkritik ekstraksiyonun etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu derlemede, işleme koşullarının yağ çıkarma verimi ve elde edilen yağların fonksiyonel özellikleri üzerindeki etkileri tartışılmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Etik Kurul Onayı: Bu çalışma bir derleme makalesidir. İnsan veya hayvanlar üzerinde herhangi bir deneysel çalışma içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Bilgilendirilmiş Onam: Çalışmada insan katılımcı yer almadığından bilgilendirilmiş onam alınmamıştır. Çıkar Çatışması: Yazarlar tarafından bu çalışma ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan edilmektedir. Bu makalenin hazırlanması sırasında görsel iyileştirme amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Kullanım sonrasında içerik yazarlar tarafından dikkatle gözden geçirilmiş olup, makalenin tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

References

  1. Abbas, A., Anwar, F., Ahmad, N., Rehman, A. T., Mohammed, O. A., Abdel-Reheim, M. A. & Nazir, A. (2024). GC-MS analysis and nutra-pharmaceutical potential of Mentha piperita essential oil extracted by supercritical fluid extraction and hydrodistillation. Heliyon, 10(16), e35282. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e35282
  2. Abbas, A., Anwar, F., Alqahtani, S. M., Ahmad, N., Al-Mijalli, S. H., Shahid, M. & Iqbal, M. (2022). Hydro-distilled and supercritical fluid extraction of Eucalyptus camaldulensis essential oil: Characterization of bioactives along with antioxidant, antimicrobial and antibiofilm activities. Dose-Response, 20(3), 15593258221125477. https://doi.org/10.1177/15593258221125477
  3. Abd El-Kareem, M. S. M., Rabbih, M. A., Rashad, A. M. & El-Hefny, M. (2024). Essential oils from fennel plants as valuable chemical products: Gas chromatography–mass spectrometry, FTIR, quantum mechanical investigation and antifungal activity. Biomass Conversion and Biorefinery. https://doi.org/10.1007/s13399-024-05675-2
  4. Abdalla, S., Aroua, M. K. & Gew, L. T. (2024). A comprehensive review of plant-based cosmetic oils (virgin coconut oil, olive oil, argan oil and jojoba oil): Chemical and biological properties and their cosmeceutical applications. ACS Omega, 9(44), 44019–44032. https://doi.org/10.1021/acsomega.4c04277
  5. Abdelmohsen, U. R. & Elmaidomy, A. H. (2025). Exploring the therapeutic potential of essential oils: A review of composition and influencing factors. Frontiers in Natural Products, 4. https://doi.org/10.3389/fntpr.2025.1490511
  6. Abdullah, Ahmad, N., Xiao, J., Tian, W., Khan, N. U., Hussain, M. & Guan, R. (2024). Gingerols: Preparation, encapsulation and bioactivities focusing on gut microbiome modulation and attenuation of disease symptoms. Phytomedicine, 136, 156352. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2024.156352
  7. Afifi, S. M., Gök, R., Eikenberg, I., Krygier, D., Rottmann, E., Stübler, A., Aganovic, K., Hillebrand, S., & Esatbeyoglu, T. (2023). Comparative flavonoid profile of orange (Citrus sinensis) flavedo and albedo extracted by conventional and emerging techniques using UPLC-IMS-MS, chemometrics and antioxidant effects. Frontiers in Nutrition, 10, 1158473. https://doi.org/10.3389/fnut.2023.1158473
  8. Agrawal, M. & Chakraborty, M. (2024). Phlorotannins from macroalgae: Extraction, characterization and applications. In Elsevier eBooks (pp. 109–122). https://doi.org/10.1016/B978-0-443-21674-9.00006-4

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Engineering, Food Sustainability, Food Technology, Fruit-Vegetables Technology, Basic Food Processes, Oil Technology

Journal Section

Review

Early Pub Date

October 2, 2026

Publication Date

October 13, 2026

Submission Date

February 17, 2026

Acceptance Date

June 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 51 Number: 5

APA
Doğru, R., & Ersus, S. (2026). SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. Gıda, 51(5), 1033-1058. https://doi.org/10.15237/gida.GD26022
AMA
1.Doğru R, Ersus S. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. The Journal of Food. 2026;51(5):1033-1058. doi:10.15237/gida.GD26022
Chicago
Doğru, Remziye, and Seda Ersus. 2026. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda 51 (5): 1033-58. https://doi.org/10.15237/gida.GD26022.
EndNote
Doğru R, Ersus S (October 1, 2026) SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. Gıda 51 5 1033–1058.
IEEE
[1]R. Doğru and S. Ersus, “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”, The Journal of Food, vol. 51, no. 5, pp. 1033–1058, Oct. 2026, doi: 10.15237/gida.GD26022.
ISNAD
Doğru, Remziye - Ersus, Seda. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda 51/5 (October 1, 2026): 1033-1058. https://doi.org/10.15237/gida.GD26022.
JAMA
1.Doğru R, Ersus S. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. The Journal of Food. 2026;51:1033–1058.
MLA
Doğru, Remziye, and Seda Ersus. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda, vol. 51, no. 5, Oct. 2026, pp. 1033-58, doi:10.15237/gida.GD26022.
Vancouver
1.Remziye Doğru, Seda Ersus. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. The Journal of Food. 2026 Oct. 1;51(5):1033-58. doi:10.15237/gida.GD26022

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).