SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR
Öz
Bitkisel yağlar, özellikle biyoaktif bileşikler ve temel bileşenler içermeleri nedeniyle besin, işlevsel ve endüstriyel açıdan büyük değer taşımaktadır. Bu kapsamda uçucu bileşenlerce zengin uçucu yağlar süperkritik CO₂ ekstraksiyon yöntemi kullanılarak elde edilmektedir. Son yıllarda, süperkritik karbondioksit (SC-CO₂) ekstraksiyonu, bu yağların geri kazanımı için gelişmiş ve çevre dostu bir teknik olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek ekstraksiyon verimliliği, çözücü içermeyen ürünler ve ısıya duyarlı bileşiklerin korunması gibi avantajlar sunmaktadır. Süperkritik karbondioksit ekstraksiyon yöntemi, basınç ve sıcaklık gibi çalışma parametrelerinin ayarlanmasıyla uçucu yağların seçici olarak ayrılmasını sağlamaktadır. Bu derleme, ekstraksiyon verimi, yağ bileşimi ve kalite özelliklerine odaklanarak uçucu yağların üretiminde süperkritik ekstraksiyonun etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu derlemede, işleme koşullarının yağ çıkarma verimi ve elde edilen yağların fonksiyonel özellikleri üzerindeki etkileri tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Abbas, A., Anwar, F., Ahmad, N., Rehman, A. T., Mohammed, O. A., Abdel-Reheim, M. A. & Nazir, A. (2024). GC-MS analysis and nutra-pharmaceutical potential of Mentha piperita essential oil extracted by supercritical fluid extraction and hydrodistillation. Heliyon, 10(16), e35282. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e35282
- Abbas, A., Anwar, F., Alqahtani, S. M., Ahmad, N., Al-Mijalli, S. H., Shahid, M. & Iqbal, M. (2022). Hydro-distilled and supercritical fluid extraction of Eucalyptus camaldulensis essential oil: Characterization of bioactives along with antioxidant, antimicrobial and antibiofilm activities. Dose-Response, 20(3), 15593258221125477. https://doi.org/10.1177/15593258221125477
- Abd El-Kareem, M. S. M., Rabbih, M. A., Rashad, A. M. & El-Hefny, M. (2024). Essential oils from fennel plants as valuable chemical products: Gas chromatography–mass spectrometry, FTIR, quantum mechanical investigation and antifungal activity. Biomass Conversion and Biorefinery. https://doi.org/10.1007/s13399-024-05675-2
- Abdalla, S., Aroua, M. K. & Gew, L. T. (2024). A comprehensive review of plant-based cosmetic oils (virgin coconut oil, olive oil, argan oil and jojoba oil): Chemical and biological properties and their cosmeceutical applications. ACS Omega, 9(44), 44019–44032. https://doi.org/10.1021/acsomega.4c04277
- Abdelmohsen, U. R. & Elmaidomy, A. H. (2025). Exploring the therapeutic potential of essential oils: A review of composition and influencing factors. Frontiers in Natural Products, 4. https://doi.org/10.3389/fntpr.2025.1490511
- Abdullah, Ahmad, N., Xiao, J., Tian, W., Khan, N. U., Hussain, M. & Guan, R. (2024). Gingerols: Preparation, encapsulation and bioactivities focusing on gut microbiome modulation and attenuation of disease symptoms. Phytomedicine, 136, 156352. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2024.156352
- Afifi, S. M., Gök, R., Eikenberg, I., Krygier, D., Rottmann, E., Stübler, A., Aganovic, K., Hillebrand, S., & Esatbeyoglu, T. (2023). Comparative flavonoid profile of orange (Citrus sinensis) flavedo and albedo extracted by conventional and emerging techniques using UPLC-IMS-MS, chemometrics and antioxidant effects. Frontiers in Nutrition, 10, 1158473. https://doi.org/10.3389/fnut.2023.1158473
- Agrawal, M. & Chakraborty, M. (2024). Phlorotannins from macroalgae: Extraction, characterization and applications. In Elsevier eBooks (pp. 109–122). https://doi.org/10.1016/B978-0-443-21674-9.00006-4
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği, Gıda Sürdürülebilirliği, Gıda Teknolojileri, Meyve-Sebze Teknolojisi, Temel Gıda İşlemleri, Yağ Teknolojisi
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
2 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
17 Şubat 2026
Kabul Tarihi
19 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.