Derleme

SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 2 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR

Öz

Bitkisel yağlar, özellikle biyoaktif bileşikler ve temel bileşenler içermeleri nedeniyle besin, işlevsel ve endüstriyel açıdan büyük değer taşımaktadır. Bu kapsamda uçucu bileşenlerce zengin uçucu yağlar süperkritik CO₂ ekstraksiyon yöntemi kullanılarak elde edilmektedir. Son yıllarda, süperkritik karbondioksit (SC-CO₂) ekstraksiyonu, bu yağların geri kazanımı için gelişmiş ve çevre dostu bir teknik olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek ekstraksiyon verimliliği, çözücü içermeyen ürünler ve ısıya duyarlı bileşiklerin korunması gibi avantajlar sunmaktadır. Süperkritik karbondioksit ekstraksiyon yöntemi, basınç ve sıcaklık gibi çalışma parametrelerinin ayarlanmasıyla uçucu yağların seçici olarak ayrılmasını sağlamaktadır. Bu derleme, ekstraksiyon verimi, yağ bileşimi ve kalite özelliklerine odaklanarak uçucu yağların üretiminde süperkritik ekstraksiyonun etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu derlemede, işleme koşullarının yağ çıkarma verimi ve elde edilen yağların fonksiyonel özellikleri üzerindeki etkileri tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Etik Kurul Onayı: Bu çalışma bir derleme makalesidir. İnsan veya hayvanlar üzerinde herhangi bir deneysel çalışma içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Bilgilendirilmiş Onam: Çalışmada insan katılımcı yer almadığından bilgilendirilmiş onam alınmamıştır. Çıkar Çatışması: Yazarlar tarafından bu çalışma ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını beyan edilmektedir. Bu makalenin hazırlanması sırasında görsel iyileştirme amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Kullanım sonrasında içerik yazarlar tarafından dikkatle gözden geçirilmiş olup, makalenin tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

Kaynakça

  1. Abbas, A., Anwar, F., Ahmad, N., Rehman, A. T., Mohammed, O. A., Abdel-Reheim, M. A. & Nazir, A. (2024). GC-MS analysis and nutra-pharmaceutical potential of Mentha piperita essential oil extracted by supercritical fluid extraction and hydrodistillation. Heliyon, 10(16), e35282. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e35282
  2. Abbas, A., Anwar, F., Alqahtani, S. M., Ahmad, N., Al-Mijalli, S. H., Shahid, M. & Iqbal, M. (2022). Hydro-distilled and supercritical fluid extraction of Eucalyptus camaldulensis essential oil: Characterization of bioactives along with antioxidant, antimicrobial and antibiofilm activities. Dose-Response, 20(3), 15593258221125477. https://doi.org/10.1177/15593258221125477
  3. Abd El-Kareem, M. S. M., Rabbih, M. A., Rashad, A. M. & El-Hefny, M. (2024). Essential oils from fennel plants as valuable chemical products: Gas chromatography–mass spectrometry, FTIR, quantum mechanical investigation and antifungal activity. Biomass Conversion and Biorefinery. https://doi.org/10.1007/s13399-024-05675-2
  4. Abdalla, S., Aroua, M. K. & Gew, L. T. (2024). A comprehensive review of plant-based cosmetic oils (virgin coconut oil, olive oil, argan oil and jojoba oil): Chemical and biological properties and their cosmeceutical applications. ACS Omega, 9(44), 44019–44032. https://doi.org/10.1021/acsomega.4c04277
  5. Abdelmohsen, U. R. & Elmaidomy, A. H. (2025). Exploring the therapeutic potential of essential oils: A review of composition and influencing factors. Frontiers in Natural Products, 4. https://doi.org/10.3389/fntpr.2025.1490511
  6. Abdullah, Ahmad, N., Xiao, J., Tian, W., Khan, N. U., Hussain, M. & Guan, R. (2024). Gingerols: Preparation, encapsulation and bioactivities focusing on gut microbiome modulation and attenuation of disease symptoms. Phytomedicine, 136, 156352. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2024.156352
  7. Afifi, S. M., Gök, R., Eikenberg, I., Krygier, D., Rottmann, E., Stübler, A., Aganovic, K., Hillebrand, S., & Esatbeyoglu, T. (2023). Comparative flavonoid profile of orange (Citrus sinensis) flavedo and albedo extracted by conventional and emerging techniques using UPLC-IMS-MS, chemometrics and antioxidant effects. Frontiers in Nutrition, 10, 1158473. https://doi.org/10.3389/fnut.2023.1158473
  8. Agrawal, M. & Chakraborty, M. (2024). Phlorotannins from macroalgae: Extraction, characterization and applications. In Elsevier eBooks (pp. 109–122). https://doi.org/10.1016/B978-0-443-21674-9.00006-4

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği, Gıda Sürdürülebilirliği, Gıda Teknolojileri, Meyve-Sebze Teknolojisi, Temel Gıda İşlemleri, Yağ Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

2 Ekim 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2026

Kabul Tarihi

19 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Doğru, R., & Ersus, S. (2026). SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. Gıda, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237/gida.GD26022
AMA
1.Doğru R, Ersus S. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. GIDA. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237/gida.GD26022
Chicago
Doğru, Remziye, ve Seda Ersus. 2026. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237/gida.GD26022.
EndNote
Doğru R, Ersus S (01 Ekim 2026) SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. Gıda Advanced Online Publication
IEEE
[1]R. Doğru ve S. Ersus, “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”, GIDA, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.15237/gida.GD26022.
ISNAD
Doğru, Remziye - Ersus, Seda. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.15237/gida.GD26022.
JAMA
1.Doğru R, Ersus S. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. GIDA. 2026. doi:10.15237/gida.GD26022.
MLA
Doğru, Remziye, ve Seda Ersus. “SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR”. Gıda, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.15237/gida.GD26022.
Vancouver
1.Remziye Doğru, Seda Ersus. SÜPERKRİTİK KARBONDİOKSİT EKSTRAKSİYONU İLE UÇUCU YAĞLARIN ELDE EDİLMESİ: TEMEL PRENSİPLER VE UYGULAMALAR. GIDA. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237/gida.GD26022

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.