Research Article

TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ

Volume: 51 Number: 5 October 13, 2026
TR EN

TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ

Abstract

Son yıllarda laktoz intoleransı, vegan beslenme, çevresel kaygılar, sürdürülebilirlik ve hayvan refahına yönelik hassasiyetin artmasıyla birlikte bitki bazlı içeceklerin tüketimi hızla yaygınlaşmıştır. Bu ürünler sıklıkla hayvansal sütün alternatifi olarak sunulmasına rağmen, mineral içerikleri ve besinsel yeterlilikleri konusunda Türkiye pazarına özgü bilimsel veriler sınırlıdır. Türkiye piyasasındaki bitki bazlı içeceklerin mineral içeriklerinin belirlenmesi amacıyla Nisan-Mayıs 2025’te piyasada bulunan 30 adet bitki bazlı içecek ile 6 adet inek sütü örneği analiz edilmiştir. Numunelerin Fe, Zn, Cu ve Mn içerikleri indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometrisi (ICP-MS); Na ve K içerikleri ise alev fotometresi ile belirlenmiştir. Sonuçlar, bitki bazlı içeceklerin mineral içeriklerinin kullanılan hammadde türü ve oranına bağlı olarak değiştiğini göstermektedir (P<0.05). Baklagil ve tahıl bazlı içeceklerin potasyum bakımından inek sütüne yakın veya daha yüksek değerlere ulaştığı, bazı sert kabuklu meyve içeceklerinin ise iz elementlerde öne çıktığı belirlenmiştir. Tüketicilerin seçim yaparken ürün türünü, etiket bilgilerini, hammadde oranını ve zenginleştirme durumunu birlikte değerlendirmeleri önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Angelino, D., Rosi, A., Vici, G., Dello Russo, M., Pellegrini, N., Mar-tini, D. & SINU Young Working Group. (2020).
  2. Nutritional quality of plant-based drinks sold in Italy: The Food Labelling of Italian Products (FLIP) study. Foods, 9(5), 682. https://doi.org/10.3390/fo-ods9050682
  3. Anjos, O., Pires, P.C., Gonçalves, J., Estevinho, L.M., Mendonça, A.G. & Guiné, R.P. (2024). Plant-based beverages: Consumption habits, perception and knowledge on a sample of Portuguese citizens. Foods, 13(20), 3235. https://doi.org/10.3390/foods13203235
  4. Antunes, I.C., Bexiga, R., Pinto, C., Martins, L.L., Mourato, M., Pe-reira, G. & Quaresma, M. (2025). Mineral profile of cow milk and plant-based milk alternatives. Journal of Dairy Science, 108(4), 3324-3333. https://doi.org/10.3168/jds.2024-25752
  5. Beacom, E., Bogue, J. & Repar, L. (2021). Market-oriented develop-ment of plant-based food and beverage products: A usage segmenta-tion approach. Journal of Food Products Marketing, 27(4), 204-222. htt-ps://doi.org/10.1080/10454446.2021.1955799
  6. Blanco-Gutiérrez, I., Varela-Ortega, C. & Manners, R. (2020). Eva-luating animal-based foods and plant-based alternatives using mul-ti-criteria and SWOT analyses. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 7969. https://doi.org/10.3390/ijerph17217969
  7. Borin, J.F., Knight, J., Holmes, R.P., Joshi, S., Goldfarb, D.S. & Loeb, S. (2021). Plant-based milk alternatives and risk factors for kidney stones and chronic kidney disease. Journal of Renal Nutrition, 32(3), 363-365. https://doi.org/10.1053/j.jrn.2021.03.011
  8. Chalupa-Krebzdak, S., Long, C.J. & Bohrer, B.M. (2018). Nutrient density and nutritional value of milk and plant-based milk alternati-ves. International Dairy Journal, 87, 84-92. https://doi.org/10.1016/j. idairyj.2018.07.018

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Properties, Food Nutritional Balance, Food Sustainability

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 13, 2026

Publication Date

October 13, 2026

Submission Date

July 30, 2026

Acceptance Date

September 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 51 Number: 5

APA
Arpa Zemzemoğlu, T. E., Özgen, S. B., & Olukman Şahin, M. (2026). TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ. Gıda, 51(5), 983-998. https://doi.org/10.15237/gida.GD26096
AMA
1.Arpa Zemzemoğlu TE, Özgen SB, Olukman Şahin M. TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ. The Journal of Food. 2026;51(5):983-998. doi:10.15237/gida.GD26096
Chicago
Arpa Zemzemoğlu, Tuba Eda, Sara Betül Özgen, and Merve Olukman Şahin. 2026. “TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ”. Gıda 51 (5): 983-98. https://doi.org/10.15237/gida.GD26096.
EndNote
Arpa Zemzemoğlu TE, Özgen SB, Olukman Şahin M (October 1, 2026) TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ. Gıda 51 5 983–998.
IEEE
[1]T. E. Arpa Zemzemoğlu, S. B. Özgen, and M. Olukman Şahin, “TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ”, The Journal of Food, vol. 51, no. 5, pp. 983–998, Oct. 2026, doi: 10.15237/gida.GD26096.
ISNAD
Arpa Zemzemoğlu, Tuba Eda - Özgen, Sara Betül - Olukman Şahin, Merve. “TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ”. Gıda 51/5 (October 1, 2026): 983-998. https://doi.org/10.15237/gida.GD26096.
JAMA
1.Arpa Zemzemoğlu TE, Özgen SB, Olukman Şahin M. TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ. The Journal of Food. 2026;51:983–998.
MLA
Arpa Zemzemoğlu, Tuba Eda, et al. “TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ”. Gıda, vol. 51, no. 5, Oct. 2026, pp. 983-98, doi:10.15237/gida.GD26096.
Vancouver
1.Tuba Eda Arpa Zemzemoğlu, Sara Betül Özgen, Merve Olukman Şahin. TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ. The Journal of Food. 2026 Oct. 1;51(5):983-98. doi:10.15237/gida.GD26096

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).