TÜRKİYE PİYASASINDA SATIŞA SUNULAN SÜT BENZERİ BİTKİ BAZLI İÇECEKLERİN MİNERAL MADDE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ
Öz
Son yıllarda laktoz intoleransı, vegan beslenme, çevresel kaygılar, sürdürülebilirlik ve hayvan refahına yönelik hassasiyetin artmasıyla birlikte bitki bazlı içeceklerin tüketimi hızla yaygınlaşmıştır. Bu ürünler sıklıkla hayvansal sütün alternatifi olarak sunulmasına rağmen, mineral içerikleri ve besinsel yeterlilikleri konusunda Türkiye pazarına özgü bilimsel veriler sınırlıdır. Türkiye piyasasındaki bitki bazlı içeceklerin mineral içeriklerinin belirlenmesi amacıyla Nisan-Mayıs 2025’te piyasada bulunan 30 adet bitki bazlı içecek ile 6 adet inek sütü örneği analiz edilmiştir. Numunelerin Fe, Zn, Cu ve Mn içerikleri indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometrisi (ICP-MS); Na ve K içerikleri ise alev fotometresi ile belirlenmiştir. Sonuçlar, bitki bazlı içeceklerin mineral içeriklerinin kullanılan hammadde türü ve oranına bağlı olarak değiştiğini göstermektedir (P<0.05). Baklagil ve tahıl bazlı içeceklerin potasyum bakımından inek sütüne yakın veya daha yüksek değerlere ulaştığı, bazı sert kabuklu meyve içeceklerinin ise iz elementlerde öne çıktığı belirlenmiştir. Tüketicilerin seçim yaparken ürün türünü, etiket bilgilerini, hammadde oranını ve zenginleştirme durumunu birlikte değerlendirmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Angelino, D., Rosi, A., Vici, G., Dello Russo, M., Pellegrini, N., Mar-tini, D. & SINU Young Working Group. (2020).
- Nutritional quality of plant-based drinks sold in Italy: The Food Labelling of Italian Products (FLIP) study. Foods, 9(5), 682. https://doi.org/10.3390/fo-ods9050682
- Anjos, O., Pires, P.C., Gonçalves, J., Estevinho, L.M., Mendonça, A.G. & Guiné, R.P. (2024). Plant-based beverages: Consumption habits, perception and knowledge on a sample of Portuguese citizens. Foods, 13(20), 3235. https://doi.org/10.3390/foods13203235
- Antunes, I.C., Bexiga, R., Pinto, C., Martins, L.L., Mourato, M., Pe-reira, G. & Quaresma, M. (2025). Mineral profile of cow milk and plant-based milk alternatives. Journal of Dairy Science, 108(4), 3324-3333. https://doi.org/10.3168/jds.2024-25752
- Beacom, E., Bogue, J. & Repar, L. (2021). Market-oriented develop-ment of plant-based food and beverage products: A usage segmenta-tion approach. Journal of Food Products Marketing, 27(4), 204-222. htt-ps://doi.org/10.1080/10454446.2021.1955799
- Blanco-Gutiérrez, I., Varela-Ortega, C. & Manners, R. (2020). Eva-luating animal-based foods and plant-based alternatives using mul-ti-criteria and SWOT analyses. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 7969. https://doi.org/10.3390/ijerph17217969
- Borin, J.F., Knight, J., Holmes, R.P., Joshi, S., Goldfarb, D.S. & Loeb, S. (2021). Plant-based milk alternatives and risk factors for kidney stones and chronic kidney disease. Journal of Renal Nutrition, 32(3), 363-365. https://doi.org/10.1053/j.jrn.2021.03.011
- Chalupa-Krebzdak, S., Long, C.J. & Bohrer, B.M. (2018). Nutrient density and nutritional value of milk and plant-based milk alternati-ves. International Dairy Journal, 87, 84-92. https://doi.org/10.1016/j. idairyj.2018.07.018
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Özellikleri, Gıda ve Beslenme Dengesi, Gıda Sürdürülebilirliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sara Betül Özgen
0000-0003-0218-7625
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
13 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
13 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
30 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
22 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 5
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.