Research Article

Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma

Volume: 21 Number: 3 December 27, 2024
EN TR

Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma

Abstract

Amaç: Kuduz, insan ve memeli hayvanların çoğunda görülebilen ensefalit tablosu oluşturan yüzde yüze yakın mortalite ile sonuçlanan zoonotik bir hastalıktır. Günümüzde insanlarda kuduz vakalarının görülmesinin temelinde, temas sonrası aşı ve immunglobulin uygulamalarındaki gecikmeler, yetersiz dozlamalar, uygun olmayan yara bakımı gibi hatalar yer almaktadır. Çalışmamızda 3. basamak bir eğitim araştırma hastanesinde bir yıl içerisinde başvuran kuduz riskli temaslıların genel özellikleri ve profilaksi durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metod: Çalışma 15/08/2022 ve 15/08/2023 tarihleri arasında 3. basamak bir eğitim araştırma hastanesi acil servisine başvuran kuduz riskli temasların geriye dönük dosya taraması şeklinde yapılmıştır. Başvuru anında bilgilerin kaydedildiği kuduz riskli temas vaka inceleme formu incelenerek veriler elde edilmiştir. Bulgular: Kuduz riskli teması olan toplam 323 vaka mevcuttu. Mevsimlere göre dağılımında en çok yaz ayında (%31), aylara göre dağılımında en sık Temmuz (%12,4) ve Ağustos (%10,2) aylarında temasların arttığı tespit edildi. Temas eden hayvanlar en sık 200 (%61,9) köpek, ardından 111 (%34,4) kedi idi. Hayvanların 224 (%69,3)’ü kaçmış ya da durumu bilinmiyor, 76 (%23,6)’sı sahipli, aşısız ama gözlem altında, 21 (%6,5)’i sahipli, aşılı ve gözlem altında, 2 (%0,6)’si ise ölmüş ya da öldürülmüştü. 231 (%71,5) kişi ısırılma, 88 (%27,3) kişi tırmalanma ile temasa uğramıştı. 196 (%60,7) temaslıya immunglobülin ihtiyacı açısından uygun şekilde yaklaşılmıştı. Aşı bilgisine tam ulaşılan 263 temaslının 195 (%74,1)’i uygun şekilde aşılanmıştı. Sonuç: Kuduz ülkemiz için halen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaralanmaların çoğunun evcil ve aşısız hayvanlar olduğu göz önüne alındığında başıboş hayvanların kontrol ve ıslah hizmetlerine daha fazla önem verilmesi, evcil hayvanların kuduz aşısının yapılması elzem görünmektedir. Temaslıların kuduz ve tetanoz hastalığından korunması için aşılama programının tek bir ulusal dijital platformdan takip edilmesi, bağışıklamanın eksiksiz ve yeterli yapılmasını sağlayacaktır.

Keywords

References

  1. 1. Koury R, Warrington SJ. Rabies. 2022 Oct 31. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan–. PMID: 28846292.
  2. 2. Liu C, Cahill JD. Epidemiology of Rabies and Current US Vacci-ne Guidelines. R I Med J 2013. 2020;103(6):51–3.
  3. 3. Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J. Human rabies: neuropathoge-nesis, diagnosis, and management. Lancet Neurol. 2013;12(5):498–513.
  4. 4. Jackson AC. Rabies: a medical perspective. Rev Sci Tech Int Off Epizoot. 2018;37(2):569–80.
  5. 5. Mills G. Big data drive efficient rabies vaccination. Vet Rec. 2021;188(3):88–9.
  6. 6. Aylan O, Baykam N, Güner R, Kara A, Köksal İ, Seçer M, ve ark. TC Sağlık Bakanlığı Kuduz Profilaksi Rehberi. 2019.
  7. 7. Ahmad N, Nawi AM, Jamhari MN, Nurumal SR, Mansor J, Zam-zuri M ‘Ammar IA, et al. Post-Exposure Prophylactic Vaccina-tion against Rabies: A Systematic Review. Iran J Public Health. 2022;51(5):967–77.
  8. 8. Rupprecht CE, Hanlon CA, Hemachudha T. Rabies re-examined. Lancet Infect Dis. 2002;2(6):327–43.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Infectious Diseases

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 28, 2024

Publication Date

December 27, 2024

Submission Date

July 29, 2024

Acceptance Date

October 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 21 Number: 3

APA
Şevik, K., Erbağcı, E., & Kilic Tekin, M. (2024). Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 21(3), 382-386. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034
AMA
1.Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21(3):382-386. doi:10.35440/hutfd.1523034
Chicago
Şevik, Kağan, Enes Erbağcı, and Merve Kilic Tekin. 2024. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21 (3): 382-86. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034.
EndNote
Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M (December 1, 2024) Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21 3 382–386.
IEEE
[1]K. Şevik, E. Erbağcı, and M. Kilic Tekin, “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 3, pp. 382–386, Dec. 2024, doi: 10.35440/hutfd.1523034.
ISNAD
Şevik, Kağan - Erbağcı, Enes - Kilic Tekin, Merve. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21/3 (December 1, 2024): 382-386. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034.
JAMA
1.Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21:382–386.
MLA
Şevik, Kağan, et al. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 3, Dec. 2024, pp. 382-6, doi:10.35440/hutfd.1523034.
Vancouver
1.Kağan Şevik, Enes Erbağcı, Merve Kilic Tekin. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024 Dec. 1;21(3):382-6. doi:10.35440/hutfd.1523034

Cited By

Articles published in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License (CC-BY-NC-SA 4.0).