Araştırma Makalesi

Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma

Cilt: 21 Sayı: 3 27 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma

Öz

Amaç: Kuduz, insan ve memeli hayvanların çoğunda görülebilen ensefalit tablosu oluşturan yüzde yüze yakın mortalite ile sonuçlanan zoonotik bir hastalıktır. Günümüzde insanlarda kuduz vakalarının görülmesinin temelinde, temas sonrası aşı ve immunglobulin uygulamalarındaki gecikmeler, yetersiz dozlamalar, uygun olmayan yara bakımı gibi hatalar yer almaktadır. Çalışmamızda 3. basamak bir eğitim araştırma hastanesinde bir yıl içerisinde başvuran kuduz riskli temaslıların genel özellikleri ve profilaksi durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metod: Çalışma 15/08/2022 ve 15/08/2023 tarihleri arasında 3. basamak bir eğitim araştırma hastanesi acil servisine başvuran kuduz riskli temasların geriye dönük dosya taraması şeklinde yapılmıştır. Başvuru anında bilgilerin kaydedildiği kuduz riskli temas vaka inceleme formu incelenerek veriler elde edilmiştir. Bulgular: Kuduz riskli teması olan toplam 323 vaka mevcuttu. Mevsimlere göre dağılımında en çok yaz ayında (%31), aylara göre dağılımında en sık Temmuz (%12,4) ve Ağustos (%10,2) aylarında temasların arttığı tespit edildi. Temas eden hayvanlar en sık 200 (%61,9) köpek, ardından 111 (%34,4) kedi idi. Hayvanların 224 (%69,3)’ü kaçmış ya da durumu bilinmiyor, 76 (%23,6)’sı sahipli, aşısız ama gözlem altında, 21 (%6,5)’i sahipli, aşılı ve gözlem altında, 2 (%0,6)’si ise ölmüş ya da öldürülmüştü. 231 (%71,5) kişi ısırılma, 88 (%27,3) kişi tırmalanma ile temasa uğramıştı. 196 (%60,7) temaslıya immunglobülin ihtiyacı açısından uygun şekilde yaklaşılmıştı. Aşı bilgisine tam ulaşılan 263 temaslının 195 (%74,1)’i uygun şekilde aşılanmıştı. Sonuç: Kuduz ülkemiz için halen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaralanmaların çoğunun evcil ve aşısız hayvanlar olduğu göz önüne alındığında başıboş hayvanların kontrol ve ıslah hizmetlerine daha fazla önem verilmesi, evcil hayvanların kuduz aşısının yapılması elzem görünmektedir. Temaslıların kuduz ve tetanoz hastalığından korunması için aşılama programının tek bir ulusal dijital platformdan takip edilmesi, bağışıklamanın eksiksiz ve yeterli yapılmasını sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Koury R, Warrington SJ. Rabies. 2022 Oct 31. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan–. PMID: 28846292.
  2. 2. Liu C, Cahill JD. Epidemiology of Rabies and Current US Vacci-ne Guidelines. R I Med J 2013. 2020;103(6):51–3.
  3. 3. Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J. Human rabies: neuropathoge-nesis, diagnosis, and management. Lancet Neurol. 2013;12(5):498–513.
  4. 4. Jackson AC. Rabies: a medical perspective. Rev Sci Tech Int Off Epizoot. 2018;37(2):569–80.
  5. 5. Mills G. Big data drive efficient rabies vaccination. Vet Rec. 2021;188(3):88–9.
  6. 6. Aylan O, Baykam N, Güner R, Kara A, Köksal İ, Seçer M, ve ark. TC Sağlık Bakanlığı Kuduz Profilaksi Rehberi. 2019.
  7. 7. Ahmad N, Nawi AM, Jamhari MN, Nurumal SR, Mansor J, Zam-zuri M ‘Ammar IA, et al. Post-Exposure Prophylactic Vaccina-tion against Rabies: A Systematic Review. Iran J Public Health. 2022;51(5):967–77.
  8. 8. Rupprecht CE, Hanlon CA, Hemachudha T. Rabies re-examined. Lancet Infect Dis. 2002;2(6):327–43.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bulaşıcı Hastalıklar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

7 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Şevik, K., Erbağcı, E., & Kilic Tekin, M. (2024). Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 21(3), 382-386. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034
AMA
1.Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21(3):382-386. doi:10.35440/hutfd.1523034
Chicago
Şevik, Kağan, Enes Erbağcı, ve Merve Kilic Tekin. 2024. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21 (3): 382-86. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034.
EndNote
Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M (01 Aralık 2024) Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21 3 382–386.
IEEE
[1]K. Şevik, E. Erbağcı, ve M. Kilic Tekin, “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 3, ss. 382–386, Ara. 2024, doi: 10.35440/hutfd.1523034.
ISNAD
Şevik, Kağan - Erbağcı, Enes - Kilic Tekin, Merve. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 21/3 (01 Aralık 2024): 382-386. https://doi.org/10.35440/hutfd.1523034.
JAMA
1.Şevik K, Erbağcı E, Kilic Tekin M. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;21:382–386.
MLA
Şevik, Kağan, vd. “Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma”. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 21, sy 3, Aralık 2024, ss. 382-6, doi:10.35440/hutfd.1523034.
Vancouver
1.Kağan Şevik, Enes Erbağcı, Merve Kilic Tekin. Bir Yıl İçerisindeki Kuduz Riskli Temasların Değerlendirilmesi: Doğu Anadolu’dan Tek Merkez Retrospektif Çalışma. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2024;21(3):382-6. doi:10.35440/hutfd.1523034

Cited By

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.