Research Article

Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası

Number: 50 December 31, 2025
EN TR

Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası

Abstract

Bu çalışma, Irak modern mimarlığının önemli figürlerinden Rıfat Çadırcı’nın mesleki pratiğini ve düşünsel gelişimini ele almaktadır. Amaç, Çadırcı’nın hem mimari üretimleri hem de mimarlık kuramı üzerinden şekillenen entelektüel kimliğini değerlendirmek ve modern Irak mimarlık tarihindeki yerini daha görünür kılmaktır. Tarihsel bağlam üzerinden ilerleyen nitel bir okuma yöntemiyle, Çadırcı’nın mimarlık eğitimi, Batı etkileri, entelektüel çevresi ve Irak’a özgü yerel unsurlarla kurduğu ilişkiler çerçevesinde biçimlenen mimarlık anlayışı tartışılmaktadır. Çadırcı’nın ilk dönem yapılarında Bauhaus ve Le Corbusier etkileri belirginken, 1960’lardan itibaren yerel malzeme, iklimsel duyarlılık ve sembolik formların ön plana çıktığı bir bölgesel modernizm dili geliştirdiği görülmektedir. Fotoğraf, kuram ve yayıncılık alanlarında da üretimlerde bulunarak mimarlık düşüncesine çok yönlü katkılar sunmuştur. Çadırcı, modern Irak mimarlığının hem öznesi hem de tarih yazıcısı olarak mühim bir konuma sahiptir. Bu bağlamda, mimari yaklaşımlarının sadece formel değil, aynı zamanda sosyo-politik, kültürel ve tarihsel boyutlarıyla da okunması gerektiği savunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Abdullah, S. Y., & Al-Qaisi, S. B. (2024). Knowledge mobility and the emergence of contemporary Iraqi architecture (1936–1958). Buildings, 14(9), 2740. https://doi.org/10.3390/buildings14092740
  2. Al-Chalabi, M. R. (2018). Encyclopaedia of Iraqi architecture (Vol. 3) [Arabic]. Ma’na Dar Al-Kutub al-Ilmiyye.
  3. Allawi, J. (2012). The works of Ja'far Allawi: A pioneer of Iraqi architecture [Kindle edition]. Amazon Digital Services.
  4. Alsammarae, R. (2017, November 14). MEA sits down with Rifat Chadirji, the father of Iraqi architecture. Design MENA. https://www.designmena.com/insight/mea-sits-down-with-rifat-chadirji-the-father-of-iraqi-architecture
  5. Anderson, B. (2006). Imagined communities: Reflections on the origin and spread of nationalism (Rev. ed.). Verso.
  6. ArchNet. (n.d.). Adalet Bakanlığı, A. Munir, 1966 [Photograph]. https://www.archnet.org/
  7. ArchNet. (n.d.). Khulafa Mosque, Muhammad Makiya, Baghdad, 1964 [Photograph]. https://www.archnet.org/
  8. ArchNet. (n.d.). State Mosque of Kuwait, Muhammad Makiya, 1976–1984 [Photograph]. https://www.archnet.org/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architectural History, Theory and Criticism, Architectural Design

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

April 15, 2025

Acceptance Date

December 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 50

APA
Kutlu Divleli, M. (2025). Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası. İDEALKENT, 50, 297-337. https://doi.org/10.31198/idealkent.1677216
AMA
1.Kutlu Divleli M. Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası. İDEALKENT. 2025;(50):297-337. doi:10.31198/idealkent.1677216
Chicago
Kutlu Divleli, Melek. 2025. “Irak Modern Mimarlığının Kurucularından Mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri Ve Düşünce Dünyası”. İDEALKENT, nos. 50: 297-337. https://doi.org/10.31198/idealkent.1677216.
EndNote
Kutlu Divleli M (December 1, 2025) Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası. İDEALKENT 50 297–337.
IEEE
[1]M. Kutlu Divleli, “Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası”, İDEALKENT, no. 50, pp. 297–337, Dec. 2025, doi: 10.31198/idealkent.1677216.
ISNAD
Kutlu Divleli, Melek. “Irak Modern Mimarlığının Kurucularından Mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri Ve Düşünce Dünyası”. İDEALKENT. 50 (December 1, 2025): 297-337. https://doi.org/10.31198/idealkent.1677216.
JAMA
1.Kutlu Divleli M. Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası. İDEALKENT. 2025;:297–337.
MLA
Kutlu Divleli, Melek. “Irak Modern Mimarlığının Kurucularından Mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri Ve Düşünce Dünyası”. İDEALKENT, no. 50, Dec. 2025, pp. 297-3, doi:10.31198/idealkent.1677216.
Vancouver
1.Melek Kutlu Divleli. Irak modern mimarlığının kurucularından mimar Rıfat Çadırcı: Eserleri ve düşünce dünyası. İDEALKENT. 2025 Dec. 1;(50):297-33. doi:10.31198/idealkent.1677216