Research Article

Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü

Number: 48 June 30, 2025
EN TR

Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü

Abstract

Kırsal yerleşimler yalnızca tarımsal üretim birimleri değildir; aynı zamanda tarihsel, kültürel, ekolojik ve morfolojik süreklilik barındıran çok katmanlı çevrelerdir. Ancak, özellikle metropol kentlerin çeperlerine doğru genişleyen hızlı ve denetimsiz kentsel yayılma ve sıçrama baskıları, bu kırsal peyzajların sosyo-mekânsal özelliklerini tehdit etmektedir. Kırsal yerleşimler, özgün dinamiklerinden saparak, kentleşme süreçleriyle yeniden üretilmektedir. Bu durum, dünya genelinde gözlemlenen ve kent planlaması açısından yeni değerler, krizler ve meydan okumalar yaratan küresel bir olgudur. Ankara’nın güneybatı çeperinde yer alan Beytepe Köyü, bu hızlı ve kontrolsüz kentsel yayılmadan doğrudan etkilenen bir yerleşimdir. Süregelen kentsel dönüşüm ve arsa spekülasyonları nedeniyle, köy uzun süredir yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu bağlamda, çalışma, Beytepe Köyü ve çevresinde meydana gelen dönüşüm sürecini artzamanlı olarak incelemeyi; kentsel yayılma baskısının köyün özgün karakteri üzerindeki etkisini sosyo-politik ve mekânsal boyutlarıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, çalışma, kırsal ve kentsel alanlar arasındaki dönüşen ilişkiyi analiz etmek için tipo-morfolojik özellikler, arazi kullanım dinamikleri ve kırsal pratikler üzerindeki mekânsal dönüşümün etkilerini çok ölçekli ve karma bir yöntemle incelemektedir. Çalışma ayrıca, bu periferik bağlamın taşıdığı potansiyelin, çeşitlenen yaşam biçimlerini koruyup destekleyecek alternatif kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar aracılığıyla planlama stratejilerine nasıl entegre edilebileceğini vurgulamakta; eş zamanlı geliştirilecek kentsel politikalara duyulan acil ihtiyacı tartışmaktadır. Son olarak, makale, yerel kalkınmayı çok işlevli ve çok ölçekli bakış açılarıyla ele alan politika önerilerini savunmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışmanın yazarlarından doktora adayı Büşra İnce, Fondazione Fratelli Confalonieri tarafından doktora bursu ile desteklenmektedir.

Thanks

Bu çalışmanın yazarlarından Büşra İnce, Fondazione Fratelli Confalonieri tarafından doktora bursu ile desteklenmektedir.

References

  1. Acar Özler, Ö. (2019). Neoliberal politikaların kentsel planlamaya etkisi: Ankara çeper alanı üzerinden bir değerlendirme. Mimarlık, 408, 28–32.
  2. Alkışer, Y., & Yürekli, H. (2011). Türkiye’de “devlet konutu”nun dünü, bugünü, yarını. İTÜ Dergisi/a, 3(1), 63–74.
  3. Akkoyunlu, S. (2015). The potential of rural–urban linkages for sustainable development and trade. International Journal of Sustainable Development & World Policy, 4(2), 20–40. https://doi.org/10.18488/journal.26/2015.4.2/26.2.20.40
  4. Ankara Büyükşehir Belediyesi (2006). 2023 Plan Raporu.
  5. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi. (2005, Şubat 18). 542 sayılı karar: Lodumlu (Beytepe) kentsel dönüşüm ve gelişim projesi onayı. Ankara, Türkiye.
  6. Asher, K. (2019). The risky streets of ontologically redesigned cities: Some comments on Arturo Escobar’s rurbanization research program. Geoforum, 101, 212–214. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2019.01.008
  7. Barros, J. L., Tavares, A. O., Monteiro, M., & Santos, P. P. (2018). Peri-urbanization and rurbanization in Leiria city: The importance of a planning framework. Sustainability (Switzerland), 10(7). https://doi.org/10.3390/su10072501
  8. Brabyn, L. (2005). Solutions for characterising natural landscapes in New Zealand using geographical information systems. Journal of environmental management, 76(1), 23-34.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Design, Architectural History, Theory and Criticism, Architectural Design

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 30, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

May 12, 2025

Acceptance Date

June 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 48

APA
Kalfaoğlu Hatipoğlu, H., & İnce, B. (2025). Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü. İDEALKENT, 48, 443-471. https://doi.org/10.31198/idealkent.1698136
AMA
1.Kalfaoğlu Hatipoğlu H, İnce B. Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü. İDEALKENT. 2025;(48):443-471. doi:10.31198/idealkent.1698136
Chicago
Kalfaoğlu Hatipoğlu, Hatice, and Büşra İnce. 2025. “Sınırda Bir Eşik: Kentsel Yayılma Baskısı Odağında Beytepe Köyü”. İDEALKENT, nos. 48: 443-71. https://doi.org/10.31198/idealkent.1698136.
EndNote
Kalfaoğlu Hatipoğlu H, İnce B (June 1, 2025) Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü. İDEALKENT 48 443–471.
IEEE
[1]H. Kalfaoğlu Hatipoğlu and B. İnce, “Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü”, İDEALKENT, no. 48, pp. 443–471, June 2025, doi: 10.31198/idealkent.1698136.
ISNAD
Kalfaoğlu Hatipoğlu, Hatice - İnce, Büşra. “Sınırda Bir Eşik: Kentsel Yayılma Baskısı Odağında Beytepe Köyü”. İDEALKENT. 48 (June 1, 2025): 443-471. https://doi.org/10.31198/idealkent.1698136.
JAMA
1.Kalfaoğlu Hatipoğlu H, İnce B. Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü. İDEALKENT. 2025;:443–471.
MLA
Kalfaoğlu Hatipoğlu, Hatice, and Büşra İnce. “Sınırda Bir Eşik: Kentsel Yayılma Baskısı Odağında Beytepe Köyü”. İDEALKENT, no. 48, June 2025, pp. 443-71, doi:10.31198/idealkent.1698136.
Vancouver
1.Hatice Kalfaoğlu Hatipoğlu, Büşra İnce. Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü. İDEALKENT. 2025 Jun. 1;(48):443-71. doi:10.31198/idealkent.1698136