Research Article

İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü

Number: 51 October 21, 2026
TR EN

İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü

Abstract

Modern kentleşme süreçlerinde kentsel yeşil alanlar, yaşam kalitesini belirleyen temel altyapı bileşenleridir. Ancak Türkiye’de inşaat odaklı büyüme modelinin yarattığı rant baskısı, bu alanların varlığını niceliksel ve niteliksel olarak tehdit etmekte, yasal mevzuattaki koruma mekanizmaları idari müdahaleler karşısında mekânsal adaletsizlikleri önlemede çoğu zaman yetersiz kalabilmektedir. Bu çalışmada, başta 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği olmak üzere genel imar mevzuatı çerçevesindeki hukuki statüyü, "hukuki coğrafya" ve "mekânsal adalet" teorileri ışığında analiz etmek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, mevzuatta düzenlenen "eşdeğer alan" mekanizması ve Danıştay 6. Dairesi’nin 1989-2024 yılları arasında verdiği 45 adet emsal karar amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiş, idari yargının teknik kavramları yorumlayış biçiminin mekânsal izdüşümleri tablolaştırılarak sistematik bir şekilde değerlendirilmiştir. Bulgular, yeşil alanların dağılımındaki eşitsizliklerin derin bir "mekânsal adaletsizlik" yarattığını göstermektedir. Hukuki metinlerdeki "eşdeğerlik" kavramının uygulamada matematiksel bir hesaba indirgendiği; ekolojik bağlantılılık ve erişilebilirlik gibi parametrelerin göz ardı edildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yeşil alanların korunmasında yasal uyumluluk ile mekânsal performans arasındaki farkın kapatılması için mevzuata "ekolojik eşdeğerlik" ve "mekânsal adalet" kriterlerinin entegre edilmesi savunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Aksoy, Y. (2014). Türkiye’de yeşil alanlarla ilgili yasal düzenlemeler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(26), 1-20.
  2. Aksoy, Y. (2025). The Relationship Between Planned Development and Green Space Sufficiency: The Case of Istanbul. Preprints. https://doi.org/10.20944/preprints202508.1523.v1 Bartel, R., Carter, J., Wyeth, J., & Werner, A. (Eds.). (2023). Handbook on space, place and law. Edward Elgar Publishing.
  3. Braverman, I. (2014). The expanding spaces of law: A timely legal geography. Stanford University Press.
  4. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2014). Mekânsal planlar yapım yönetmeliği. T.C. Resmi Gazete (29030).
  5. Danıştay 6. Dairesi. (1989). Karar no. E:1989/71, K:1989/87.
  6. Danıştay 6. Dairesi. (2018). Karar no. E:2017/5324, K:2018/1302.
  7. Danıştay 6. Dairesi. (2019). Karar no. E:2019/12421, K:2019/6397.
  8. Danıştay 6. Dairesi. (2021). Karar no. E:2019/20192, K:2021/11546.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

City and Regional Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2026

Submission Date

January 20, 2026

Acceptance Date

October 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 51

APA
Koçak, E., & Altuntaş, A. (2026). İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü. İDEALKENT, 51, 1-14. https://doi.org/10.31198/idealkent.1868044
AMA
1.Koçak E, Altuntaş A. İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü. İDEALKENT. 2026;(51):1-14. doi:10.31198/idealkent.1868044
Chicago
Koçak, Eda, and Arzu Altuntaş. 2026. “İmar Hukuku Ve Mekânsal Adalet Perspektifinden Kentsel Yeşil Alanların Dönüşümü”. İDEALKENT, nos. 51: 1-14. https://doi.org/10.31198/idealkent.1868044.
EndNote
Koçak E, Altuntaş A (October 1, 2026) İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü. İDEALKENT 51 1–14.
IEEE
[1]E. Koçak and A. Altuntaş, “İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü”, İDEALKENT, no. 51, pp. 1–14, Oct. 2026, doi: 10.31198/idealkent.1868044.
ISNAD
Koçak, Eda - Altuntaş, Arzu. “İmar Hukuku Ve Mekânsal Adalet Perspektifinden Kentsel Yeşil Alanların Dönüşümü”. İDEALKENT. 51 (October 1, 2026): 1-14. https://doi.org/10.31198/idealkent.1868044.
JAMA
1.Koçak E, Altuntaş A. İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü. İDEALKENT. 2026;:1–14.
MLA
Koçak, Eda, and Arzu Altuntaş. “İmar Hukuku Ve Mekânsal Adalet Perspektifinden Kentsel Yeşil Alanların Dönüşümü”. İDEALKENT, no. 51, Oct. 2026, pp. 1-14, doi:10.31198/idealkent.1868044.
Vancouver
1.Eda Koçak, Arzu Altuntaş. İmar hukuku ve mekânsal adalet perspektifinden kentsel yeşil alanların dönüşümü. İDEALKENT. 2026 Oct. 1;(51):1-14. doi:10.31198/idealkent.1868044