Kenti yeniden okumak: Andy Merrifield’in Metromarksizm’i üzerine bir inceleme

Abstract

Bu çalışma, Andy Merrifield’ın kentsel süreçleri Marksist bir perspektifle ve biyografik bir anlatıyla ele aldığı Metromarksizm: Şehrin Marksist Bir Hikayesi adlı eserinin kapsamlı bir incelemesini sunmaktadır. Merrifield, kenti yalnızca fiziksel bir yerleşim alanı ya da binalar bütünü olarak değil; sermaye birikim süreçlerinin ve sınıf mücadelesinin diyalektik bir sahası olarak kavramsallaştırmaktadır. Eser, Marx’tan Engels’e, Lefebvre’den Harvey’e uzanan geniş bir düşünsel yelpazeyi kentsel deneyimle bütünleştirerek, teoriyi sokağın ritmiyle bütünleştiren özgün bir ‘romans’ boyutu sunar. İnceleme kapsamında mekânın üretimi (production of space), gösteri toplumu (society of the spectacle), toplu tüketim (collective consumption) mekanizmaları, sermayenin mekânsal onarımı (spatial fix) ve kentsel estetik gibi temel izlekler, modern kentin gündelik yaşam deneyimi üzerinden detaylı biçimde analiz edilmektedir. Çalışma ayrıca, Batı-merkezli bakış açısı ve toplumsal cinsiyet perspektifinin eksikliği gibi eleştirel tartışmaları da odağına alarak kitabın çağdaş akademik literatürdeki konumunu ve güncelliğini titizlikle değerlendirmektedir. Sonuç olarak bu inceleme Metromarksizm’in günümüz kentsel toplumsal hareketleri, mekânsal adalet arayışı ve ‘şehir hakkı (right to the city)’ mücadelesi için sunduğu teorik imkânları, metodolojik sınırlılıkları ve kentsel politikaya dair dönüştürücü potansiyeli kapsamlı biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Keywords

• Metromarksizm
• Andy Merrifield
• kent marksizmi
• mekânın üretimi
• şehir hakkı
• kentleşme

Rethinking the city: A review of Andy Merrifield’s Metromarxism

Abstract

This study presents a comprehensive review of Andy Merrifield’s Metromarxism: A History of the City, in which he examines urban processes from a Marxist perspective and through a biographical narrative. Merrifield conceptualizes the city not merely as a physical settlement or a collection of buildings, but as a dialectical arena of capital accumulation and class struggle. The work integrates the theoretical legacies of Marx, Engels, Lefebvre, and Harvey with urban experience, offering an original “novelistic” dimension that combines theory with the rhythm of the streets. The review analyzes key themes such as the production of space, the society of the spectacle, mechanisms of mass consumption, the spatial repair of capital, and urban aesthetics through the lens of everyday urban life. The study also addresses critical issues, including the Western-centric perspective and the absence of gender analysis, situating the book within contemporary academic literature. Ultimately, this review aims to comprehensively highlight Metromarxism’s theoretical contributions, methodological limitations, and transformative potential for contemporary urban social movements, spatial justice, and the “right to the city” struggle.

Keywords

• Metromarxism
• Andy Merrifield
• urban marxism
• production of space
• right to the city
• urbanization

References

1. Berman, M. (1994). Katı olan her şey buharlaşıyor: Modernite deneyimi (Ü. Altuğ & B. Peker, Çev.). İletişim Yayınları.
2. Benjamin, W. (1999). The arcades project (H. Eiland & K. McLaughlin, Çev.). Harvard University Press.
3. Brenner, N., Marcuse, P., & Mayer, M. (Ed.). (2012). Cities for people, not for profit: Critical urban theory and the right to the city. Routledge.
4. Castells, M. (2014). Kent sorunu: Marksist bir yaklaşım (Y. Sirman, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal çalışma 1977)
5. Debord, G. (2006). Gösteri toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal çalışma 1967)
6. Engels, F. (2013). İngiltere’de işçi sınıfının durumu (O. S. Binatlı, Çev.). Yordam Kitap. (Orijinal çalışma 1845)
7. Engels, F. (2016). Konut sorunu (Ö. Karahanoğulları, Çev.). Yordam Kitap. (Orijinal çalışma 1872)
8. Harvey, D. (2003). Sosyal adalet ve şehir (M. Moralı, Çev.). Metis Yayınları. (Orijinal çalışma 1973)

9. Harvey, D. (2012). Sermayenin sınırları (U. Akpınar, Çev.). Yazılama Yayınevi. (Orijinal çalışma 1982)
10. Lefebvre, H. (2014). Mekânın üretimi (I. Ergüden, Çev.). Sel Yayıncılık. (Orijinal çalışma 1974)
11. Lefebvre, H. (2015). Gündelik hayatın eleştirisi I (I. Ergüden, Çev.). Sel Yayıncılık. (Orijinal çalışma 1947)
12. Lukács, G. (1971). History and class consciousness: Studies in Marxist dialectics (R. Livingstone, Çev.). MIT Press. (Orijinal çalışma 1923)
13. Marx, K. (1959). Economic and philosophic manuscripts of 1844. Progress Publishers.
14. Marx, K. (1990). Capital: A critique of political economy (Vol. 1). Penguin Books. (Orijinal çalışma 1867)
15. Marx, K., & Engels, F. (2011). Komünist manifesto (C. Çakader, Çev.). Yordam Kitap. (Orijinal çalışma 1848)
16. Massey, D. (1994). Space, place, and gender. University of Minnesota Press.
17. Merrifield, A. (2012). Metromarksizm: Şehrin Marksist bir hikâyesi (N. Ünver, Çev.). Phoenix Yayınevi.
18. Robinson, J. (2006). Ordinary cities: Between modernity and development. Routledge.
19. Simmel, G. (2003). Metropol ve zihinsel yaşam (N. Kalaycı, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal çalışma 1903)
20. Smith, N. (1996). The new urban frontier: Gentrification and the revanchist city. Routledge.
21. Soja, E. W. (2000). Postmetropolis: Critical studies of cities and regions. Blackwell.