Yerel Arşivlerden Dünya Miras Listesi’ne: Kültürel ve Doğal Zenginliğin Envanterlenmesi ve Türkiye Örneği
Abstract
Kültürel ve doğal mirasın
tespit edilmesi ve değerlendirilmesine yönelik sistemler, dünyanın hemen her
ülkesinde geliştirilmiş, yeryüzünde bulunan ve çeşitli ülkelerin toprakları
arasında dağılmış olan zenginliğe ilişkin geniş bir bilgi haznesi oluşmuştur.
Kültürel ve doğal varlıklara atfedilen değerlerin ‘önem düzeyi’ yerelden
(mahalle/ belediye) bölgesele, ulusala ve uluslararasına kadar değişkenlik
göstermekte, konu ile ilgili paydaşlar arasında tartışmalara yol açabilen bir
değerler hiyerarşisi yaratmaktadır. Envanterleme ve tescillemenin ayrıca
koruma, arazi kullanımı, yapılaşma koşulları, kimlik siyaseti ve ‘miras alanı’
olarak etiketlenen yerler etrafında dönen miras endüstrisine dayalı (özellikle
turizm yoluyla) ekonomik kalkınma açısından birçok yan etkisi bulunmaktadır.
Gelişen teknoloji ile, dijital ve çevrimiçi envanterler ve arşivler, bu bilgiye
daha fazla kamusal erişim, görünürlük ve bilgi içeriğinin çeşitli amaçlar
doğrultusunda kullanımını yönlendirmek için fırsatlar getirmektedir. Bu makale,
geniş anlamda ‘envanter’ kavramını ele alarak mirasın tespit edilmesi ve
tescillenmesi ile olan ilişkisini Türkiye örneğine odaklanarak tartışmaktadır. Özellikle
ulusal Geçici Listeler üzerinden ilerleyen UNESCO Dünya Miras Listesi’ne giden
adaylık süreci Türkiye özelinde değerlendirilmektedir. Bu şekilde, yerel ve
ulusal envanterleri temel alarak, kültürel ve doğal kaynakların yerel ve
küresel topluluklarca korunması, yaşatılması ve sürdürülebilir şekilde
faydalanılmasına yönelik daha etkili ve adil değer atfetme yaklaşımlarına
ilişkin düşünceler geliştirilmektedir.
Keywords
References
- Ashworth, G. J. & Howard, P. (1999). European heritage, planning and management, Intellect Books.
- Ayışığı Medya (2015, 11 August). Çınaz höyüğü tescillendi. http://ayisigimedya.com /default.asp?sayfa=haber&haberID=42097 (accessed on April 9, 2016).
- Turkish Official Gazette (2015). Decisions of councils for the conservation of cultural property. http://www.resmigazete.gov.tr/ilanlar/eskiilanlar/2015/08/20150815-4-1.pdf (accessed on April 11, 2016).
- Donald Insall Associates (2010). Old town buildings, Delma Island, Abu Dhabi conservation management plan, Abu Dhabi Authority for Culture and Heritage (ADACH).
- Europeana. (2016). http://www.europeana.eu (accessed on April 16, 2016).
- Europa Nostra (2016). 7 most endangered. http://www.europanostra.org/7-most-endangered/ (accessed on April 15, 2016).
- Frey, B. S., Pamini, P. & Steiner, L. (2013). Explaining the world heritage list: an empirical study. International Review of Economics, 60/ 1, March 2013, 1-19. https://www.bsfrey.ch/articles/C_552_2013.pdf (accessed on April 15, 2016).
- Getty Images. (2016). http://www.gettyimages.com/editorialimages/archival (accessed on April 16, 2016).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
A. Ege Yıldırım
*
This is me
Türkiye
Publication Date
May 31, 2016
Submission Date
February 8, 2016
Acceptance Date
May 12, 2016
Published in Issue
Year 2016 Volume: 7 Number: 19