Yerel Arşivlerden Dünya Miras Listesi’ne: Kültürel ve Doğal Zenginliğin Envanterlenmesi ve Türkiye Örneği
Öz
Kültürel ve doğal mirasın
tespit edilmesi ve değerlendirilmesine yönelik sistemler, dünyanın hemen her
ülkesinde geliştirilmiş, yeryüzünde bulunan ve çeşitli ülkelerin toprakları
arasında dağılmış olan zenginliğe ilişkin geniş bir bilgi haznesi oluşmuştur.
Kültürel ve doğal varlıklara atfedilen değerlerin ‘önem düzeyi’ yerelden
(mahalle/ belediye) bölgesele, ulusala ve uluslararasına kadar değişkenlik
göstermekte, konu ile ilgili paydaşlar arasında tartışmalara yol açabilen bir
değerler hiyerarşisi yaratmaktadır. Envanterleme ve tescillemenin ayrıca
koruma, arazi kullanımı, yapılaşma koşulları, kimlik siyaseti ve ‘miras alanı’
olarak etiketlenen yerler etrafında dönen miras endüstrisine dayalı (özellikle
turizm yoluyla) ekonomik kalkınma açısından birçok yan etkisi bulunmaktadır.
Gelişen teknoloji ile, dijital ve çevrimiçi envanterler ve arşivler, bu bilgiye
daha fazla kamusal erişim, görünürlük ve bilgi içeriğinin çeşitli amaçlar
doğrultusunda kullanımını yönlendirmek için fırsatlar getirmektedir. Bu makale,
geniş anlamda ‘envanter’ kavramını ele alarak mirasın tespit edilmesi ve
tescillenmesi ile olan ilişkisini Türkiye örneğine odaklanarak tartışmaktadır. Özellikle
ulusal Geçici Listeler üzerinden ilerleyen UNESCO Dünya Miras Listesi’ne giden
adaylık süreci Türkiye özelinde değerlendirilmektedir. Bu şekilde, yerel ve
ulusal envanterleri temel alarak, kültürel ve doğal kaynakların yerel ve
küresel topluluklarca korunması, yaşatılması ve sürdürülebilir şekilde
faydalanılmasına yönelik daha etkili ve adil değer atfetme yaklaşımlarına
ilişkin düşünceler geliştirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ashworth, G. J. & Howard, P. (1999). European heritage, planning and management, Intellect Books.
- Ayışığı Medya (2015, 11 August). Çınaz höyüğü tescillendi. http://ayisigimedya.com /default.asp?sayfa=haber&haberID=42097 (accessed on April 9, 2016).
- Turkish Official Gazette (2015). Decisions of councils for the conservation of cultural property. http://www.resmigazete.gov.tr/ilanlar/eskiilanlar/2015/08/20150815-4-1.pdf (accessed on April 11, 2016).
- Donald Insall Associates (2010). Old town buildings, Delma Island, Abu Dhabi conservation management plan, Abu Dhabi Authority for Culture and Heritage (ADACH).
- Europeana. (2016). http://www.europeana.eu (accessed on April 16, 2016).
- Europa Nostra (2016). 7 most endangered. http://www.europanostra.org/7-most-endangered/ (accessed on April 15, 2016).
- Frey, B. S., Pamini, P. & Steiner, L. (2013). Explaining the world heritage list: an empirical study. International Review of Economics, 60/ 1, March 2013, 1-19. https://www.bsfrey.ch/articles/C_552_2013.pdf (accessed on April 15, 2016).
- Getty Images. (2016). http://www.gettyimages.com/editorialimages/archival (accessed on April 16, 2016).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
A. Ege Yıldırım
*
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2016
Gönderilme Tarihi
8 Şubat 2016
Kabul Tarihi
12 Mayıs 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 7 Sayı: 19