Çevrecilik Mekânı’nın Üretimi: Ekoturizm, Doğa Koruma ve Proje Alanları
Abstract
Bu çalışmanın amacı,
liberal çevreciliğin mekânsal üretimini ortaya koymak ve Çevrecilik Mekânı
olarak tanımlamaktır. Öncelikle, liberal çevreciliğe yöneltilen eleştirilere
Henri Lefebvre’in geç kapitalizmdeki kent mekanın üretimi yaklaşımı entegre
edilerek kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Buna göre Çevrecilik Mekânı üç
farklı örnek üzerinden incelenmiştir; ekoturizm, doğa koruma ve proje alanları.
Ekoturizm
Alanlarında yaşayan yerel halk hediyelik eşya dükkânı satıcısı veya günlük tur
rehberine dönüşürken doğal ekosistemler tüketim toplumunun ihtiyaç ve
kaygılarını tatmin eden turistik metalara dönüşmektedir. Liberal çevreci seçkinlerin
soyut planlarına göre tasarlanan Doğa Koruma Alanlarında, ‘gerçek doğal yaşam’
şehirleşmeden ve endüstrileşmeden uzakta var olabilmektedir. Böylece dünyanın
geri kalanındaki tüm ekosistemlerin yıkımı ve çöküşü gizlenebilmektedir. Doğa
Koruma Projesi yürütülen alanlarda ise yerel halk ve diğer aktörler ilgi
gruplarına indirgenmekte ve aynılaştırılmaktadır. Çevresel sorunlara karşılık
kazan-kazan çözümleri sunan ve proje alanı soyutlamasına meşruiyet sağlayan
bilimsel uzmanlar, doğayı yeniden tanımlamakta ve çeşitli kullanım bölgelerine
ayırmaktadır.
Örnekler göstermektedir
ki, liberal çevreciliğin soyutlaması kenttekine benzer biçimde doğayı ve
toplumu aynılaştıran tahakkümcü bir mekân üretmektedir. Devlet, sermaye, medya
ve çevreci sivil toplum kuruluşlarının birlikte hareket ettiği bu tahakküm sürecinde
doğa vahşi, tehdit altında, güzel ve bölgelere ayrılmış biçimde
tasarlanmaktadır. Turistik, koruma veya proje amaçlı olarak çevrecilik
mekânlarına dönüştürülen doğal alanlarda yaşayan yerel halk ise satıcılara,
tüketicilere, ziyaretçilere ve paydaşlara indirgenmektedir.
Keywords
References
- Alonso, A. & Maciel, D. (2010). From protest to professionalization Brazilian environmental activism after Rio-92. The Journal of Environment & Development, 19(3), 300-317. doi:10.1177/1070496510378101.
- Bernstein, S. (2000). Ideas, social structure and the compromise of liberal environmentalism. European Journal of International Relations, 6(4), 464-512. doi:10.1177/1354066100006004002.
- Bernstein, S. (2002). The Compromise of liberal environmentalism. New York: Columbia University.
- Blom, A., Yamindou, J. & Prins, H. H. T. (2004). Status of the protected areas of the Central African Republic. Biological Conservation, 118, 479-487. doi: 10.1016/j.biocon.2003.09.023.
- Bookchin, M. (1991). The ecology of freedom: The emergence and dissolution of hierarchy. Montreal: Black Rose.
- Bookchin, M. (1996). Ekolojik bir topluma doğru. (Toward an Ecological Society). (Abdullah Yılmaz, Trns.). İstanbul: Ayrıntı. (Original work is published in 1980).
- Bookchin, M. (1999). Toplumu yeniden kurmak (Remaking Society). (Kaya Şahin, Trns.) İstanbul: Metis. (Original work is published in 1995).
- Buttel, F. H. (2000). Ecological modernization as social theory. Geoforum 31, 57-65. http://ic.ucsc.edu/~rlipsch/EE80S/Buttel.pdf, accessed 04.09.2015.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Çağrı Eryılmaz
*
This is me
Türkiye
Publication Date
May 1, 2018
Submission Date
April 1, 2016
Acceptance Date
June 24, 2016
Published in Issue
Year 2017 Volume: 8 Number: 21