Review

Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi?

Number: 24 December 30, 2024
EN TR

Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi?

Abstract

Kişinin sağlığı ve günlük aktiviteleriyle ilgili bilgileri toplamak ve izlemek amacıyla, son yıllarda, gelişen teknoloji ile birlikte giyilebilir cihazların yaygınlaşması, kişisel sağlık verilerinin kolaylıkla izlenmesine ve toplanmasına öncülük etmiştir. Dolayısıyla, kişilere yönelik toplanan bu verilerin oluşturulması ve paylaşılması kolaylaşmıştır. Kişiye ait tanımlayıcı bilgilerin kaldırılarak oluşturulan veri setleri toplum sağlığı araştırmalarında, sağlık politikalarının geliştirilmesinde ve değerlendirilmesinde, ayrıca karşılaştırmalı etkinlik çalışmalarında kullanılabilir. Giyilebilir cihazlardan gelen sağlık verilerinin kimliksizleştirilerek erişilebilir olması ya da bir araştırmada kullanılan bu verilerin kimliklerinin belirsizleştirilerek yayınlanması bireysel düzeyde mahremiyeti korumada önemli bir unsur olarak görülmektedir. Ancak tanımlanmamış sağlık verilerinin yeniden tanımlama riski, veri setinin boyutu ve karmaşıklığı, diğer veri setlerinin veya bilgilerin mevcudiyeti ve yeniden tanımlama tekniklerinin kullanımına bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışma ile giyilebilir cihazlar aracılığıyla kolaylıkla elde edilebilen sağlık verilerinin yeniden tanımlama riskine yönelik genel bir bakış sağlanması ve bu veriler anonimleştirilse dahi hangi ölçüde bireysel düzeyde mahremiyet riski oluşturabileceği konusu değerlendirilmektedir. Konuyla ilgili güncel ve özgün çalışmalar dikkatle ve önyargısız bir yaklaşımla sistematik olarak taranmış, elde edilen bulgular sentezlenerek bütüncül bir sonuca ulaşılmıştır. Sonuç olarak, sağlık verilerinin kimliksizleştirilmesi, mahremiyeti korumada önemli bir adım olsa da kesin bir çözüm değildir. Giyilebilir cihazlar aracılığıyla veri toplamak ve paylaşmak yaygın olmasından dolayı, mahremiyeti korumak için yeterli politika ve prosedürlerin oluşturulması yeniden tanımlamayla ilişkili potansiyel riskleri en aza indirebilir.

Keywords

References

  1. 1. Cheung CC, Krahn AD, Andrade JG. The emerging role of wearable technologies in detection of arrhythmia. Can J Cardiol. 2018;34(8):1083-1087. doi: 10.1016/j.cjca.2018.05.003.
  2. 2. Jia S, Gao H, Xue Z, Meng X. Recent advances in multifunctional wearable sensors and systems: design, fabrication, and applications. Biosensors. 2022;12(11):1057. doi: 10.3390/bios12111057.
  3. 3. Market Research Report: Wearable Technology Market. Report Code SE 2816, 2023. https://www.marketsandmarkets.com/Market-Reports/wearable-sensor-market-158101489.html. Erişim tarihi 18 Temmuz 2023.
  4. 4. Burki T. Wearable technology and COVID-19. Lancet Respir Med. 2022;10(10):934-935. doi: 10.1016/S2213-2600(22)00351-4.
  5. 5. Santos MD, Roman C, Pimentel MAF, et al. A real-time wearable system for monitoring vital signs of COVID-19 patients in a hospital setting. Front Digit Heal. 2021;3. doi: 10.3389/fdgth.2021.630273.
  6. 6. Cheong SHR, Ng YJX, Lau Y, Lau ST. Wearable technology for early detection of COVID-19: A systematic scoping review. Prev Med (Baltim). 2022;162:107170. doi: 10.1016/j.ypmed.2022.107170.
  7. 7. Packhäuser K, Gündel S, Münster N, et al. Deep learning-based patient re-identification is able to exploit the biometric nature of medical chest X-ray data. Sci Rep. 2022;12(1):14851. doi: 10.1038/s41598-022-19045-3.
  8. 8. Ghazarian A, Zheng J, Struppa D, Rakovski C. Assessing the reidentification risks posed by deep learning algorithms applied to ECG Data. IEEE Access. 2022;10:68711-68723. doi:10.1109/ACCESS.2022.3185615.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computing Applications in Health, Digital Health, Health Management

Journal Section

Review

Early Pub Date

December 30, 2024

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

July 13, 2023

Acceptance Date

November 11, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 24

APA
Durmuş, V. (2024). Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi? Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, 24, 1332-1346. https://doi.org/10.38079/igusabder.1326830
AMA
1.Durmuş V. Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi? IGUSABDER. 2024;(24):1332-1346. doi:10.38079/igusabder.1326830
Chicago
Durmuş, Veli. 2024. “Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli Mi?”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, nos. 24: 1332-46. https://doi.org/10.38079/igusabder.1326830.
EndNote
Durmuş V (December 1, 2024) Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi? Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences 24 1332–1346.
IEEE
[1]V. Durmuş, “Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi?”, IGUSABDER, no. 24, pp. 1332–1346, Dec. 2024, doi: 10.38079/igusabder.1326830.
ISNAD
Durmuş, Veli. “Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli Mi?”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 24 (December 1, 2024): 1332-1346. https://doi.org/10.38079/igusabder.1326830.
JAMA
1.Durmuş V. Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi? IGUSABDER. 2024;:1332–1346.
MLA
Durmuş, Veli. “Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli Mi?”. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences, no. 24, Dec. 2024, pp. 1332-46, doi:10.38079/igusabder.1326830.
Vancouver
1.Veli Durmuş. Giyilebilir Cihazlardan Gelen Sağlık Verilerinin Kimliksizleştirilmesi Yeterince Güvenli mi? IGUSABDER. 2024 Dec. 1;(24):1332-46. doi:10.38079/igusabder.1326830

 Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)