EN
TR
Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi
Abstract
Amaç: Gençlerin zamanlarının önemli bir bölümünü sanal ortamlarda geçirmesiyle birlikte siber zorbalık konusundaki çalışmalar artmaktadır ancak zorbalığın bir boyutu olan siber dedikodu araştırmalara konu olmamıştır. Bu amaçla mevcut araştırmada, gençlerin siber dedikoduya verilen tepkilere yönelik değerlendirmeleri incelenmiştir.
Yöntem: Çalışmada 10-16 yaşlarındaki 148 katılımcı yer almıştır. Katılımcılara beşi özel sohbet, beşi topluluk içinde gerçekleşen sohbet olmak üzere 10 kısa hikâye okunmuş; ardından siber dedikodu yapan kişiye verilen tepkilerin uygunluğu ve etkililiğine ilişkin sorular yöneltilmiştir.
Bulgular: Analizler sonucunda hem özel hem de topluluk içinde gerçekleşen sohbet ortamında yapılan siber dedikoduya verilen olumlu müdahale tepkisinin ahlaki açıdan en uygun ve en etkili tepki olduğu bulunmuştur. Buna karşın, hem özel hem de topluluk içinde gerçekleşen sohbet ortamında yapılan siber dedikoduyu “destekleme” tepkisinin katılımcılar tarafından en az uygun görülen ve en az etkili yöntem olduğu sonucuna da ulaşılmıştır.
Sonuçlar: Her ne kadar örneklemin genellenebilirliği noktasında sınırlılıklar barındırsa da bu araştırma ile siber dedikoduya yönelik Türkiye’deki ilk uygulamalar gerçekleştirilmiş ve literatürdeki bulgular doğrultusunda yorumlanmıştır.
Keywords
Supporting Institution
Yok
Ethical Statement
Araştırmanın etik izinleri Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Etik Kurulundan alınmıştır (sayı: 2023/057). Katılımcıların ebeveynlerine çalışma hakkında bilgi verilerek onamları alınmıştır.
Thanks
Veri toplama aşamasında yardımlarını esirgemeyen Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü öğrencileri Melek Erdoğan, Ahsen Kızılyer, Nursena Çakır ve Fatma Çıracı'ya teşekkürlerimle.
References
- AKDUMAN, G. G. (2010). 7-14 yaş grubu çocuklarda akran istismarı ve kendi çözüm önerileri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 13-26.
- BARLIŃSKA, J., SZUSTER, A., & WINIEWSKI, M. (2013). Cyberbullying among adolescent bystanders: Role of the communication medium, form of violence, and empathy. Journal of Community & Applied Social Psychology, 23(1), 37–51. https://doi.org/10.1002/casp.2137
- BAUMEISTER, R. F., & BUSHMAN, B. J. (2014). Social psychology and human nature. Wadsworth Cengage Learning.
- BAUMEISTER, R. F., ZHANG, L., & VOHS, K. D. (2004). Gossip as cultural learning. Review of General Psychology, 8(2), 111-121. https://doi.org/10.1037/1089-2680.8.2.111
- BJÖRKQVIST, K., LAGERSPETZ, K. M., & KAUKIAINEN, A. (1992). Do girls manipulate and boys fight? Developmental trends in regard to direct and indirect aggression. Aggressive Behavior, 18(2), 117-127.
- BOSTAN, T., BOSTAN, A., SARPKAYA, S., & YABACI, A. (2020). Lise öğrencilerinin siber zorbalık düzeyleri ve siber zorbalığa karşı verdikleri tepkilerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Premium e-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 4(9), 321-332.
- BOYACI, M. & ERSEVER, O. G. (2017). Hoşgörü eğilimi geliştirme programının 5. sınıf öğrencilerinin hoşgörü ve zorbalık düzeylerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 42(189), 167-182. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2017.6802
- CAIVANO, O. & TALWAR, V. (2023). Receiving cybergossip: Adolescents’ attitudes and feelings towards responses. Computers in Human Behavior Reports, 10, 100297. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2023.100297
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Social Development
Journal Section
Research Article
Authors
Early Pub Date
April 10, 2025
Publication Date
April 21, 2025
Submission Date
September 28, 2023
Acceptance Date
February 27, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 12 Number: 1
APA
Aydın, M. Ş. (2025). Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, 12(1), 308-320. https://doi.org/10.17336/igusbd.1367892
AMA
1.Aydın MŞ. Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi. IGUJSS. 2025;12(1):308-320. doi:10.17336/igusbd.1367892
Chicago
Aydın, Muhammed Şükrü. 2025. “Çocuk Ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 (1): 308-20. https://doi.org/10.17336/igusbd.1367892.
EndNote
Aydın MŞ (April 1, 2025) Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12 1 308–320.
IEEE
[1]M. Ş. Aydın, “Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi”, IGUJSS, vol. 12, no. 1, pp. 308–320, Apr. 2025, doi: 10.17336/igusbd.1367892.
ISNAD
Aydın, Muhammed Şükrü. “Çocuk Ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences 12/1 (April 1, 2025): 308-320. https://doi.org/10.17336/igusbd.1367892.
JAMA
1.Aydın MŞ. Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi. IGUJSS. 2025;12:308–320.
MLA
Aydın, Muhammed Şükrü. “Çocuk Ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi”. Istanbul Gelisim University Journal of Social Sciences, vol. 12, no. 1, Apr. 2025, pp. 308-20, doi:10.17336/igusbd.1367892.
Vancouver
1.Muhammed Şükrü Aydın. Çocuk ve Ergenlerin Siber Dedikoduya Verilen Tepkilere Yönelik Değerlendirmelerinin İncelenmesi. IGUJSS. 2025 Apr. 1;12(1):308-20. doi:10.17336/igusbd.1367892