Research Article

Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri

Volume: 40 Number: 4 October 1, 2025
TR EN

Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri

Abstract

Son yıllarda hanehalkı enerji tüketim miktarı çevre üzerinde önemli baskılar yaratacak seviyelere ulaşmıştır. Enerji verimli ürünler, hanehalkı için enerji tüketiminden kaynaklanan çevresel baskıları azaltmada önemli bir araç haline gelmiştir. Bu araştırmanın amacı, psikolojik ve normatif değişkenlerin tüketicilerin enerji verimli ürün satın alma davranışları üzerindeki etkilerini araştırmaktır. 592 katılımcıyla yapılan çevrimiçi anketten elde edilen veriler kullanılarak hipotezler kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS-SEM) ile test edilmiştir. Sonuçlar, çevresel tutum, çevresel öz kimlik ve emredici normların enerji verimli ürün satın alma niyeti üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Çevresel endişe, tanımlayıcı normlar ve kişisel ahlaki normların enerji verimli ürün satın alma niyeti üzerinde bir etkisi yoktur. Ayrıca enerji verimli ürün satın alma niyetinin enerji verimli ürün satın alma davranışı üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Son olarak, çalışmanın sonuçları algılanan fiyatın satın alma niyeti ile satın alma davranışı arasındaki ilişki üzerinde herhangi bir düzenleyici etkiye sahip olmadığını ortaya koymuştur.

Keywords

References

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
  2. Akroush, M. N., Zuriekat, M. I., Al Jabali, H. I., ve Asfour, N. A. (2019). Determinants of purchasing intentions of energy-efficient products: The roles of energy awareness and perceived benefits. International Journal of Energy Sector Management, 13 (1), 128-148.
  3. Ando, K., Ohnuma, S., ve Chang, E. C. (2007). Comparing normative influences as determinants of environmentally conscious behaviours between the USA and Japan. Asian journal of social psychology, 10(3), 171-178.
  4. Asif, M. H., Zhongfu, T., Irfan, M., Ahmad, B., ve Ali, M. (2023). Assessing eco-label knowledge and sustainable consumption behavior in energy sector of Pakistan: an environmental sustainability paradigm. Environmental Science and Pollution Research, 30(14), 41319-41332.
  5. Bamberg, S., ve Schmidt, P. (2003). Incentives, morality, or habit? Predicting students’ car use for university routes with the models of Ajzen, Schwartz, and Triandis. Environment and behavior, 35(2), 264-285.
  6. Bang, H. K., Ellinger, A. E., Hadjimarcou, J. ve Traichal, P. A. (2000). Consumer concern, knowledge, belief, and attitude toward renewable energy: An application of the reasoned action theory. Psychology ve Marketing, 17(6), 449-468.
  7. Barbarossa, C., ve De Pelsmacker, P. (2016). Positive and negative antecedents of purchasing eco-friendly products: A comparison between green and non-green consumers. Journal of Business Ethics, 134(2), 229-247.
  8. Barbarossa, C., ve Pastore, A. (2015). Why environmentally conscious consumers do not purchase green products. Qualitative Market Research: An International Journa,18(2), 188-209.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 1, 2025

Publication Date

October 1, 2025

Submission Date

September 16, 2024

Acceptance Date

April 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 40 Number: 4

APA
Oypan, O., & Ural, T. (2025). Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1020-1044. https://doi.org/10.24988/ije.1551183
AMA
1.Oypan O, Ural T. Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40(4):1020-1044. doi:10.24988/ije.1551183
Chicago
Oypan, Oğuz, and Tülin Ural. 2025. “Psikolojik Ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1020-44. https://doi.org/10.24988/ije.1551183.
EndNote
Oypan O, Ural T (October 1, 2025) Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1020–1044.
IEEE
[1]O. Oypan and T. Ural, “Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, pp. 1020–1044, Oct. 2025, doi: 10.24988/ije.1551183.
ISNAD
Oypan, Oğuz - Ural, Tülin. “Psikolojik Ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (October 1, 2025): 1020-1044. https://doi.org/10.24988/ije.1551183.
JAMA
1.Oypan O, Ural T. Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40:1020–1044.
MLA
Oypan, Oğuz, and Tülin Ural. “Psikolojik Ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, Oct. 2025, pp. 1020-44, doi:10.24988/ije.1551183.
Vancouver
1.Oğuz Oypan, Tülin Ural. Psikolojik ve Normatif Faktörlerin Hanehalkının Enerji Verimli Ürünleri Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkileri. İzmir İktisat Dergisi. 2025 Oct. 1;40(4):1020-44. doi:10.24988/ije.1551183
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts