Research Article

FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma

Volume: 40 Number: 4 October 1, 2025
TR EN

FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Araştırma, FOMO’ nun online satış tutundurma faaliyetlerine yönelik yarar algısı ve panik alışveriş davranışı üzerine etkisini tespit etmek ve ayrıca online satış tutundurma faaliyetleri yarar algısı ile panik alışveriş davranışı ilişkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma için Türkiye’ nin en büyük çevrimiçi alışveriş platformu kullanıcıları arasından kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 585 katılımcıya yüz yüze anket çalışması uygulanmıştır. Anket çalışmasından elde edilen veriler SPSS 24 Paket Programı ile analiz edilmiştir. Bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre kadınlar erkeklerden daha fazla FOMO hislerine sahiptir ve kadınların satış tutundurmaya dair yarar algıları ve panik alışveriş davranışları erkeklere göre daha yüksek seviyededir. Alışveriş platformuna üye olanların olmayanlara göre FOMO hislerinin ve satış tutundurmaya dair yarar algılarının daha güçlü olduğu ve alışveriş sitesinden 4-6 günde bir alışveriş yapanların FOMO hislerinin bir aydan daha uzun sürede alışveriş yapan gruba göre daha yoğun olduğu söylenebilir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre kaygı ve endişe, kolaylık-değer ve keşif-heyecan yarar algısını ve panik alışveriş davranışlarını etkilerken merak ve ilgi duyma, tasarruf-kalite, kolaylık-değer, keşif- heyecan yarar algısını ve panik alışveriş davranışını etkilemektedir. Korelasyon analizi sonuçları ise tasarruf-kalite, kolaylık-değer ve keşif-heyecan yarar algısının panik alışveriş davranışları ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Abel, J. P., Buff, C. L. ve Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research (JBER), 14(1), 33-44.
  2. Acem, A. (2023). Tüketicilerin, hedonik ve faydacı tüketim eğilimlerinin düzenleyici odak kuramıyla belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,13(2), 1-27. DOI:10.47147/ksuiibf.1278510
  3. Alabri, A. (2022). Fear of missing out (FOMO): The effects of the need to belong, perceived centrality, and fear of social exclusion. Human Behavior and Emerging Technologies, 1-12. https://doi.org/10.1155/2022/4824256
  4. Alat, H. ve Filizöz, B. (2021). Örgütsel destek algısının, çalışanların gelişmeleri kaçırma korkusu ve içsel işten ayrılma niyeti üzerine etkisi. Çağ University Journal of Social Sciences, 18(2), 64-78.
  5. Ali, M. R., Khan, A. G., Islam, M. N. ve Akram, U. (2022). Determinants of panic buying during COVID-19: Causes and consequences. International Journal of Quality and Service Sciences,15(1), 34-56. DOI 10.1108/IJQSS-12-2021-0187
  6. Al-Menayes, J. (2016). The fear of missing out scale: Validation of the arabic version and correlation with social media addiction. International Journal of Applied Psychology, 6(2), 41-46. DOI: 10.5923/j.ijap.20160602.04
  7. Alutaybi, A., Al-Thani, D., Mcalaney, J. ve Ali, R. (2020). Combating fear of missing out (FOMO) on social media: the fomo-r method. International Journal of Environmental Research and Public Health,17(6128). doi:10.3390/ijerph17176128
  8. Alutaybi, A., Mcalaney, J., Arden-Close, E., Stefanidis, A., Phalp, K. ve Ali, R. (2019, October). Fear of missing out (FOMO) as really lived: five classifications and one ecology. Içinde 2019 6th international conference on behavioral, economic and socio-cultural computing. 10.1109/BESC48373.2019.8963027

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 1, 2025

Publication Date

October 1, 2025

Submission Date

October 14, 2024

Acceptance Date

May 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 40 Number: 4

APA
Şahin, E., & Kaya Güvercin, F. (2025). FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589
AMA
1.Şahin E, Kaya Güvercin F. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40(4):1195-1229. doi:10.24988/ije.1566589
Chicago
Şahin, Esen, and Fatma Kaya Güvercin. 2025. “FOMO’ Nun Online Satış Tutundurma Ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ Nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589.
EndNote
Şahin E, Kaya Güvercin F (October 1, 2025) FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1195–1229.
IEEE
[1]E. Şahin and F. Kaya Güvercin, “FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”, İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, pp. 1195–1229, Oct. 2025, doi: 10.24988/ije.1566589.
ISNAD
Şahin, Esen - Kaya Güvercin, Fatma. “FOMO’ Nun Online Satış Tutundurma Ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ Nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (October 1, 2025): 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589.
JAMA
1.Şahin E, Kaya Güvercin F. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi. 2025;40:1195–1229.
MLA
Şahin, Esen, and Fatma Kaya Güvercin. “FOMO’ Nun Online Satış Tutundurma Ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ Nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi, vol. 40, no. 4, Oct. 2025, pp. 1195-29, doi:10.24988/ije.1566589.
Vancouver
1.Esen Şahin, Fatma Kaya Güvercin. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi. 2025 Oct. 1;40(4):1195-229. doi:10.24988/ije.1566589
İzmir Journal of Economics
is indexed and abstracted by
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex

Dokuz Eylul University Publishing House Web Page
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Journal Contact Details Page
https://dergipark.org.tr/en/pub/ije/contacts