Araştırma Makalesi

FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 40 Sayı: 4 1 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Araştırma, FOMO’ nun online satış tutundurma faaliyetlerine yönelik yarar algısı ve panik alışveriş davranışı üzerine etkisini tespit etmek ve ayrıca online satış tutundurma faaliyetleri yarar algısı ile panik alışveriş davranışı ilişkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma için Türkiye’ nin en büyük çevrimiçi alışveriş platformu kullanıcıları arasından kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 585 katılımcıya yüz yüze anket çalışması uygulanmıştır. Anket çalışmasından elde edilen veriler SPSS 24 Paket Programı ile analiz edilmiştir. Bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre kadınlar erkeklerden daha fazla FOMO hislerine sahiptir ve kadınların satış tutundurmaya dair yarar algıları ve panik alışveriş davranışları erkeklere göre daha yüksek seviyededir. Alışveriş platformuna üye olanların olmayanlara göre FOMO hislerinin ve satış tutundurmaya dair yarar algılarının daha güçlü olduğu ve alışveriş sitesinden 4-6 günde bir alışveriş yapanların FOMO hislerinin bir aydan daha uzun sürede alışveriş yapan gruba göre daha yoğun olduğu söylenebilir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre kaygı ve endişe, kolaylık-değer ve keşif-heyecan yarar algısını ve panik alışveriş davranışlarını etkilerken merak ve ilgi duyma, tasarruf-kalite, kolaylık-değer, keşif- heyecan yarar algısını ve panik alışveriş davranışını etkilemektedir. Korelasyon analizi sonuçları ise tasarruf-kalite, kolaylık-değer ve keşif-heyecan yarar algısının panik alışveriş davranışları ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abel, J. P., Buff, C. L. ve Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research (JBER), 14(1), 33-44.
  2. Acem, A. (2023). Tüketicilerin, hedonik ve faydacı tüketim eğilimlerinin düzenleyici odak kuramıyla belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,13(2), 1-27. DOI:10.47147/ksuiibf.1278510
  3. Alabri, A. (2022). Fear of missing out (FOMO): The effects of the need to belong, perceived centrality, and fear of social exclusion. Human Behavior and Emerging Technologies, 1-12. https://doi.org/10.1155/2022/4824256
  4. Alat, H. ve Filizöz, B. (2021). Örgütsel destek algısının, çalışanların gelişmeleri kaçırma korkusu ve içsel işten ayrılma niyeti üzerine etkisi. Çağ University Journal of Social Sciences, 18(2), 64-78.
  5. Ali, M. R., Khan, A. G., Islam, M. N. ve Akram, U. (2022). Determinants of panic buying during COVID-19: Causes and consequences. International Journal of Quality and Service Sciences,15(1), 34-56. DOI 10.1108/IJQSS-12-2021-0187
  6. Al-Menayes, J. (2016). The fear of missing out scale: Validation of the arabic version and correlation with social media addiction. International Journal of Applied Psychology, 6(2), 41-46. DOI: 10.5923/j.ijap.20160602.04
  7. Alutaybi, A., Al-Thani, D., Mcalaney, J. ve Ali, R. (2020). Combating fear of missing out (FOMO) on social media: the fomo-r method. International Journal of Environmental Research and Public Health,17(6128). doi:10.3390/ijerph17176128
  8. Alutaybi, A., Mcalaney, J., Arden-Close, E., Stefanidis, A., Phalp, K. ve Ali, R. (2019, October). Fear of missing out (FOMO) as really lived: five classifications and one ecology. Içinde 2019 6th international conference on behavioral, economic and socio-cultural computing. 10.1109/BESC48373.2019.8963027

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

1 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

14 Ekim 2024

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Şahin, E., & Kaya Güvercin, F. (2025). FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi, 40(4), 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589
AMA
1.Şahin E, Kaya Güvercin F. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. ije. 2025;40(4):1195-1229. doi:10.24988/ije.1566589
Chicago
Şahin, Esen, ve Fatma Kaya Güvercin. 2025. “FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi 40 (4): 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589.
EndNote
Şahin E, Kaya Güvercin F (01 Ekim 2025) FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. İzmir İktisat Dergisi 40 4 1195–1229.
IEEE
[1]E. Şahin ve F. Kaya Güvercin, “FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”, ije, c. 40, sy 4, ss. 1195–1229, Eki. 2025, doi: 10.24988/ije.1566589.
ISNAD
Şahin, Esen - Kaya Güvercin, Fatma. “FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi 40/4 (01 Ekim 2025): 1195-1229. https://doi.org/10.24988/ije.1566589.
JAMA
1.Şahin E, Kaya Güvercin F. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. ije. 2025;40:1195–1229.
MLA
Şahin, Esen, ve Fatma Kaya Güvercin. “FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”. İzmir İktisat Dergisi, c. 40, sy 4, Ekim 2025, ss. 1195-29, doi:10.24988/ije.1566589.
Vancouver
1.Esen Şahin, Fatma Kaya Güvercin. FOMO’ nun Online Satış Tutundurma ve Panik Alışveriş Üzerindeki Etkisi: Türkiye’ nin En Büyük Çevrimiçi Alışveriş Platformu Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma. ije. 01 Ekim 2025;40(4):1195-229. doi:10.24988/ije.1566589

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.