6. VE 8. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN GÖRSEL OKURYAZARLIK YETERLİLİKLERİ

Öz

Görsel dilin yazılı anlatıma göre ayrıcalıklı ve kolay algılanabilir olmasının yanında, görsellik insanlar için kolay algılama ve anlatma biçimlerindendir. Görseller; öğrencinin dikkatini çekmede, öğrenciyi güdülemede, öğrenciye ipuçları vermede ve soru sormada, öğrenciye dönüt vermede, öğrenmede bilgi kaynağı olarak, bilginin yeniden yapılandırılmasında yardımcı olmaktadır. Görsel okuryazarlık betimlemeleri, görsel okuryazarlığın bireyin öğrenme ve öğretme amacına etkin olarak hizmet edebilecek kapsamlı bir yeti olduğunu göstermektedir. Okul öncesinden başlayarak öğretimin her kademesinde, kendilerini daha iyi ifade edebilmeleri için öğrencilere görsel okuryazarlık yetisini geliştirebileceği ortamlar oluşturulmalıdır. Çalışma, tarama modelindedir. Araştırmanın verileri Kiper vd. (2012) tarafından geliştirilen “Görsel Okuryazarlık Yeterlilikleri Ölçeği”nden elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin görsel okuryazarlık yeterliliğine ilişkin ortalamalar genel olarak “yüksek” bulunmuştur; kullanılan görsel okuryazarlık yeterliliği ölçeğinin daha çok basit düzey görsel okuryazarlık becerilerine yönelik hazırlandığı görülmüştür. PISA testlerinde üstbilişsel düzeydeki görsel becerilere yönelik sonuçlar bu becerilerin basit düzeyde geliştirebildiğini; ancak üstbilişsel olarak yeterli oranda geliştirilemediğini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin görsel okuryazarlık becerilerinin iyi olabilmesi için öğretmenlerin görsel okuryazarlıklarının iyi olması gerekmektedir. Buna bağlı olarak da öğretmen adaylarının görsel okuryazarlıklarının da iyi derecede olması oldukça önemlidir. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının görsel okuryazarlıklarının mevcut durumunu tespit etmek bu nedenle oldukça önemlidir. Öğretmen, kendisinde yeterli derecede bulunmayan bir beceriyi öğrencisine aktarmada yetersiz kalabilir. Görsel okuryazarlık yeterliliğine sahip öğretmenlerin bu beceriyi öğrencilerine aktarırken daha etkili ve verimli bir öğretme süreci geçirmesi beklenir.

Anahtar Kelimeler

• Okuryazarlık
• görsel okuryazarlık
• beceriler
• üstbiliş beceriler
• ortaokul öğrencileri

VISUAL LITERACY PROFICIENCY OF 6TH AND 8TH GRADE STUDENTS

Abstract

Images; İs helping to restructure knowledge as a source of knowledge, without attracting the attention of the student, motivating the student, giving student tips, and asking questions, giving feedback to the student, learning. Besides visual language being privileged and easily perceivable according to written narration, visualization is a form of easy perception and expression for people. Visual literacy definitions that visual literacy is a comprehensive ability that can enhance an individual effectively for learning and teaching purposes. Beginning from the preschool, there should be an environment in which students can improve their visual literacy skills so that they can enhance themselves better. The study is screening model. The data of the research is gained through the “vısual lıteracy” scale developed by Kiper vd. (2012). The data acquired in the research was analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 programme. The level for the visual literacy proficiency of the students participating in the research were generally found to be "high"; it has been seen that the scale of the visual literacy proficiency used is predominantly directed towards low- level visual literacy skills. The results for visual skills in the metacognitive skills level in PISA tests show that these skills can be developed at a low- level. The visual literacy of the teachers needs to sufficiently in order for the students to have sufficiently visual literacy skills. Correspondingly, it is very important that the visual literacy of the teacher candidates is at a sufficiently. Teachers with visual literacy proficiency are expected to educational process a more effective and productive teaching process while transferring these skills to their students

Keywords

• Literacy
• visual literacy
• skills
• the metacognitive skills
• middle school students

Kaynakça

1. Akkaya, A. (2011). Karikatürlerle dil bilgisi öğretimi. Yayımlanmamış doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Akkaya, A. (2013). Türkçe derslerinde ders kitabı dışında görsel öge kullanmaya ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies, 8/9, 471- 479.
3. Akpınar Y. (1999). Bilgisayar destekli öğretim ve uygulamaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
4. Akyol, H. (2009). İlköğretimde Türkçe öğretimi. Görsel okuma ve görsel sunu. (163- 192). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
5. Altınbilek M.S., Sanalan, V.A. (2005). Coğrafya okuryazarlığı I: Genel bakış. Doğu Coğrafya Dergisi, 10 (3), 341-357.
6. Aşıcı M. (2009). Kişisel ve sosyal bir değer olarak okuryazarlık. Değerler Eğitimi Dergisi, 7 (17), 9-26.
7. Bearne, E., Wolstencroft, H. (2009). Visual approaches to teaching writing multimodal literacy 5-11. Great Britain: Sage Publications.
8. Bleed Ron, (2005). “Visual Literacy in Higher Education”. http://kenanaonline.com/files/0010/10184/4.pdf (son erişim 01.03.2017).

9. Braden, R. (1995). Book Reviews (Instructional Technology: The Definition and Domains of the Field). ETR&D, 43, 1.
10. Burmark, L. (2002). Learn to see, see to learn. ERIC NO: ED461850.
11. Debes John, (1968). Some foundations of visual literacy. Audio Visual İnstruction, 13, 961-964.
12. Eilam, B. (2012). Teaching, learning, and visual literacy. New York: Cambridge University Press.
13. Ergin, A. (1995). Öğretim teknolojisi, iletişim. Ankara: Pegem Yayıncılık.
14. Felten P. (2008). Visual literacy. Change 40(6), 60-64.