Öğretmen Adaylarının E-Kitap Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının e-kitap kavramına ilişkin algılarının belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin sınıf, sosyal bilgiler ve okul öncesi öğretmenliği bölümlerine devam eden ikinci ve üçüncü sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının belirlenen kavramlarla ilgili algılarının ortaya konulması amacıyla veri toplama aracı olarak bir adet açık uçlu sorudan oluşan form kullanılmıştır. Formda yer alan “E-kitap ……’ ya benzer. Çünkü ……” ifadesinin katılımcılar tarafından tamamlanması istenmiştir. Formda yer alan veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Uzman görüşleri sonrasında, örtüşmeyen metaforlar üzerinde tartışılarak çalışmada kullanılan metafor ve kategorilere son şekli verilmiştir. Öğretmen adaylarının çok katmanlılık, bilgi deposu, ulaşılabilirlik, taşınabilirlik, ekonomiklik açısından olumlu metafor ürettikleri tespit edilirken okuma sürecini doğallığından uzaklaştırıp sanal hale getirme ve göz sağlığı açısından olumsuz metafor ürettikleri ortaya konmuştur. Öğretmen adayları çok katmanlılık kategorisinde dergi, kitap, sosyal medya, ağaç, bilgi deposu kategorisinde kütüphane, kitap, dijital kütüphane, öğretmen, ulaşılabilirlik kategorisinde araba, telefon, okuma sürecini doğallığından uzaklaştırıp sanal hale getirme kategorisinde yapay zekâ, bilgisayar, taşınabilirlik kategorisinde ayaklı gazete, cep kitabı, ekonomiklik kategorisinde bisiklet, göz sağlığı kategorisinde ise tablet metaforlarını en fazla üretmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• e-kitap
• metafor
• öğretmen adayı

Pre-Service Teachers’ Metaphoric Perceptions of E-Book Concept

Abstract

The purpose of this study is to determine the perception of pre-service teacher regarding the concepts of e-book through the use of metaphors. The study population consists of total 110 2nd and 3th grade classroom pre-service teachers attending at state University, Education Faculty during the 2017-2018 academic year. The study sample included 110 pre-service teachers in total whom were from the preschool education department, the classroom teaching department social sciences education department. In order to reveal the perceptions of the pre-service teachers about the determined concepts, a form consisting of one open ended question was used as data collection tool. In this study, participants were asked to fill the blanks such as “e-book looks like … because …”. Data collected from pre-service teachers were analyzed through content analysis method. After the expert opinions, the metaphors and categories used in the study were discussed in the non-overlapping metaphors and the final form was given. It has been revealed that the pre-service teachers produce positive metaphors in terms of multimodal, information storage, accessibility, portability, and economic efficiency, and that they produce negative metaphors in terms of remove the reading process from its nature and virtualize it and eye health. Pre-service teachers are classified in multimodal categories such as magazines, books, social media, trees, in information store categories such as library, book, digital library, teacher, in accessibility category car, phone, in remove the reading process from its nature and virtualize it categories such as artificial intelligence, computer, in the mobility category footed newspaper, pocket book, in economy category bicycle, in eye health category tablet.

Keywords

• e-book
• metaphor
• pre-service teacher

Kaynakça

1. Akan, D., Yalçın, S. & Yıldırım, İ. (2014). “Okul müdürü” kavramına ilişkin öğretmenlerin metaforik algıları. İlköğretim Online, 13(1), 169‐179. Anameriç, H. (2014). Kitabın teknolojik değişimi. Bilgi Dünyası, 15(1), 176-188.
2. Anameriç, H. & Rukancı, F. (2003). E-kitap teknolojisi ve kullanımı. Türk Kütüphaneciliği, 17(2), 147-166.
3. Asutay, H. (2009). Yeni teknolojilerle birlikte yazın dünyasında ortaya çıkan yeni yazınsal tür ve biçimler. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 63-86.
4. Aykaç, N. & Özkan, Ö. (2014). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim programına ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 39(173), 328-340.
5. Bayter, M. (2009). E-kitapların kataloglanması. Türk Kütüphaneciliği, 23(2), 321-336.
6. Clewley, N., Chen, S.Y. & Liu, X. (2011). Mining learning preferences in web-based instruction: Holists vs. serialists. Journal of Educational Technology & Society, 14(4), 266-277.
7. Contini, E. Leporini, B. & Paterno, F. (2008). A semi-automatic support to adapt e-documents in an accessible and usable format for vision impaired user. K. Miesenberger, J. Klaus, W. Zagler & A. Karshmer (Eds.), Computers helping people with special needs, ICCHP (pp.242-249). Berlin, Heidelberg: Springer.
8. Çelik, E., Yıldırım, G., Yıldırım, S. & Karaman, S. (2013). Mobil cihazlarla öğrenim gören lisans öğrencilerinin e-ders içeriklerine ve mobil cihazlara yönelik görüşlerinin belirlenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 97-106.

9. Çelik, T. (2015). Öğrencilerin e-kitap okuma tutumlarının incelenmesi