Domates Bitkisi, Besin İçeriği ve Sağlık Açısından Değerlendirmesi
Abstract
Gıda arz temini yani beslenme ihtiyacı insanın yer kürede var olmasından bu yana en temel problemlerden biri olmuştur. Tarih boyunca sürekli tarım ve beslenmeye yönelik çalışmalar yapılmış ve açlık sorununa çözümler bulunmaya çalışılmıştır. Özellikle ikinci dünya savaşından sonra yapılan devrim niteliğinde ki çalışmalar bu ihtiyaca cevap bulmak için yapılmış ve o dönem için kısa vadeli çözümler bulunulmasını sağlamıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde kullanılan kimyasal maddeler, savaşlar neticesinde günümüzün önemli problemlerinden olan ağır metal stresi ve çevresel kirlilik günümüzde halen tedavisi mümkün olmayan çeşitli kanser ve kardiyovasküler hastalıklar gibi problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Yapılan
araştırmalar neticesinde bu problemler ile birlikte diyabetik hastalıklar, kalp krizi, inme gibi hastalıklar için kullanılabilecek tedaviler için zengin bir antioksidan kaynağı olan domates üzerinde çalışmaların daha da yoğunlaşmasına neden olmuştur. Likopenin anti-oksidatif ve anti kanser özelliklerinin keşfedilmesi ve domateste’de Likopenin bol miktarda bulunması, yüksek özdöllenme, melezmede, tozlaştırmada kolaylıklar bulunması ve özelliklede 2012 yılında genom çalışmaları tamamlanan domates bitkisi üzerinde birçok antioksidatif ve anti-kanser çareler bulmak için yapılan çalışmalarda ciddi oranda artış gözlendiği görülmüştür. Domatesin A ve C vitamini ile potasyum miktarı bakımından zengin olması domatesin kalori ve yağ oranının düşük olması ve kolesterol içermeyen lifli bir meyve olması da tercih edilebilirliğinin artıran başka bir neden olmuştur. Bu derlemede domates bitkisinin genel özellikleri ve üretim miktarları verildikten sonra besin içeriği ve sağlık üzerine etkilerine değinilmiştir.
Keywords
References
- Yüksek, A., İslam Hukukuna Göre Helal Gıda ve GDO’lu Ürünler. (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar). 2018, Bişkek: İz Basma.
- Arvas, Y.E., Genetiği Değiştirilmiş Bitkiler ve Tanısı. 2017, Düsseldorf, Germany: Lambert Yayınevi.
- Al-Remi, F., et al., Domates Bı̇tkı̇sı̇ Ve in Vı̇tro Mı̇kro Çoğaltımı (Tomato Plant and Its In Vitro Micropropagation). Journal of Engineering Technology and Applied Sciences, 2018. 3(1): p. 55-73.
- Sönmez, K. and Ş.Ş. Ellİaltioğlu, Domates, karotenoidler ve bunları etkileyen faktörler üzerine bir inceleme. Derim, 2014. 31(2): p. 107-130.
- Minoia, S., et al., A new mutant genetic resource for tomato crop improvement by TILLING technology. BMC research notes, 2010. 3(1): p. 69.TomatoGenomeConsortium, The tomato genome sequence provides insights into fleshy fruit evolution. Nature, 2012. 485(7400): p. 635-641.
- Bai, Y. and P. Lindhout, Domestication and breeding of tomatoes: what have we gained and what can we gain in the future? Annals of botany, 2007. 100(5): p. 1085-1094.
- Foolad, M.R., Genome mapping and molecular breeding of tomato. International Journal of Plant Genomics, 2007. 2007.
- Peralta, I.E. and D.M. Spooner, History, origin and early cultivation of tomato (Solanaceae). Genetic improvement of solanaceous crops, 2006. 2: p. 1-27.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Authors
Mukaddes Durmuş
*
Türkiye
Özlem Yetgin
This is me
Türkiye
Mohamed Majed Abed
Iraq
Esmail Kelil Haji
This is me
Ethiopia
Kazım Akçay
This is me
Türkiye
Publication Date
December 18, 2018
Submission Date
November 13, 2018
Acceptance Date
December 13, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 1 Number: 2
Cited By
ENDÜSTRİYEL DOMATES ATIKLARINDAN KAROTENOİD EKSTRAKSİYONUNUN YANIT YÜZEY YÖNTEMİ İLE OPTİMİZASYONU
GIDA / THE JOURNAL OF FOOD
https://doi.org/10.15237/gida.GD23012Ebeveyn Potansiyeli Yüksek Bazı Domates Hatlarının Verim ve Meyve Kalite Niteliklerinin Belirlenmesi
Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.55979/tjse.1187438Bazı Kiraz ve Kokteyl Domates Hatlarının Biyokimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi
Türk Bilim ve Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.55979/tjse.1357454Antalya ili örtüaltı domates üretim alanlarında Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) larva parazitoitlerinin belirlenmesi üzerine araştırmalar
Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi
https://doi.org/10.31019/tbmd.1368071Molecular Cloning and Characterization of Lipoxygenase Genes in Watermelon
Biology Bulletin
https://doi.org/10.1134/S1062359025611966The Effects of Microplastic and Copper Treatments on the Number of Leaves, Stem, and Root Diameters in Tomato and Kale
Commagene Journal of Biology
https://doi.org/10.31594/commagene.1658960Effectiveness of organic tomato (Solanum lycopersicum L.) extracts added to yeast Cell Culture against H₂O₂ Toxicity
Revista Científica de la Facultad de Ciencias Veterinarias
https://doi.org/10.52973/rcfcv-e362880