EN
TR
Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi
Abstract
Çalışmanın amacı, sosyal medyanın en yoğun kullanıcıları olan Y ve Z kuşaklarının sosyal medya kullanım motivasyonlarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Özellikle Y ve Z kuşaklarının sosyal medyayı kullanma amaçlarının neler olduğu ve kuşaklar arasında motivasyonel bir farklılık olup olmadığı sorularına yanıt aranmaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla tasarlanmış olup, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Rastgele olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme (yargısal örnekleme) metodu kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan derinlemesine görüşme metni, daha önceki akademik çalışmalardan uyarlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle incelenerek temalara ayrılmıştır. Analiz sonucunda, Y ve Z kuşaklarının sosyal medya kullanım motivasyonlarında büyük ölçüde benzerlik olduğu gözlenmiştir. Her iki kuşağın da en yaygın motivasyonları; çevre ile bağlantılı olma, bilgi edinme ve eğlence olarak belirlenmiştir. Ayrıca boş zaman geçirme, rahatlama, gözetim, kendini ifade etme, imaj oluşturma, ait olma ve ekonomik fayda gibi motivasyonların da her iki kuşakta ortak olduğu gözlemlenmiştir. Ancak literatürdeki bazı çalışmalarda Z kuşağına özgü profesyonel kullanım, arşiv oluşturma ve trend olma gibi ek motivasyon unsurlarının, çalışmada iki kuşak için de motivasyon unsuru olabildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte çatışmalara çözüm bulma/arama motivasyonunun Z kuşağında sosyal medya kullanımı için dikkate değer bir itici güç olduğu gözlenmiştir. Çalışma Y ve Z kuşakları arasındaki temel motivasyon benzerliğini ortaya koymakla birlikte, alanyazında rastlanmamış çatışmalara çözüm bulma/arama motivasyon farklılığının da mevcut olduğunu göstermektedir. Çalışma sonuçlarının sosyal medya platformlarının ve bu mecralarda iletişim kuran işletmelerin, hedef kitleleri olan Y ve Z kuşaklarına yönelik daha etkili ve canlı bir iletişim stratejisi geliştirmelerine olanak tanıyabileceği değerlendirilmektedir.
Keywords
References
- Al-Kahlan, T. B. S. ve Khasawneh, M. A. S. (2024). Motivations for Using Social Media Among University Students. Kurdish Studies, 12(1).
- Apuke, O. D. ve Omar, B. (2020). User motivation in fake news sharing during the COVID-19 pandemic an application of the uses and gratification theory. Online Information Review, 45, 220-239.
- Aulita, D., Nurazizah, F., Meilinda, L. ve Nugraha, D. (2024). Social Media As Source Study Generation Millennials . Journal of Economics and Economic Education, 1(1), 36–40.
- Atkinson, J. W. (1964). An introduction to motivation. Van Nostrand.
- Avom, D. ve Yselle Malah, F. (2022). Social media and happiness nexus in the millennial generation. Telecommunications Policy, Elsevier, 46(8).
- Bailey, A. A., Bonifield, C. M. ve Elhai, J. D. (2021). Modeling consumer engagement on social networking sites: Roles of attitudinal and motivational factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 59, 1–11.
- Barak, A. (2018). Sosyal medya kullanım motivasyonları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Facebook, Twitter, Instagram örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı.
- Biçer, S. (2014). Akademisyenlerin Sosyal Ağlarda Bulunma Motivasyonları: Facebook Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 40, 59-80.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Digital Marketing, Consumer Behaviour
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
September 26, 2025
Publication Date
September 30, 2025
Submission Date
August 20, 2025
Acceptance Date
September 8, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 9 Number: 18
APA
Özkaya, B., & Kazançoğlu, İ. (2025). Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi. International Journal of Management and Administration, 9(18), 193-216. https://doi.org/10.29064/ijma.1769276
AMA
1.Özkaya B, Kazançoğlu İ. Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi. IJMA. 2025;9(18):193-216. doi:10.29064/ijma.1769276
Chicago
Özkaya, Berkay, and İpek Kazançoğlu. 2025. “Y Ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi”. International Journal of Management and Administration 9 (18): 193-216. https://doi.org/10.29064/ijma.1769276.
EndNote
Özkaya B, Kazançoğlu İ (September 1, 2025) Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi. International Journal of Management and Administration 9 18 193–216.
IEEE
[1]B. Özkaya and İ. Kazançoğlu, “Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi”, IJMA, vol. 9, no. 18, pp. 193–216, Sept. 2025, doi: 10.29064/ijma.1769276.
ISNAD
Özkaya, Berkay - Kazançoğlu, İpek. “Y Ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi”. International Journal of Management and Administration 9/18 (September 1, 2025): 193-216. https://doi.org/10.29064/ijma.1769276.
JAMA
1.Özkaya B, Kazançoğlu İ. Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi. IJMA. 2025;9:193–216.
MLA
Özkaya, Berkay, and İpek Kazançoğlu. “Y Ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi”. International Journal of Management and Administration, vol. 9, no. 18, Sept. 2025, pp. 193-16, doi:10.29064/ijma.1769276.
Vancouver
1.Berkay Özkaya, İpek Kazançoğlu. Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi. IJMA. 2025 Sep. 1;9(18):193-216. doi:10.29064/ijma.1769276