Exploring the Motivations for Social Media Use in Generations Y and Z: A Comparative Analysis

Öz

This study's primary objective is to comparatively analyze the motivations behind social media use among Generations Y and Z, the most intensive users, to identify similarities and differences. The research specifically seeks to answer what the purposes of social media use are for these generations and whether a motivational difference exists between them. The study employed a qualitative approach using semi-structured, in-depth interviews. A non-random sampling method, specifically purposive sampling (judgmental sampling), was utilized. The in-depth interview script was adapted from previous academic studies. The data collected from the interviews were analyzed using content analysis and categorized into themes. The analysis revealed significant similarities in the social media use motivations of both generations. The most common motivations for both generations were identified as staying connected with their social circle, information seeking, and entertainment. Additionally, motivations such as leisure time, relaxation, surveillance, self-expression, image creation, belonging, and economic benefits were found to be common to both generations. While some previous studies in the literature identified additional motivations such as professional use, archiving, and "trending" as specific to Generation Z, this study found these to be motivational factors for both generations. However, the motivation to find/seek solutions for conflicts was observed to be a notable driving force for social media use in Generation Z. While the study highlights the fundamental motivational similarities between Generations Y and Z, it also reveals a previously unobserved difference: the motivation to find/seek solutions for conflicts. The findings of this study are expected to help social media platforms and businesses communicating on these platforms develop more effective and dynamic communication strategies for their target audiences, Generations Y and Z.

Anahtar Kelimeler

• Social Media
• Motivation
• Y Gen
• Z Gen
• Qualitative Research

Y ve Z Kuşaklarında Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının Karşılaştırmalı Olarak Keşifsel Analizi

Öz

Çalışmanın amacı, sosyal medyanın en yoğun kullanıcıları olan Y ve Z kuşaklarının sosyal medya kullanım motivasyonlarını karşılaştırmalı olarak inceleyerek benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Özellikle Y ve Z kuşaklarının sosyal medyayı kullanma amaçlarının neler olduğu ve kuşaklar arasında motivasyonel bir farklılık olup olmadığı sorularına yanıt aranmaktadır. Araştırma, nitel bir yaklaşımla tasarlanmış olup, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Rastgele olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme (yargısal örnekleme) metodu kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan derinlemesine görüşme metni, daha önceki akademik çalışmalardan uyarlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle incelenerek temalara ayrılmıştır. Analiz sonucunda, Y ve Z kuşaklarının sosyal medya kullanım motivasyonlarında büyük ölçüde benzerlik olduğu gözlenmiştir. Her iki kuşağın da en yaygın motivasyonları; çevre ile bağlantılı olma, bilgi edinme ve eğlence olarak belirlenmiştir. Ayrıca boş zaman geçirme, rahatlama, gözetim, kendini ifade etme, imaj oluşturma, ait olma ve ekonomik fayda gibi motivasyonların da her iki kuşakta ortak olduğu gözlemlenmiştir. Ancak literatürdeki bazı çalışmalarda Z kuşağına özgü profesyonel kullanım, arşiv oluşturma ve trend olma gibi ek motivasyon unsurlarının, çalışmada iki kuşak için de motivasyon unsuru olabildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte çatışmalara çözüm bulma/arama motivasyonunun Z kuşağında sosyal medya kullanımı için dikkate değer bir itici güç olduğu gözlenmiştir. Çalışma Y ve Z kuşakları arasındaki temel motivasyon benzerliğini ortaya koymakla birlikte, alanyazında rastlanmamış çatışmalara çözüm bulma/arama motivasyon farklılığının da mevcut olduğunu göstermektedir. Çalışma sonuçlarının sosyal medya platformlarının ve bu mecralarda iletişim kuran işletmelerin, hedef kitleleri olan Y ve Z kuşaklarına yönelik daha etkili ve canlı bir iletişim stratejisi geliştirmelerine olanak tanıyabileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Medya
• Motivasyon
• Y kuşağı
• Z kuşağı
• Nitel Araştırma

Kaynakça

1. Al-Kahlan, T. B. S. ve Khasawneh, M. A. S. (2024). Motivations for Using Social Media Among University Students. Kurdish Studies, 12(1).
2. Apuke, O. D. ve Omar, B. (2020). User motivation in fake news sharing during the COVID-19 pandemic an application of the uses and gratification theory. Online Information Review, 45, 220-239.
3. Aulita, D., Nurazizah, F., Meilinda, L. ve Nugraha, D. (2024). Social Media As Source Study Generation Millennials . Journal of Economics and Economic Education, 1(1), 36–40.
4. Atkinson, J. W. (1964). An introduction to motivation. Van Nostrand.
5. Avom, D. ve Yselle Malah, F. (2022). Social media and happiness nexus in the millennial generation. Telecommunications Policy, Elsevier, 46(8).
6. Bailey, A. A., Bonifield, C. M. ve Elhai, J. D. (2021). Modeling consumer engagement on social networking sites: Roles of attitudinal and motivational factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 59, 1–11.
7. Barak, A. (2018). Sosyal medya kullanım motivasyonları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma: Facebook, Twitter, Instagram örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı.
8. Biçer, S. (2014). Akademisyenlerin Sosyal Ağlarda Bulunma Motivasyonları: Facebook Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 40, 59-80.

9. Bilicier, G. (2018). Sosyal medya kullanımını yönlendiren motivasyonel etkenler: Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinden sosyal medya kullanıcıları üzerine bir inceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı.
10. Canöz, N. (2016). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Kullanımlar Ve Doyumlar Yaklaşımı Çerçevesinde Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları. SUTAD, Bahar 2016; 39, 423-441.
11. Carr, C. T. ve Hayes, R. A. (2015) Social Media: Defining, Developing, and Divining, Atlantic Journal of Communication, 23(1), 46-65.
12. Cevher, R. ve Ustakara, F. (2019). Kullanımlar Ve Doyumlar Teorisi Bağlamında Sosyal Medya Kullanımına Yönelik Bir Araştırma. Journal Of Social, Humanities And Administrative Sciences, 5(19), 812-831.
13. Chen, H., Chen, T. Yang, C. Y., Pai, C. K. ve Gao, Y. (2024) Exploring the inhibitors and triggers of social media users’ motivation for food photo sharing, Cogent Social Sciences, 10(1).
14. Comscore, (2023). What are the most visited social media platforms among Gen Z? https://www.comscore.com/lat/Prensa-y-Eventos/Blog/What-are-the-most-visited-social-media-platforms-among-Gen-Z adresinden 07.02.2024 tarihinde erişilmiştir.
15. Coşkun, D. C. (2019). Z Kuşağı Mensubu Öğrencilerin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Medya ve İletişim Anabilim Dalı.
16. Davis, M. (2023). Generation Y vs Generation Z: An Insightful Comparison. Superteacher. https://superteacher.co/blog/Generation-Y-vs-Generation-Z-AnInsightful-Comparison adresinden 20.01.2025 tarihinde erişilmiştir.
17. Deventer, V. M. ve Saraiva, M. (2025). Antecedents of Generation Y consumers’ perceived value of social media advertisements. Cogent Social Sciences, 11(1).
18. Doğan, İ. (2021). Lise Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları ve Motivasyonları: Bir Saha Araştırması. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, İlkbahar, 13(24), 253-277.
19. Enginkara, E. ve Yılmaz, H. (2014). What drives consumers to interact with brands through social media? A motivation scale development study. Social and Behavioral Sciences, 148, 219-226.
20. Fietkiewicz, K. J., Baran, K. S., Stock, W. G. ve Lins, E. (2016). Other Times, Other Manners: How Do Different Generations Use Social Media? Hawaii University International Conferences Arts, Humanities, Social Sciences and Education, January 8 -11, 1-17.
21. Fullerton, R. A. (2013), The birth of consumer behavior: motivation research in the 1940s and 1950s. Journal of Historical Research in Marketing, 5(2), 212-222.
22. Geçer, E. ve Ürkmez, S. (2018). Siyasal Parti Üyelerinin Sosyal Medya Kullanımı ve Motivasyonları Üzerine Bir Analiz. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 46, Bahar, 414-434.
23. Gerasimova, A. (2024). Social Media and Generation Z: A Qualitative Inquiry into Usage Patterns and Motivations of Women of Older Gen Z. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
24. Gürocak, K. (2013). Toplumsal Davranışlara Etkisi Açısından Kitle İletişim Araçlarının Stratejik Değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
25. GWI, (2023). The global media landscape in 2023. https://www.gwi.com/reports/global-media-landscape-2023 adresinden 15.03.2023 tarihinde erişilmiştir.
26. Habes, M. (2019). The influence of personal motivation on using social TV: A Uses and Gratifications Approach. International Journal of Information Technology and Language Studies, 3(1), 22-39.
27. Han, Y., Mahamed, M. B., Abdullah, Z. ve Abas, W. A. B. W. (2023). Integrating TAM and UGT to Explore Motivations of using Social Media for News Reading among Chinese College Students. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(6), 2374 – 2389.
28. Hatamleh, I. H. M., Aissani, R. ve Alduwairi, R. F. S. (2024). The Role of Social Media Motivation in Enhancing Social Responsibility. Social Sciences, 13(8), 409.
29. İleriok, E. (2021). Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı Çerçevesinde X, Y, Z Kuşaklarının Sosyal Medya Kullanım Pratikleri: Karabük İl Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı.
30. İşman, A. ve Özdemir, N. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanımı Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma: Kto Karatay Üniversitesi Facebook Örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (AKİL) Kasım, 30, 89-103.
31. Kalam, A., Goi, C. L. ve Tiong, Y. Y. (2023), Student motivations for social media use and their effects on academic performance- a meditational approach in emerging market. Interactive Technology and Smart Education, 20(3), 313-334.
32. Khan, M. L. (2017). Social media engagement: What motivates user participation and consumption on YouTube?. Computers in Human Behavior, 66, 236-247.
33. Kılıç, D. ve Ateşgöz, K. (2018). Üstün Yetenekli Çocukların Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları. 1st International CICMS Conference Proceedings, 4-5 Mayıs 2018, 135-150.
34. Kim, M., Jun, M. ve Han, J. (2023). The relationship between needs, motivations and information sharing behaviors on social media: focus on the self-connection and social connection. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 35(1), 1-16.
35. Kleiser, M. (2022). The Role of Social Media Motivation in College Students’ Social Media Behaviors and Adjustment. University of Oklahoma, Department of Psychology.
36. Klobas, J. E., McGill, T. J., Moghavvemi, S. ve Paramanathan, T. (2018). Compulsive YouTube usage: A comparison of use motivation and personality effects. Computer in Human Behavior, 87, 129-139.
37. Kong, Q., Lai-Ku, K., Deng, L. ve Yan-Au, A. (2021). Motivation and perception of Hong Kong university students about social media news. Comunicar, Media Education Research Journal, 67(2), 33-42.
38. Krol, K. ve Zdonek, D. (2021). Social media use and its impact on intrinsic motivation in Generation Z: a case study from Poland. Global Knowledge, Memory and Communication, 70(4/5), 442-458.
39. Kuşcalı, A. (2019). İslami İlimler Fakültesi Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Motivasyonlarının İncelenmesi. Simetrik İletişim Araştırmaları Dergisi. 1(2), 100-110.
40. Kwon, K. H., Shao, C. ve Nah, S. (2021) Localized social media and civic life: Motivations, trust, and civic participation in local community contexts, Journal of Information Technology & Politics, 18(1), 55-69.
41. Miranda, S., Trigo, I,. Rodrigues, R. ve Duarte, M. (2023). Addiction to social networking sites: Motivations, flow, and sense of belonging at the root of addiction, Technological Forecasting and Social Change, Elsevier, 188, 122280.
42. Mude, G. ve Undale, S. (2023). Social Media Usage: A Comparison Between Generation Y and Generation Z in India. Int. J. E-Bus. Res. 19(1), 1–20.
43. Oduba, F. A. (2017). Motivation and self disclosure in social media use among Nigerian women. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. BS, University of İlorin, Master of Arts in Communication, Nigeria.
44. Omar, B. ve Dequan, W. (2020). Watch, Share or Create The Influence of Personality Traits and User Motivation on TikTok Mobile Video Usage, International Journal of Interactive Mobile Technologies, 14(4), 121–137.
45. Pangesti, M., Khaeriah, A. S., Purwanto, E., Dwi, A., Nur, A., Syafitri, A., Shiva, M., Permata, A., Intan, N. ve Azhari, H. (2024). The Influence of Social Media on the Cultural Identity of the Millennial Generation: Indonesian Case Study. Pubmedia Social Sciences and Humanities, 2(1), 1-7.
46. Park, G., Chen, F. ve Cheng, L. A. (2021). Study on the Millennials Usage Behavior of Social Network Services: Effects of Motivation, Density, and Centrality on Continuous Intention to Use. Sustainability, 13, 1-19.
47. Ronald Alfred, J. J. ve Wong, S. P. (2022). The Relationship between the Perception of Social Media Credibility and Political Engagement in Social Media among Generation Z. Journal of Communication, Language and Culture, 2(2), 18–33.
48. Sarıkaya, O., Uzunbacak, H. H. ve Akçakanat, T. (2024). Comparison of General Attitudes and Beliefs of Generations X, Y, and Z. İmgelem, 14, 455-474.
49. Scherr, S. ve Wang, K. (2021). Explaining the success of social media with gratification niches: Motivations behind daytime, nighttime, and active use of TikTok in China. Computers in Human Behavior, 124, 1-9.
50. Shao, J., Zhao, M., Lyu, Y. ve Chen, Y. (2023). Why do users keep coming back to TikTok? Understanding users’ motivation toward the continuous use intention of Chinese adolescent social media users. Innovative Marketing, 19(3), 134-144.
51. Shao, W., Ross, M. ve Grace, D. (2015). Developing a motivation-based segmentation typology of Facebook users. Marketing Intelligence and Planning, 33(7), 1071-1086.
52. Sinav, A. (2020). Sosyal medya ve yaşlı kullanıcılar: Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde bir araştırma. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (AUAd), 6(1), 97-125.
53. Stahl, C. C. ve Literat, I. (2023). #GenZ on TikTok: the collective online self-Portrait of the social media generation. Journal of Youth Studies, 26(7), 925–946.
54. Swantari, A., Aditya, M. K. ve Pramanik, P. D. (2025). Consumer Behavior Of Generation Z Students: The Influence Of Using Lazada E-Commerce, Promotions And Social Media (Case Study Of Trisakti Institute Of Tourism Students). International Journal Management and Economic, 4(1), 01–07.
55. Şeker, M. ve Taşan, R. (2021). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı perspektifinden yaşlıların sosyal medya kullanım motivasyonları: Tazelenme üniversitesi örneği. İNİF E- Dergi, 6(1), 427-443.
56. Wandira, J. P. ve Insan. I. (2024). Correlation Between Intensity of Instagram Social Media User and Narcissism in Generation Z. Formosa Journal of Social Sciences (FJSS), 3(3), 521–532.
57. We Are Social, (2025). Digital 2025: Turkey. https://datareportal.com/reports/digital-2025-turkey adresinden 04.03.2025 tarihinde erişilmiştir.
58. Wong, V. (2025). Social Media Demographics 2025 https://piktochart.com/blog/social-media-demographics-2025/ adresinden 29.08.2025 tarihinde erişilmiştir.
59. Yeniçıktı, N. T. (2016). Sosyal medya kullanım motivasyonları: Facebook ve twitter kullanıcıları üzerine kullanımlar ve doyumlar araştırması. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı Halkla İlişkiler Bilim Dalı.
60. Yu, X., Zhang, Y. ve Zhang, X. (2022). The short video usage motivation and behavior of middle-aged and old users. Libr. Hi Tech, 42, 624-641.