Research Article

Transgenerational Trauma: Epigenetic and Psychosocial Transmission of Traumatic Experiences

Number: 24 December 15, 2025
TR EN

Transgenerasyonel Travma: Travmatik Deneyimlerin Epigenetik ve Psikososyal Aktarımı

Öz

Bu çalışma, transgenerasyonel travmanın biyolojik ve psikososyal aktarım süreçlerini inceleyerek, travmatik deneyimlerin yalnızca bireysel düzeyle sınırlı kalmayabileceğini; aksine kuşaklar boyunca etkilerini sürdürebileceğini ortaya koymaktadır. Epigenetik araştırmalar, özellikle DNA metilasyonu, histon modifikasyonları ve mikroRNA düzenlemeleri gibi mekanizmaların, travmanın biyolojik düzeyde kalıcı etkiler bırakma potansiyeline sahip olabileceğini göstermektedir. Psikososyal açıdan ise aile dinamikleri, ebeveyn-çocuk ilişkilerinde bağlanma biçimleri, sosyal öğrenme süreçleri ve kolektif bellek (toplumsal hafızada saklı ortak anlatılar), travmanın transgenerasyonel aktarımını anlamada önemli bir rol oynayabilir. Holokost mağdurları, savaş gazileri, göçmenler ve marjinal topluluklar üzerine yapılan araştırmalar, travmanın hem biyolojik hem de psikososyal düzeyde uzun vadeli etkiler yaratabileceğine dair bulgular sunmaktadır. Psikoterapötik müdahaleler kapsamında bilişsel davranışçı terapi (CBT), göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (EMDR), farkındalık temelli yaklaşımlar ve aile terapileri, travma sonrası semptomların hafifletilmesinde faydalı olabilmektedir. Ancak bu yöntemlerin epigenetik düzeydeki etkileri henüz sınırlı biçimde incelenmiştir ve bu alanda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak, transgenerasyonel travmanın incelenmesinde biyolojik ve psikososyal boyutların birlikte ele alınmasını sağlayan bütüncül yaklaşımlara duyulan gereksinim devam etmektedir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda, psikoterapötik müdahalelerin olası epigenetik etkilerinin yanı sıra kültürel bağlamların ve toplumsal süreçlerin de ayrıntılı biçimde ele alınması, literatüre daha kapsamlı katkılar sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.

References

  1. Alexander, J. C. (2004). Toward a theory of cultural trauma. In J. C. Alexander, R. Eyerman, B. Giesen, N. J. Smelser, & P. Sztompka (Eds.), Cultural trauma and collective identity (pp. 1–30). Berkeley: University of California Press.
  2. Alexander, J. C. (2012). Trauma: A social theory. Polity Press.
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  4. American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000165-000
  5. Bakalian, A., & Medzian, K. (2021). Collective trauma and memory: Armenian genocide narratives in the diaspora. Genocide Studies International, 14(2), 158–176. https://doi.org/10.3138/gsi-2020-0020
  6. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
  7. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  8. Banushi, B., Collova, J., & Milroy, H. (2025). Epigenetic echoes: Bridging nature, nurture, and healing across generations. International Journal of Molecular Sciences, 26(7), 3075. https://doi.org/10.3390/ijms26073075

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 11, 2025

Publication Date

December 15, 2025

Submission Date

July 16, 2025

Acceptance Date

October 11, 2025

Published in Issue

Year 1970 Number: 24

APA
Şengöz, M. (2025). Transgenerasyonel Travma: Travmatik Deneyimlerin Epigenetik ve Psikososyal Aktarımı. Uluslararası Sosyal Ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 24, 89-115. https://doi.org/10.20860/ijoses.1744140

Indexes 
 


Indexes

INDEX COPERNİCUS [ICI], Eurasian Scientific Journal Index [ESJI], ISAM [Makaleler Veri Tabanı], SOBIAD, Scilit, İdeal Online
tarafından dizinlenmekte. 

TÜBİTAK/ULAKBİM(TR) SBVT tarafından izlenmektedir.