Bernardo Bertolucci Sinemasında Gölge ve Işığın Estetiği The Conformist Filminin İncelenmesi
Abstract
Bernardo Bertolucci'nin 1970 yapımı filmi The Conformist (Il conformista), sinema tarihinde anlatım aracı olarak ışık ve gölgenin yetkin kullanımına en iyi örneklerden biridir. Filmin konusu, faşist İtalya'da bireylerin toplumsal normlara uymaya yönelik isteklerine odaklanmaktadır. Bu konu, dramatik yapı ve diyalogların yanı sıra, öncelikle görsel kompozisyonlar, mimari düzenlemeler ve keskin ışık-gölge kontrastları aracılığıyla aktarılmaktadır. Bu çalışma, The Conformist filminde ışık ve gölgenin estetik, psikolojik ve ideolojik rollerini ele alarak, filmin görsel dili, karakter analizi ve politik anlamın oluşumu arasındaki etkileşimi incelemektedir. Filmde ışık ve gölge, karakterlerin içsel sorunlarını ortaya çıkaran bir anlatım aracı olarak kullanılmaktadır. Başkarakter Marcello Clerici'nin yüzünün ve vücudunun gölgelerle tekrar tekrar bölünmesi, onun bastırılmış dürtülerini, utancını ve toplumsal normlara uymaya olan takıntısını görsel olarak aktarmaktadır. Panjur gölgeleri, pencere ve kapı çerçeveleri gibi tekrarlanan görsel temalar, karakteri sürekli olarak kısıtlayan, yöneten ve hizalayan bir uzamsal düzen oluşturmaktadır. Bu düzen, bireysel psikolojiyi aşan faşist ideolojinin disiplin, düzen ve görünürlük rejimini görsel olarak sembolize etmektedir. Bertolucci'nin sinematik görsel manzarası, yükselen mimari, simetrik kompozisyonlar ve mekansal bağlamda figürü en aza indirgeyen düzenlenmeler aracılığıyla, bireyin ideolojik çerçevelere karşı pasif rolünü vurgulamaktadır. Işık, genellikle özgürleştirici bir güç olarak değil, karakteri ortaya çıkaran, değerlendiren ve hiyerarşi içinde konumlandıran bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda film, faşizmi sadece tarihsel bir arka plan olarak değil, aynı zamanda ışık, gölge ve mekanın etkileşimi yoluyla işleyen görsel bir sistem olarak da ortaya koymaktadır. Bu bildiri, The Conformist'i görsel estetik yoluyla ideoloji ve birey arasındaki bağlantıyı derinlemesine sorgulayan bir film olarak incelemektedir.
Keywords
References
- Alton, J. (1995). Painting With Light. Univ Of California Press.
- Avlar, A. (2025). Sinemada Işık Kullanımı Üzerine Örnek Bir Çözümleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 57, 87-108. https://Doi.Org/10.52642/Susbed.1618391
- Bayram, F. (2011). Işık ve Aydınlatma: Işığın Televizyon ve Sinemada İşlevsel Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme. Erciyes İletişim Dergisi, 1(2). https://İzlik.Org/JA95XJ38LC
- Brown, B. (2006). Sinematografi Kuram ve Uygulama. Hil Yayın, İstanbul.
- Devaux, F. (2000). Le conformiste de Bernado Bertolucci et le mythe de la caverne de Platon. CinémAction.
- Foucault, M. (1992). Hapishanenin Doğuşu. İmge Kitabevi.
- Holm, E. (2023, Temmuz 21). The Conformist: Finding Purpose in a Fascist State. Perisphere: https://www.perisphere.org/2023/07/21/the-conformist-finding-purpose-in-a-fascist-state/ adresinden alındı
- Kilinç, M., & Köksal, S. (2019). Barok Dönem Resimlerinde Kullanılan Işık Tekniklerinin Günümüz Sinema Filmlerine Yansıması: Kış Uykusu Örneği. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, (1), 19-30.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Cinema Sociology, Visual Arts (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Melih Tomak
*
0000-0001-9945-4878
Türkiye
Publication Date
June 3, 2026
Submission Date
April 11, 2026
Acceptance Date
June 1, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 12 Number: 1