Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri

Gülhan Yılmaz Bursa; Müge Kunt

doi:10.17679/inuefd.1489348

Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri

Öz

Ebeveynlerin davranışsal, duyuşsal ve bilişsel düzenlemeler yapabilmesi ebeveyn olma rolüne uyum sağlanması açısından değerli görülmektedir. Bu durum ebeveynlik öz düzenlemesi kavramıyla açıklanmaktadır. Ebeveynlerin çocuklarıyla etkileşimlerinde önemli bir diğer nokta ise inançlarıdır. Bu noktada literatürde yer alan araştırmalardan ebeveynlerin kitap okuma inançları dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, 2-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin kitap okuma inançları ve ebeveynlik öz düzenleme algılarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin ortaya çıkarılmasıdır. Nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grup 603 anne ve 505 baba olmak üzere toplam 1108 kişiden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan ebeveynlerin kitap okuma inançlarının ortaya çıkarılabilmesi için “Ebeveyn Okuma İnanç Ölçeği”, ebeveynlerin öz düzenleme becerilerinin ortaya çıkarılması için “Ebeveyn olarak ben: ebeveynlik öz düzenleme ölçeği” kullanılmıştır. Sonuçlar, ebeveynlerin genel olarak kitap okuma inançlarının ve öz düzenleme becerilerinin birbiriyle pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerin kitap okuma inançları ve ebeveynlik öz düzenleme becerileri ile sahip oldukları çocuk sayısı, ebeveynlerin yaşı ve eğitim düzeyleri değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

okuma inancı , ebeveynlik öz düzenlemesi , okul öncesi dönem , ebeveyn , anne , baba

References

Altun, D. (2016). A multilevel analysis of home and classroom literacy environments in relation to preschoolers' early literacy development [Yayımlanmamış doktora tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Anyikwa, N. E., Obidike, N. D., & Chigbo-Obasi, T. U. (2023). Relatıonshıp among parental readıng belıefs, home lıteracy practıces and readıng ınterest of chıldren ın nursery schools ın anambra state. South Eastern Journal Of Research And Sustaınable Development (Sejrsd), 11(1), 89-108.
Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of self-regulation. Organizational behavior and human decision processes, 50(2), 248-287. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90022-L
Barros, L., Goes, A. R., & Pereira, A. I. (2015). Parental self-regulation, emotional regulation and temperament: Implications for intervention. Estudos de Psicologia (Campinas), 32, 295-306. https://doi.org/10.1590/0103-166X2015000200013
Baumeister, R. F., & Vohs, K. D. (2007). Self‐Regulation, ego depletion, and motivation. Social and personality psychology compass, 1(1), 115-128. https://doi.org/10.1111/j.1751-9004.2007.00001.x
Bay, D. N., & Çetin, Ö. Ş. (2019). Okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin okuma inançlarının belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (50), 389-412. https://doi.org/10.21764/maeuefd.433034
Benasich, A. A., & Brooks‐Gunn, J. (1996). Maternal attitudes and knowledge of child‐rearing: Associations with family and child outcomes. Child development, 67(3), 1186-1205. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1996.tb01790.x
Bornstein, M. H., Cote, L. R., Haynes, O. M., Hahn, C. S., & Park, Y. (2010). Parenting knowledge: Experiential and sociodemographic factors in European American mothers of young children. Developmental Psychology, 46, 1677-1693. https://doi.org/10.1037/a0020677
Bus, A. G., Van Ijzendoorn, M. H., & Pellegrini, A. D. (1995). Joint book reading makes for success in learning to read: A meta-analysis on intergenerational transmission of literacy. Review of educational research, 65(1), 1-21. https://doi.org/10.3102/00346543065001001
Büyüköztürk, Ş. (2019). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.

Byrne, B. M. (2011). Structural equation modeling with AMOS Basic concepts, applications, and programming (Multivariate Applications Series), Routledge, New York.
Chen, Y., Tu, B., Huang, C., & Huang, C. (2021). Improving parenting knowledge through caregiver education in China. Child: Care, Health & Development, 47(2), 261–268. https://doi.org/10.1111/cch.12837
Cottone, E. A. (2012). Preschoolers’ emergent literacy skills: The mediating role of maternal reading beliefs. Early Education & Development, 23(3), 351-372. https://doi.org/10.1080/10409289.2010.527581
Curenton, S. M., & Justice, L. M. (2008). Children's preliteracy skills: Influence of mothers' education and beliefs about shared-reading interactions. Early Education and Development, 19(2), 261-283. https://doi.org/10.1080/10409280801963939
Davis-Kean, P. E. (2005). The influence of parent education and family income on child achievement: The indirect role of parental expectations and the home environment. Journal of Family Psychology, 19(2), 294-304. https://doi.org/10.1037/0893-3200.19.2.294
Debaryshe, B. D. (1993). Joint picture-book reading correlates of early oral language skill. Journal of child language, 20(2), 455-461. https://doi.org/10.1017/S0305000900008370
DeBaryshe, B.D., & Binder, J.C. (1994). Development of an instrument for measuring parental beliefs about reading aloud to young children. Perceptual & Motor Skills, 78, 1303–1311. https://doi.org/10.2466/pms.1994.78.3c.1303.
Dunst, C. J., Simkus, A., & Hamby, D. W. (2012). Relationship between age of onset and frequency of reading and infants’ and toddlers’ early language and literacy development. Center for Early Literacy Learning, 5(3), 1-10.
Farver, J. A. M., Xu, Y., Eppes, S., & Lonigan, C. J. (2006). Home environments and young Latino children’s school readiness. Early Childhood Research Quarterly, 21, 196-212. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.04.008
Feldman, R., Eidelman, A. I., & Rotenberg, N. (2004). Parenting stress, infant emotion regulation, maternal sensitivity, and the cognitive development of triplets: A model for parent and child influences in a unique ecology. Child development, 75(6), 1774-1791. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2004.00816.x
Fletcher, K. L., & Reese, E. (2005). Picture book reading with young children: A conceptual framework. Developmental review, 25(1), 64-103. https://doi.org/10.1016/j.dr.2004.08.009
Froman, R. D., & Owen, S. V. (1990). Mothers' and nurses' perceptions of infant care skills. Research in Nursing & Health, 13(4), 247-253. https://doi.org/10.1002/nur.4770130407
Geeraerts, S. B., Endendijk, J., Deater-Deckard, K., Huijding, J., Deutz, M. H., van den Boomen, C., & Deković, M. (2021). The role of parental self-regulation and household chaos in parent-toddler interactions: A time-series study. Journal of Family Psychology, 35(2), 236. https://doi.org/10.1037/fam0000814
Gonzales, N. A., Coxe, S., Roosa, M. W., White, R. M. B., Knight, G. P., Zeiders, K. H., & Saenz, D. (2011). Economic hardship, neighborhood context, and parenting: Prospective effects on Mexican-American adolescent’s mental health. American Journal of Community Psychology, 47, 98–113. https://doi.org/10.1007/s10464-010-9366-1
Gök, S., & Öztürk, E. (2023). Başlangıç düzeyi okuyucularının okuma motivasyonu üzerinde aile okuma inançlarının etkisi. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 7(1), 82-106.
Gündoğan, F. (2018). İlkokul birinci sınıfta çocuğu olan ebeveynlerin okuma inançlarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
Hamilton, V. E., Matthews, J. M. ve Crawford, S. B. (2015). Development and preliminary validation of a parenting self-regulation scale: “Me as a Parent”. Journal of Child and Family Studies, 24(10), 2853-2864. https://doi.org/10.1007/s10826-014-0089-z
Heath, S.B. (1983). Ways with words: Language, life and work in communities and classrooms. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Hofmann, S. G. (2014). Interpersonal emotion regulation model of mood and anxiety disorders. Cognitive therapy and research, 38, 483-492. https://doi.org/10.1007/s10608-014-9620-1
Hofslundsengen, H., Gustafsson, J.E., & Hagtvet, B. E. (2018). Contributions of the home literacy environment and underlying language skills to preschool ınvented writing. Scandinavian Journal of Educational Research, 1-17. https://doi.org/10.1080/00313831.2017.1420686
Husain, F. M., Choo, J. C. S., & Singh, M. K. M. (2011). Malaysian mothers’ beliefs in developing emergent literacy through reading. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 846-855. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.313
İflazoglu Saban, A., Altinkamis, N. F., & Deretarla Gul, E. (2018). Investigation of parents’ early literacy beliefs in the context of Turkey through the parent reading belief inventory (PRBI). European Journal of Educational Research, 7(4), 985-997. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.4.985
İflazoğlu-Saban, A., & Altınkamış, N. F. (2014). Okul öncesi çağda çocuğu olan ebeveynlerin okuma inançlarının incelenmesi. Journal of Human Sciences, 11(1), 317-337.
Katrancı, M., Gülhan, M., & Sımsek, O. (2018). Examining the relationship between early literacy skills, parents’ reading beliefs and home literacy environment. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(4), 383-398.
Klein, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). New York: Guilford.
Krijnen, E., Steensel, R. Van, Meeuwisse M. & Severiens S. (2021) Measuring Parental Literacy Beliefs in a Socio-Economically, Linguistically and Ethnically Diverse Sample, Early Education and Development, 32(4), 608-635, https://doi.org/10.1080/10409289.2020.1785227
Lapan, R. T., Kardash, C. A. ve Turner, S. (2002). Empowering students to become self-regulated learners. ASCA Professional School Counseling, 5(4), 257-265.
McClelland, M., Geldhof, J., Morrison, F., Gestsdóttir, S., Cameron, C., Bowers, E., ... & Grammer, J. (2018). Self-regulation. (Eds: N. Halfon, C. B. Forrest, R. M. Lerner & E. M. Faustman) in Handbook of life course health development, 275-298.
Meagher, S. M., Arnold, D. H., Doctoroff, G. L., & Baker, C. N. (2008). The relationship between maternal beliefs and behavior during shared reading. Early Education and Development, 19(1), 138–160.https://doi.org/10.1080/10409280701839221.
Orhan, F. (2007). Applying self-regulated learning strategies in a blended learning instruction. World Applied Sciences Journal, 2(4), 390-398.
Phillips, L. M., Norris, S. P., & Anderson, J. (2008). Unlocking the door: Is parents' reading to children the key to early literacy development?. Canadian Psychology/Psychologie canadienne, 49(2), 82. https://doi.org/10.1037/0708-5591.49.2.82
Rocha, N. A. C. F., dos Santos Silva, F. P., Dos Santos, M. M., & Dusing, S. C. (2020). Impact of mother–infant interaction on development during the first year of life: A systematic review. Journal of Child Health Care, 24(3), 365-385.https://doi.org/10.1177/136749351986474
Sabjan, A.,J. (2018). Parental Reading Beliefs and Children’s Reading Performance. Iıum Journal Of Educatıonal Studies, 6(2), 1-16. https://doi.org/10.31436/ijes.v6i2.191
Sanders, M. R. (2008). Triple P-Positive Parenting Program as a public health approach to strengthening parenting. Journal of Family Psychology, 22(4), 506. https://doi.org/10.1037/0893-3200.22.3.506
Sanders, M. R., & Mazzucchelli, T. G. (2013). The promotion of self-regulation through parenting interventions. Clinical child and family psychology review, 16, 1-17. https://doi.org/10.1007/s10567-013-0129-z
Skibbe, L. E., Justice, L. M., Zucker, T. A., ve McGinty A. S. (2008). Relations Among Maternal Literacy Beliefs, Home Literacy Practices, and the Emergent Literacy Skills of Preschoolers with Specific Language Impairment. Early Education and Development, 19(1), 68-88. https://doi.org/10.1080/10409280701839015
Snow, C.E., Burns, M.S., & Griffin, P. (eds.) (1998). Preventing reading difficulties in young children. Washington, DC: National Academy Press.
Şahin, F., & Gürbüz, S. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
Şimşek-Çetin, Ö. & Bay, D. N. (2019). Okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin okuma inançlarının belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, (50), 389-412. https://doi.org/10.21764/maeuefd.433034.
Tamis-LeMonda, C. S., Way, N., Hughes, D., Yoshikawa, H., Kalman, R. K., & Niwa, E. Y. (2008). Parents’ goals for children: The dynamic coexistence of individualism and collectivism in cultures and individuals. Social Development, 17, 183–209. https://doi.org/10.1111/j.1467-9507.2007.00419.x
Veneziano, L. & Hooper, J. (1997). A method for quantifying content validity of health-related questionnaires. American Journal of Health Behavior, 21(1), 67-70.
Wade, C.M., Matthews, J., Forbes, F. et al. Focus on Fathers: Exploring the parenting experiences of fathers using a large population-level sample. Child Youth Care Forum 52, 801–828 (2023). https://doi.org/10.1007/s10566-022-09709-6
Weigel D.J., Martin, S., & Bennett, K. (2006) Mothers’ literacy beliefs: Connections with the home literacy environment and pre-school children’s literacy development. Journal of Early Childhood Literacy 6(2): 191–211. https://doi.org/10.1177/1468798406066444
Wu, C. C., & Honig, A. S. (2010). Taiwanese mothers’ beliefs about reading aloud with preschoolers: Findings from the parent reading belief inventory. Early Child Development and Care, 180(5), 647-669. https://doi.org/10.1080/03004430802221449
Yeo, L. S., Ong, W. W., & Ng, C. M. (2014). The home literacy environment and preschool children's reading skills and interest. Early Education and Development, 25(6), 791-814. https://doi.org/10.1080/10409289.2014.862147
Yılmaz-Bursa, G. (2022). Duyu Temelli Eğitim Programının annelerin öz düzenlemeleri ve bebek bakım öz yeterlilikleri ile bebeklerinin gelişimine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi
Zimmerman, B. J. (1990). Self-regulated learning and academic achievement: An overview. Educational psychologist, 25(1), 3-17. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2501_2
Zimmerman, B.J. (2002). Achieving self-regulation: The trial and triumph of adolescence. In F. Pajares & T. Urdan (Eds.), Academic Motivation of Adolescents (pp. 1–27). Charlotte: Information Age.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Early Childhood Education , Child Development Education

Journal Section

Research Article

Authors

Gülhan Yılmaz Bursa ^*
0000-0003-2124-7013
Türkiye

Müge Kunt
0000-0002-4603-8210
Türkiye

Publication Date

December 31, 2024

Submission Date

May 24, 2024

Acceptance Date

November 22, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 25 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.1489348

IZ

https://izlik.org/JA48XC22PT

APA

Yılmaz Bursa, G., & Kunt, M. (2024). Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 25(3), 1367-1388. https://doi.org/10.17679/inuefd.1489348

AMA

1.Yılmaz Bursa G, Kunt M. Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri. INUJFE. 2024;25(3):1367-1388. doi:10.17679/inuefd.1489348

Chicago

Yılmaz Bursa, Gülhan, and Müge Kunt. 2024. “Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları Ile Öz Düzenleme Becerileri”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25 (3): 1367-88. https://doi.org/10.17679/inuefd.1489348.

EndNote

Yılmaz Bursa G, Kunt M (December 1, 2024) Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25 3 1367–1388.

IEEE

[1]G. Yılmaz Bursa and M. Kunt, “Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri”, INUJFE, vol. 25, no. 3, pp. 1367–1388, Dec. 2024, doi: 10.17679/inuefd.1489348.

ISNAD

Yılmaz Bursa, Gülhan - Kunt, Müge. “Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları Ile Öz Düzenleme Becerileri”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25/3 (December 1, 2024): 1367-1388. https://doi.org/10.17679/inuefd.1489348.

JAMA

1.Yılmaz Bursa G, Kunt M. Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri. INUJFE. 2024;25:1367–1388.

MLA

Yılmaz Bursa, Gülhan, and Müge Kunt. “Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları Ile Öz Düzenleme Becerileri”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 25, no. 3, Dec. 2024, pp. 1367-88, doi:10.17679/inuefd.1489348.

Vancouver

1.Gülhan Yılmaz Bursa, Müge Kunt. Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri. INUJFE. 2024 Dec. 1;25(3):1367-88. doi:10.17679/inuefd.1489348

Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuma İnançları ile Öz Düzenleme Becerileri

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite