Karşılıklı Bağımlılık Teorisi Açısından Türkiye-İran Ekonomik İlişkileri: 2002-2014
Abstract
Türkiye ve İran arasında 1990’lı yıllarda yaşanan olumsuzluklar ve krizler 2000’li yılların başında yerini yumuşamaya bırakmıştır. 2002 yılında Türkiye’de iktidara gelen AK Parti döneminde ise iki ülke arasındaki ilişkiler oldukça derinleşmiştir. Gelişen bu ilişkilerin en önemli taraflarından biri ise Türkiye ve İran arasındaki ekonomik ilişkilerin geldiği seviye olmuştur. Türkiye’nin yeni dış politika uygulamalarından olan karşılıklı ekonomik bağımlılık oluşturma hedefi sayesinde diğer komşuları ile birlikte İran ile de ekonomik ilişkileri tarihinin en iyi seviyesini görmüştür. Bu çalışmada dış politikadaki dönüşümün en iyi örneklerinden biri olan Türkiye ve İran arasındaki ekonomik ilişkileri Joseph S. Nye ve Robert O. Keohane’nin 1980’lere doğru ortaya koydukları karşılıklı bağımlılık kuramı açısından ele almaktadır. Türkiye’nin İran’a yönelik karşılıklı ekonomik bağımlılık kurma hedefinin iki ülke ticaretinin hala düşük miktarlarda olması ve bölgesel rekabetin getirdiği güven sorunu nedeniyle başarısız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca İran’a yönelik uluslararası yaptırımların iki ülkenin enerji politikalarında iş birliğine gitmelerini engelleyen önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Kitap ve Makaleler
- Aydın Mustafa, Damla Aras, “Ortadoğu’da Ekonomik İlişkilerin Siyasi Çerçevesi; Türkiye’nin İran, Irak ve Suriye ile Bağlantıları”, Uluslararası İlişkiler Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, 2004. Burchill, Scott; Linklater, Andrew ve diğerleri, Uluslararası İlişkiler Teorileri, Çev. Ali Aslan, M. Ali Ağcan, Küre Yay. 2.Baskı, İstanbul 2013. Davutoğlu, Ahmet, Stratejik Derinlik, Küre Yayınları, 35. Baskı, İstanbul 2009. İnat, Kemal, “Türkiye’nin Son Dönemdeki İran Politikası: Barış ve Kalkınma için Karşılıklı Bağımlılık”, Ortadoğu Analiz, 2009, cilt 1, sayı 10, ss. 7-16. Kirişçi, Kemal, “The Transformation of the Turkish Foreign Policy: The Rise of the Trading State”, New Perspectives on Turkey, no.40, 2009, ss. 29-57. Kutlay, Mustafa, “Yeni Türk Dış Politikasının Ekonomi Politiği: Eleştirel Bir Yaklaşım”, Uluslararası İlişkiler Dergisi, cilt 9, say 35, Güz 2012, ss. 101-127. Kutlay, Mustafa, Osman Bahadır Dinçer, “Türkiye’nin Ortadoğu’daki Bölgesel Güç Potansiyeline İlişkin Ampirik Bir İnceleme”, Akademik Ortadoğu, Vol. 6, No. 2, 2012, ss. 61-97. MÜSİAD, Araştırma Raporları, Yükselen Değer Türkiye, İstanbul 2010. Nye, Joseph S., Robert O. Keohane, “Transnational Relations and World Politics: An Introduction, International Organization”, vol. 25, no. 3, s. 332, pp. 329-349. Renda, Kadri Kaan, “Turkey’s Neighborhood Policy: An Emerging Complex Interdependence?”, Insight Turkey, vol.13, no.1, 2014, ss. 89-108. Robert O. Keohane, Joseph S. Nye, Power and Interdependence, 2. Baskı, Tbs, 1989. Sarıaslan, Fatma, “2000’li Yıllarda Türkiye-İran Ekonomik İlişkileri, Akademik Ortadoğu Dergisi”, Sayı 14, İstanbul, ss. 65-91. Sinkaya, Bayram, “Rationalization of Turkey-Iran Relations: Prospects and Limits”, Insight Turkey, vol. 14, no. 2, 2012, pp. 137-156.
- İnternet Kaynakları Destatis Statistics Bundesamt, www.destatis.de/EN/FactsFigures/NationalEconomyEnvironment/ForeignTrade/ForeignTrade.html, Erişim Tarihi: 05.05.2015. http://www.alphainternationaltrade.com/en/choose-your-markets/country-profiles/france/trade-profile, Erişim Tarihi: 05.05.2015. http://www.bugun.com.tr/ekonomi/turklerin-yurtdisi-yatirimi-artti-haberi/1239836, 15.05.2015. http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/20406472.asp, 15.05.2015. World Bank Overview, İran, http://www.worldbank.org/en/country/iran/overview, Erişim Tarihi: 01.01.2015. http://www.dunya.com/ambargo-turkiye-iran-ticaretini-vurdu-148954h.htm, Erişim Tarihi: 25.06.2014. http://www.nytimes.com/2013/01/26/opinion/work-with-china-dont-contain-it.html?_r=0, Erişim tarihi: 15.10.2014. http://www.usak.org.tr/dosyalar/rapor/5GMcs3mKfFPCbD08MCXSSs6sfdvvA7.pdf, Erişim Tarihi: 18.04.2014.