Research Article

İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri

Number: 2 June 30, 2025
TR EN

İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri

Abstract

Bu çalışma, İsrail-Gazze savaşının Gazzeli ilköğretim çağındaki çocukların eğitim ve psikososyal durumları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla Gazze’deki 15 çocuğun velileriyle detaylı görüşmeler gerçekleştirilmiş; elde edilen veriler nitel araştırma yaklaşımı kapsamında olgubilim deseni temel alınarak tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, savaşın çocukların eğitimini tamamen kesintiye uğrattığını, okula devam imkânını yok ettiğini ve eğitim materyallerine erişimi ciddi derecede sıkıntılı hâle getirdiğini ortaya koymaktadır. Savaş ortamını yaşayan çocukların eğitim performanslarını olumsuz etkileyen hususlar arasında motivasyon kaybı, internet erişimindeki sınırlılıklar ve uzaktan eğitim sürecinde karşılaşılan çeşitli zorlukların yer aldığı belirlenmiştir. Psikososyal açıdan incelendiğinde ise çocuklarda yoğun stres, anksiyete ve depresyon gibi psikososyal sorunlar gözlemlenmiş; ancak aile desteğinin çocukların duygusal dayanıklılıklarını artırmada önemli bir rol oynayabileceği tespit edilmiştir. Savaş süreci çocukların sosyal bağlarında ciddi kırılmalara neden olmuş; arkadaş ilişkilerinin kopması ve yalnızlık hissinin yoğunlaşması gibi psikososyal sorunlara zemin hazırlamıştır. Araştırma, savaş bölgelerinde eğitim süreçlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla stratejik değerde olabilecek bazı öneriler sunmaktadır. Bu öneriler arasında güvenli eğitim ortamlarının sağlanması için altyapı iyileştirmeleri, öğretmenler için travma farkındalığı eğitimi verilmesi, altyapı koşulları uygun hâle getirildiğinde dijital eğitim imkânlarının geliştirilmesi ve psikososyal destek programlarının yaygınlaştırılması bulunmaktadır. Ayrıca uluslararası destek mekanizmalarının, savaş bölgelerine kapsamlı müdahale edebilme becerilerinin kritik önemde olduğu ifade edilebilir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırma için herhangi bir destek beyanı bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu makale, 11-12 Ocak 2025 tarihli İstanbul Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sözlü olarak sunulan ancak tam metni yayımlanmayan “İsrail-Gazze Savaşının İlköğretim Çağındaki Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Yönelik Etkileri” başlıklı bildirinin içeriği geliştirilerek üretilmiş hâlidir. “İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri” başlıklı makalenin özgün bir araştırma olduğunu; araştırmanın bütün aşamalarında (hazırlık, literatür taraması, veri toplama, veri analizi, sunum) bilimsel etik, ilke ve kurallara uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında yararlanılan eserlerin tamamına kaynakçada yer verdiğimi; verileri kullanırken veriler üzerinde bir değişiklik yapmadığımı; araştırmanın intihal içermediğini; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile Yayın Etiği Komitesi (COPE) İlkelerinin tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi; araştırmamla ilgili burada yazılı olan ifadelerime aykırı herhangi bir durumun saptanması durumunda ortaya çıkabilecek ahlaki ve hukuki bütün sonuçları kabul edeceğimi beyan ederim.

Thanks

Yazar, bu çalışmanın hazırlanmasına destek ve katkı sunan Uzman Klinik Psikolog Feyza Mollaahmetoğlu'na teşekkürlerini iletmiştir.

References

  1. Aber, J., & Macksoud, M. (1996). The war experiences and psychosocial development of children in Lebanon. Child Development, 67(1), 70-88. https://doi.org/10.1111/J.1467-8624.1996.TB01 720.X
  2. Aisyah, E. N. (2024). Enhancing student well-being: Child-friendly school management in conflict-affected areas. Al-Tanzim: Jurnal Manajemen Pendidikan Islam, 8(3), 805–818. https://doi.org/10.33650/al-tanzim.v8i3.8817
  3. Alexander, J., Boothby, N., & Wessells, M. (2010). Education and protection of children and youth affacted by armed conflict. In UNESCO, Protecting education from attack: A state-of-the-art review (pp. 55–67). http://unesdoc.unesco.org/images/0018/001867/186732e.pdf adresinden 22 Nisan 2025 tarihinde alınmıştır.
  4. Ališić, E. (2012). Teachers' perspectives on providing support to children after trauma: A qualitative study. School Psychology Quarterly, 27(1), 51–59. https://doi.org/10.1037/a0028590
  5. Alzaghoul, A., Archer, M., & McKinlay, A. (2022). Post-traumatic stress disorder interventions for children and adolescents affected by war in low- and middle-income countries in the Middle East: systematic review. BJPsych Open, 8. https://doi.org/10.1192/bjo.2022.552
  6. Amedu, A. N., Dwarika, V., & Aigbodion, V. V. (2025). Addressing students’ traumatic experiences and impact of social supports: Scoping review. European Journal of Trauma & Dissociation, 9, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.ejtd.2025.100512
  7. Amnesty International. (2024). Dünyada insan haklarının durumu 2023/24: İnsan hakları krizlerine küresel tepkiler (Amnesty Türkiye, Çev.). https://www.amnesty.org.tr/public/uploads/files/Rapor/D%C3%BCnyada%20%C4%B0nsan%20Haklar%C4%B1n%C4%B1n%20Durumu%20-%202024.pdf adresinden 22 Nisan 2025 tarihinde alınmıştır.
  8. Arega, N. (2023). Mental health and psychosocial support ınterventions for children affected by armed conflict in low-and middle-income countries: A systematic review. Child & Youth Care Forum, 1-26. https://doi.org/10.1007/s10566-023-09741-0

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

January 22, 2025

Acceptance Date

June 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 2

APA
Uzun, M. (2025). İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri. İstanbul Eğitim Dergisi, 2, 59-82. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1624540
AMA
1.Uzun M. İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri. ISTJ. 2025;(2):59-82. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1624540
Chicago
Uzun, Mustafa. 2025. “İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim Ve Psikososyal Durumlarına Etkileri”. İstanbul Eğitim Dergisi, nos. 2: 59-82. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1624540.
EndNote
Uzun M (June 1, 2025) İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri. İstanbul Eğitim Dergisi 2 59–82.
IEEE
[1]M. Uzun, “İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri”, ISTJ, no. 2, pp. 59–82, June 2025, doi: 10.71270/istanbulegitim.istj.1624540.
ISNAD
Uzun, Mustafa. “İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim Ve Psikososyal Durumlarına Etkileri”. İstanbul Eğitim Dergisi. 2 (June 1, 2025): 59-82. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1624540.
JAMA
1.Uzun M. İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri. ISTJ. 2025;:59–82.
MLA
Uzun, Mustafa. “İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim Ve Psikososyal Durumlarına Etkileri”. İstanbul Eğitim Dergisi, no. 2, June 2025, pp. 59-82, doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1624540.
Vancouver
1.Mustafa Uzun. İsrail-Gazze Savaşının Gazzeli Çocukların Eğitim ve Psikososyal Durumlarına Etkileri. ISTJ. 2025 Jun. 1;(2):59-82. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1624540

Istanbul Education Journal (ISTJ) is licensed under .