Research Article

Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri

Number: 3 December 30, 2025
EN TR

Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri

Abstract

Bu araştırma, ortaöğretim matematik öğretmenlerinin beceriye dayalı matematik sorularına ilişkin bakış açılarını incelemeyi ve bu soruları derslerine ne ölçüde dâhil ettiklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanarak tasarlanan bu çalışma İstanbul’un Çatalca ilçesindeki 15 ortaöğretim matematik öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen bulgular, tablolar hâlinde sunulmasına imkân tanıyan betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin beceriye dayalı matematik sorularını; ezberleme ya da doğrudan işlemsel uygulamalardan ziyade okuduğunu anlama, mantıksal akıl yürütme, yorumlama ve üst düzey düşünme becerilerini gerektiren sorular olarak tanımladıklarını ortaya koymaktadır. Bu soruların genellikle uzun, bilişsel açıdan zorlayıcı ve matematiksel durumları anlama ile modellemeye odaklı olduğu belirtilmiştir. Öğretmenler, beceriye dayalı soruları öğrencilerin analitik düşünme ve yorumlama becerilerini geliştiren, matematiği gerçek yaşam bağlamlarıyla ilişkilendirmelerine olanak tanıyan değerli araçlar olarak görmekte; ayrıca bu tür soruların matematik başarısı ve beceri düzeyi yüksek öğrencileri ayırt etmede etkili olduğunu ifade etmektedir. Ancak müfredatı yetiştirme kaygısı, soruların uzunluğu, zaman kısıtlılığı ve öğrenci seviyesi gibi nedenlerle öğretmenlerin bu sorulara derslerinde yeterince yer veremedikleri tespit edilmiştir. Bulgular doğrultusunda, erken yaşlardan itibaren sınıf içi okuma etkinliklerine ağırlık verilmesi, öğrenme çıktılarına ayrılan süre ve ders saati düzenlemelerinin yeniden gözden geçirilmesi ile öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerin planlanması önerilmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırma için herhangi bir destek beyanı bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu makale Dr. Öğr. Üyesi Banu Yaman-Ortaş danışmanlığında 2023 yılında tamamladığımız “ Yeni Nesil Matematik Sorularına İlişkin Ortaöğretim Matematik Öğretmenlerinin Yaklaşımlarının ve Derslerinde Kullanımlarının İncelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştır (Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne, Türkiye, 2023). Bu araştırmanın bütün aşamalarında (hazırlık, alanyazın taraması, veri toplama, veri analizi, sunum) bilimsel etik, ilke ve kurallara uygun davrandığımızı; bu çalışma kapsamında yararlanılan eserlerin tamamına kaynakçada yer verdiğimizi; verileri kullanırken veriler üzerinde bir değişiklik yapmadığımızı; araştırmanın intihal içermediğini; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile Yayın Etiği Komitesi (COPE) İlkelerinin tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimizi; araştırmamızla ilgili burada yazılı ifadelerimize aykırı herhangi bir durumun saptanması durumunda ortaya çıkabilecek ahlaki ve hukuki bütün sonuçları kabul edeceğimizi beyan ederiz.

Thanks

Araştırma için herhangi bir teşekkür beyanı bulunmamaktadır.

References

  1. Akın, M. F. ve İlhan, A. (2020). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının bağlam temelli problemi Benckert kriterlerine göre değerlendirilmesi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 739-753. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-619094
  2. Baykul, Y. (2002). İlköğretimde matematik öğretimi (1-5. Sınıflar İçin) (6. Baskı). Pegem A Yayıncılık.
  3. Biber, A. Ç., Tuna, A., Uysal, R. ve Kabuklu, Ü. N. (2018). Liselere geçiş sınavının örnek matematik sorularına dair destekleme ve yetiştirme kursu matematik öğretmenlerinin görüşleri. Asya Öğretim Dergisi, 6(2), 63-80.
  4. Çolak, Z. P. (2022). Matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara yönelik algılayışları [Yüksek lisans tezi], Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  5. Demirel, Ö. (2017). Eğitimde program geliştirme: Kuramdan uygulamaya (25. Baskı). Pegem Akademi. Erden, B. (2020). Türkçe, matematik ve fen bilimleri dersi beceri temelli sorularına ilişkin öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 270-292.
  6. Gökalp, M. (2020). Eğitimde program geliştirme ve değerlendirme (1. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
  7. Güneş-Topal, H., ve Özenç, M. (2025). İlkokul matematik dersinde beceri temelli sorular: Sınıf öğretmenlerinin görüş ve uygulamaları, Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 39(1), 19–45. https://doi.org/10.33308/26674874.2025391766
  8. Handal, B. ve Herrington, A. (2003). Mathematics teachers’ beliefs and curriculum reform. Mathematics Education Research Journal, 15(1), 59-69.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mathematics Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

October 28, 2025

Acceptance Date

December 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 3

APA
Ünal, A., & Yaman Ortaş, B. (2025). Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri. İstanbul Eğitim Dergisi, 3, 366-392. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1807683
AMA
1.Ünal A, Yaman Ortaş B. Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri. ISTJ. 2025;(3):366-392. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1807683
Chicago
Ünal, Arzu, and Banu Yaman Ortaş. 2025. “Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri”. İstanbul Eğitim Dergisi, nos. 3: 366-92. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1807683.
EndNote
Ünal A, Yaman Ortaş B (December 1, 2025) Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri. İstanbul Eğitim Dergisi 3 366–392.
IEEE
[1]A. Ünal and B. Yaman Ortaş, “Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri”, ISTJ, no. 3, pp. 366–392, Dec. 2025, doi: 10.71270/istanbulegitim.istj.1807683.
ISNAD
Ünal, Arzu - Yaman Ortaş, Banu. “Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri”. İstanbul Eğitim Dergisi. 3 (December 1, 2025): 366-392. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1807683.
JAMA
1.Ünal A, Yaman Ortaş B. Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri. ISTJ. 2025;:366–392.
MLA
Ünal, Arzu, and Banu Yaman Ortaş. “Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri”. İstanbul Eğitim Dergisi, no. 3, Dec. 2025, pp. 366-92, doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1807683.
Vancouver
1.Arzu Ünal, Banu Yaman Ortaş. Beceri Temelli Matematik Sorularına İlişkin Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri. ISTJ. 2025 Dec. 1;(3):366-92. doi:10.71270/istanbulegitim.istj.1807683

Istanbul Education Journal (ISTJ) is licensed under .