Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler

Sema Mumcu; Serap Yılmaz; Tuğba Düzenli

doi:10.16950/inustd.302048

Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler

Öz

Kentsel açık alanlarda gerçekleşen sosyal hayatın kent yaşamına ve kentlilere katkısı yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Kentsel açık mekanların toplum olma duygusunu geliştirmek, sosyalleşmeyi teşvik etmek, kimliğin gelişimine katkıda bulunmak, demokratik dışavurumlara sahne oluşturmak, geçmişten günümüze sürekliliği sağlamak vb. gibi pek çok faydalar sağladığı belirtilmiştir. Araştırmalar bekleme, oturma, yaslanma, dinlenme gibi durağan etkinliklerin varlığının sosyalleşmeye yönelik etkinliklere zemin hazırladığını, bu etkinliklerin varlığının bir alanın kullanımını ve canlılığını ortaya koyduğunu belirtir. Özellikle oturma ve beraberinde gerçekleşen etkinlikler kentsel kamusal alanların başarısında önemlidir. Çünkü ancak oturmaya ilişkin fırsatların olduğu yerlerde insanların belirli bir süreyle durması ve diğer etkinliklere katılması mümkün olur. Sosyal hayatın oluşumunda bu denli önemli olan oturma yerlerinin tasarımı nasıl olmalıdır? Bu çalışmada kentsel açık mekanlardaki oturma yerlerinin tasarımına ilişkin hususlar detaylıca ele alınmış, farklı açılardan tartışılmış ve mevcut literatürle örneklendirilmiştir. Oturma yerlerinin tasarımına yönelik olarak davranışsal/işlevsel, konfor ve algısal/psikolojik başlıkları altında çok sayıda faktör tartışılmıştır. Sonuç olarak sosyalleşmeyi teşvik edecek oturma yerlerinin tasarımının çok sayıda faktörün değerlendirilmesi ve göz önünde bulundurulmasını gerektirdiği ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kentsel açık mekan,Oturma donatıları,Oturma etkinliği,Peyzaj tasarımı,Sosyal Etkileşim

Kaynakça

Abu-Ghazzeh, T.M. 1996. Reclaiming public spaces in space: the ecology of neighborhood open the town of Abu-Nuseir, Jordan. Landscape and Urban Planning, 36, 197-216.
Abu-Ghazzeh, T.M. 1999. Housing Layout, Social Interaction, and the Place of Contact In Abu-Nuseir, Jordan. Journal of Environmental Psychology, 19, 41-73.
Appleton, J. 1975. The Experience of Landscape. John Wiley& Sons Inc., 308 s., Surrey.
Burns, A. 1997. Design Recommendations for an Outdoor Public Space in Downtown Edmonton, Alberta. Master Thesis, University of Alberta.
Cattell, V., Dines, N., Gesler, W. ve Curtis, S. 2008. Mingling, observing, and lingering: Everyday public spaces and their implications for well-being and social relations. Health & Place, 14, 544-561.
Chang, H.Y. 2002. Human Behavior Patterns in Office Building Plaza: Three Case Studies in Downtown Dallas. Yüksek Lisans Tezi, the University of Texas Arlington.
Chen, Y., Liu, T. ve Liu, W. 2016. Increasing the use of large-scale public open spaces: A case study of the North Central Axis Square in Shenzhen, China. Habitat International, 53, 66-77.
Cooper Marcus, C. ve Francis, C. 1998. People Places: Design Guidelines for Urban Open Space, Second Edition, Wiley, 384 s., New York.

Crankshaw, N. 2009. Creating Vibrant Public Spaces: Streetscape Design in Commercial and Historic Districts. Island Press, 240 s., Washington.
Düzenli, T., Mumcu, S., Yılmaz, S. ve Özbilen, A. 2014. Water reflections on the social dimension of place: Different waterscapes and related activity patterns. SDU Orman Fakültesi Dergisi, 15, 148-157.
Düzenli, T. ve Özkan, D. G. 2016. Examination of urban parks based on the psychosocial needs of older people. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(35), 34-42.
Farida, F. 2013. Effects of outdoor shared spaces on social interaction in a housing estate in Algeria. Frontiers of Architectural Research, 2, 457-467.
Francis, M. 2003. Urban Open Space; Designing for User Needs. Landscape Architecture Foundation, Island Press, 96 s., Washington.
Gedik, T. 2003. Farklı Su Öğelerinin Psikolojik Etkileri ve Mekansal Etkinliklerle Bütünleşmesi Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Universitesi, Trabzon.
Gehl, J. 1987. Life between Buildings: Using Public Space. Van Nostrand Reinhold, 216 s., New York.
Gehl, J. 2010. Cities for people. Island Press, 269 s., Washington
Gehl, J. ve Svarre, B. 2013. How To Study Public Life. Island Press, 200 s., Washington, DC.
Hadavi, S., Kaplan, R. ve Hunter, M.C.R. 2015. Environmental affordances: A practical approach for design of nearby outdoor settings in urban residential areas. Landscape and Urban Planning, 134, 19-32.
Huang, S-C.L. 1998. A study of people’s perception of waterscapes in built environments. Doktora Tezi, Texas A&M University, Texas, USA.
Huang, S-C.L. 2006. A study of outdoor interactional spaces in high-rise housing. Landscape and Urban Planning, 78, 193-204.
Jalaladdini, S. ve Oktay, D. 2012. Urban Public Spaces and Vitality: A Socio-Spatial Analysis in the Streets of Cypriot Towns. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 664-674.
Lai, D., Zhoua, C., Huang, J., Jiang, Y., Longa, Z. ve Chena, Q. 2014. Outdoor space quality: A field study in an urban residential community in central China. Energy and Buildings, 68, 713-720.
Lyle, J.T. 1970. People Watching in Parks; a Report from France and California. Landscape Architecture, October, 31-51, 52.
Matsuoka, R.H. ve Kaplan, R. 2008. People needs in the urban landscape: Analysis of Landscape And Urban Planning contributions. Landscape and Urban Planning, 84, 7-19.
Mehta, V. 2007. Lively Streets Determining Environmental Characteristics to Support Social Behavior. Journal of Planning Education and Research, 27,165-187.
Mehta, V. 2014. Evaluating Public Space. Journal of Urban Design, 19(1), 53-88.
Mumcu, S. 2002. Açık Mekanlardaki Yer Tercihlerinin, Mekansal Özellikler Açısından İncelenmesi: Trabzon, Atapark Örneği. Yüksek lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
Mumcu, S. 2009. Açık Mekanlarda Davranış Konumları: Oturma Davranışının Değişiminin İncelenmesi. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
Mumcu, S., Düzenli, T. ve Özbilen, A. 2010. Prospect and refuge as the predictors of preferences for seating areas. Scientific Research and Essays, 5(11), 1223-1233.
Nasution, A.D. ve Zahrah, W. 2012. Public Open Space Privatization and Quality of Life, Case Study Merdeka Square Medan. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 36, 466-475
Nikolopouloua, M. ve Lykoudis, S. 2007. Use of outdoor spaces and microclimate in a Mediterranean urban area. Building and Environment, 42, 3691–3707.
Niu, J., Liu, J., Lee, T., Lin, Z., Mak, C., Tse, K.-T., Tang, B.-S. ve Kwok, K.C.S. 2015. A new method to assess spatial variations of outdoor thermal comfort: Onsite monitoring results and implications for precinct planning. Building and Environment, 91, 263-270.
Özkan, D. G., Alpak, E. M. ve Var, M. 2017. Design and construction process in campus open spaces: A case study of Karadeniz Technical University. Urban Design International, doi:10.1057/s41289-017-0041-0
Project for Public Spaces. 2000. How to Turn a Place Around: A Handbook for Creating Successful Public Places. Project for Public Spaces Inc., 125s., New York.
Rivlin, L.G. 1994. Public spaces and public life in urban areas. In: Neary, S.J., Symes, M.S., Brown, F.E. (Eds.) The Urban Experience: A People-Environment Perspective, s. 289–296. Taylor & Francis Group, London.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sema Mumcu
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Serap Yılmaz
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Tuğba Düzenli Bu kişi benim
KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2017

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2017

Kabul Tarihi

26 Haziran 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 15

DOI

https://doi.org/10.16950/inustd.302048

IZ

https://izlik.org/JA23DP54DL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mumcu, S., Yılmaz, S., & Düzenli, T. (2017). Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 7(15), 1-16. https://doi.org/10.16950/inustd.302048

AMA

1.Mumcu S, Yılmaz S, Düzenli T. Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler. İnönü Sanat Tasarım. 2017;7(15):1-16. doi:10.16950/inustd.302048

Chicago

Mumcu, Sema, Serap Yılmaz, ve Tuğba Düzenli. 2017. “Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 7 (15): 1-16. https://doi.org/10.16950/inustd.302048.

EndNote

Mumcu S, Yılmaz S, Düzenli T (01 Haziran 2017) Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 7 15 1–16.

IEEE

[1]S. Mumcu, S. Yılmaz, ve T. Düzenli, “Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler”, İnönü Sanat Tasarım, c. 7, sy 15, ss. 1–16, Haz. 2017, doi: 10.16950/inustd.302048.

ISNAD

Mumcu, Sema - Yılmaz, Serap - Düzenli, Tuğba. “Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 7/15 (01 Haziran 2017): 1-16. https://doi.org/10.16950/inustd.302048.

JAMA

1.Mumcu S, Yılmaz S, Düzenli T. Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler. İnönü Sanat Tasarım. 2017;7:1–16.

MLA

Mumcu, Sema, vd. “Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 7, sy 15, Haziran 2017, ss. 1-16, doi:10.16950/inustd.302048.

Vancouver

1.Sema Mumcu, Serap Yılmaz, Tuğba Düzenli. Açık Mekanlardaki Oturma Donatılarının ve Yerlerinin Tasarımına İlişkin Faktörler. İnönü Sanat Tasarım. 01 Haziran 2017;7(15):1-16. doi:10.16950/inustd.302048

Cited By

Raising awareness of seating furniture design in landscape architecture education: physical, activity-use and meaning dimensions

International Journal of Technology and Design Education

https://doi.org/10.1007/s10798-019-09514-8

Kent Mobilyalarında Ergonomik ve Antropometrik Ölçütlere Dayalı Parametrik Tasarım

Uluslararası Muhendislik Arastirma ve Gelistirme Dergisi

https://doi.org/10.29137/umagd.1197476

Ankara Kuğulu Park’taki oturma alanlarının kullanım açısından değerlendirilmesi

Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17474/artvinofd.1577859

A Multi-Level Analytical Framework for Street Spatial Elements and Its Vitality Mechanisms: A Case Study of Seats on Pingdeng Street, Zhengzhou

Buildings

https://doi.org/10.3390/buildings16071362