Research Article

TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ

Volume: 13 Number: 2 June 27, 2025
EN TR

TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ

Abstract

Tüm dünyada karayolu tünellerin yapımı sırasında ve sonrasında, jeolojik koşullardan kaynaklı pek çok mühendislik problemi ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada, Bursa İli Osmangazi-Orhangazi ilçeleri bağlantı karayolundaki Doğancı Tüneli'nin yan ve tavan duvarlarından su sızıntılarının ve ilişkili oluşan deformasyonların belirlenmesinde, üç farklı jeofizik yöntemin sağladığı katkılar incelenmiştir. Bu kapsamda, tünelin iç duvarlarında Yer Radarı (YR), Elektrik Özdirenç Tomografi (EÖT) ve Çok Kanallı Yüzey Dalgası Analizi (ÇKYDA), tünelin girişinde üst kotta ve çıkışındaki palye üstünde sadece EÖT ölçümleri yapılmıştır. Özdirenç değerleri 4-1000 Ohm.m ve S-dalga hızı değerleri 280-800 m/s arasında elde edilmiştir. Birbirine paralel YR profillerinden tünelin duvarlarının ve dış cephesinin üç boyutlu görüntüleri oluşturulmuştur. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde, genel olarak özdirencin ve S-dalga hızının düşük, YR genliklerinin ise görece yüksek olduğu tünel bölümleri su sızıntılarından kaynaklı deformasyonlarla ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, birkaç jeofizik yöntemin birlikte kullanılmasının tünellerde gözlenen deformasyonların kaynağının belirlenmesinde son derece yararlı olduğu görülmüştür.

Keywords

References

  1. Aksu, T. F., 2006. Jeofizik elektrik yöntemlerinde 2 boyutlu tomografi ve arazi uygulamaları. Yeraltı suyu Araştırmalarında Uygulanan Yöntemler ve Saha Uygulamaları Seminer Notları, Jeofizik Mühendisleri Odası.
  2. Aktürk, Ö., 2010. Tünel Çevresindeki Deformasyon Alanının 3-Boyutlu Sayısal Modeller ile Değerlendirilmesi (Necatibey Metro İstasyonu, Ankara, Türkiye). ODTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
  3. Alemdağ, H., Köroğlu, F., Aydın, Z.Ö., Şeren, A., Babacan, A.E., Fırat Ersoy, A., 2024. Deciphering of karst geomorphology and sinkhole (doline) structures using multiple geophysical and geological methods (Trabzon, NE Türkiye). Bulletin of Engineering Geology and Environment, 83, 286.
  4. Annan, P. ,2003. Ground penetrating radar principles, procedures and applications. Sensors and software, 278. Anbazhagan, P., Sitharam, T.G., 2008. Site characterization and site response studies using shear wave velocity. J. Seismol. Earthq. Eng. 10 (2), 53–67.
  5. Arifin, M.H., Kayode, J.S., Izwan, M.K., Hasan Said, H.A., Hussin, H., 2019. Data for the potential gold mineralization mapping with the applications of electrical resistivity imaging and induces polarization geophysical surveys. Data Brief 2019 (22), 830–835.
  6. Aytas Z., Alpaslan N., Ozcep F. ,2023. Evaluation of liquefaction potential by standard penetration test and shear wave velocity methods: a case study. Natural Hazards, 118(3),2377-2417.
  7. Babacan, A.E., Ceylan, S., 2021. Evaluation of soil liquefaction potential with a holistic approach: a case study from Arakli (Trabzon, Turkey). Bollettino di Geofisica Teorica ed Applicata, 62(1), 173-198.
  8. Barbieri, A., Regala, F. T., Cascalheira, J., Bicho, N., 2023. The sediment at the end of the tunnel: Geophysical research to locate the Pleistocene entrance of Gruta da Companheira (Algarve, Southern Portugal). Archaeological Prospection, 30(2), 117-134.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geophysical and Environmental Fluid Flows

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 27, 2025

Submission Date

December 31, 2024

Acceptance Date

March 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Kirici, M., & Karslı, H. (2025). TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 13(2), 632-648. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170
AMA
1.Kirici M, Karslı H. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. JESD. 2025;13(2):632-648. doi:10.21923/jesd.1610170
Chicago
Kirici, Mustafa, and Hakan Karslı. 2025. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 13 (2): 632-48. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170.
EndNote
Kirici M, Karslı H (June 1, 2025) TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 2 632–648.
IEEE
[1]M. Kirici and H. Karslı, “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”, JESD, vol. 13, no. 2, pp. 632–648, June 2025, doi: 10.21923/jesd.1610170.
ISNAD
Kirici, Mustafa - Karslı, Hakan. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/2 (June 1, 2025): 632-648. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170.
JAMA
1.Kirici M, Karslı H. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. JESD. 2025;13:632–648.
MLA
Kirici, Mustafa, and Hakan Karslı. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 13, no. 2, June 2025, pp. 632-48, doi:10.21923/jesd.1610170.
Vancouver
1.Mustafa Kirici, Hakan Karslı. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. JESD. 2025 Jun. 1;13(2):632-48. doi:10.21923/jesd.1610170