Araştırma Makalesi

TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ

Cilt: 13 Sayı: 2 27 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ

Öz

Tüm dünyada karayolu tünellerin yapımı sırasında ve sonrasında, jeolojik koşullardan kaynaklı pek çok mühendislik problemi ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada, Bursa İli Osmangazi-Orhangazi ilçeleri bağlantı karayolundaki Doğancı Tüneli'nin yan ve tavan duvarlarından su sızıntılarının ve ilişkili oluşan deformasyonların belirlenmesinde, üç farklı jeofizik yöntemin sağladığı katkılar incelenmiştir. Bu kapsamda, tünelin iç duvarlarında Yer Radarı (YR), Elektrik Özdirenç Tomografi (EÖT) ve Çok Kanallı Yüzey Dalgası Analizi (ÇKYDA), tünelin girişinde üst kotta ve çıkışındaki palye üstünde sadece EÖT ölçümleri yapılmıştır. Özdirenç değerleri 4-1000 Ohm.m ve S-dalga hızı değerleri 280-800 m/s arasında elde edilmiştir. Birbirine paralel YR profillerinden tünelin duvarlarının ve dış cephesinin üç boyutlu görüntüleri oluşturulmuştur. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde, genel olarak özdirencin ve S-dalga hızının düşük, YR genliklerinin ise görece yüksek olduğu tünel bölümleri su sızıntılarından kaynaklı deformasyonlarla ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, birkaç jeofizik yöntemin birlikte kullanılmasının tünellerde gözlenen deformasyonların kaynağının belirlenmesinde son derece yararlı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksu, T. F., 2006. Jeofizik elektrik yöntemlerinde 2 boyutlu tomografi ve arazi uygulamaları. Yeraltı suyu Araştırmalarında Uygulanan Yöntemler ve Saha Uygulamaları Seminer Notları, Jeofizik Mühendisleri Odası.
  2. Aktürk, Ö., 2010. Tünel Çevresindeki Deformasyon Alanının 3-Boyutlu Sayısal Modeller ile Değerlendirilmesi (Necatibey Metro İstasyonu, Ankara, Türkiye). ODTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
  3. Alemdağ, H., Köroğlu, F., Aydın, Z.Ö., Şeren, A., Babacan, A.E., Fırat Ersoy, A., 2024. Deciphering of karst geomorphology and sinkhole (doline) structures using multiple geophysical and geological methods (Trabzon, NE Türkiye). Bulletin of Engineering Geology and Environment, 83, 286.
  4. Annan, P. ,2003. Ground penetrating radar principles, procedures and applications. Sensors and software, 278. Anbazhagan, P., Sitharam, T.G., 2008. Site characterization and site response studies using shear wave velocity. J. Seismol. Earthq. Eng. 10 (2), 53–67.
  5. Arifin, M.H., Kayode, J.S., Izwan, M.K., Hasan Said, H.A., Hussin, H., 2019. Data for the potential gold mineralization mapping with the applications of electrical resistivity imaging and induces polarization geophysical surveys. Data Brief 2019 (22), 830–835.
  6. Aytas Z., Alpaslan N., Ozcep F. ,2023. Evaluation of liquefaction potential by standard penetration test and shear wave velocity methods: a case study. Natural Hazards, 118(3),2377-2417.
  7. Babacan, A.E., Ceylan, S., 2021. Evaluation of soil liquefaction potential with a holistic approach: a case study from Arakli (Trabzon, Turkey). Bollettino di Geofisica Teorica ed Applicata, 62(1), 173-198.
  8. Barbieri, A., Regala, F. T., Cascalheira, J., Bicho, N., 2023. The sediment at the end of the tunnel: Geophysical research to locate the Pleistocene entrance of Gruta da Companheira (Algarve, Southern Portugal). Archaeological Prospection, 30(2), 117-134.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeofizik ve Çevresel Akışkan Akışları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kirici, M., & Karslı, H. (2025). TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 13(2), 632-648. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170
AMA
1.Kirici M, Karslı H. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. MBTD. 2025;13(2):632-648. doi:10.21923/jesd.1610170
Chicago
Kirici, Mustafa, ve Hakan Karslı. 2025. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 (2): 632-48. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170.
EndNote
Kirici M, Karslı H (01 Haziran 2025) TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 2 632–648.
IEEE
[1]M. Kirici ve H. Karslı, “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”, MBTD, c. 13, sy 2, ss. 632–648, Haz. 2025, doi: 10.21923/jesd.1610170.
ISNAD
Kirici, Mustafa - Karslı, Hakan. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/2 (01 Haziran 2025): 632-648. https://doi.org/10.21923/jesd.1610170.
JAMA
1.Kirici M, Karslı H. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. MBTD. 2025;13:632–648.
MLA
Kirici, Mustafa, ve Hakan Karslı. “TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, c. 13, sy 2, Haziran 2025, ss. 632-48, doi:10.21923/jesd.1610170.
Vancouver
1.Mustafa Kirici, Hakan Karslı. TÜNEL YAPILARINDA KARŞILAŞILAN MÜHENDİSLİK PROBLEMLERİNİN JEOFİZİK YÖNTEMLERLE BELİRLENMESİ: BURSA İLİ DOĞANCI TÜNELİ ÖRNEĞİ. MBTD. 01 Haziran 2025;13(2):632-48. doi:10.21923/jesd.1610170